“Chị tôi vừa kết thúc đợt hóa trị và sắp bắt đầu xạ trị ung thư vú. Gia đình rất lo vì nghe nói xạ trị mệt lắm, da bỏng rát, thậm chí ảnh hưởng tim phổi. Tôi muốn hỏi bác sĩ: những tác dụng phụ thật sự của xạ trị là gì, và có cách nào giảm bớt không?”
“Tôi vừa được bác sĩ đề nghị xạ trị cho khối u vú giai đoạn sớm. Nhưng nghe người quen nói xạ trị sẽ làm rụng hết tóc, suy kiệt cơ thể, thậm chí ‘gây ung thư mới’… Tôi hoang mang quá, không biết có nên tiếp tục điều trị không.”
“Dạo gần đây em sốt nhẹ, người lúc nào cũng mệt lả, ăn gì cũng buồn nôn, thậm chí nhìn cơm còn thấy ngán. Đi khám thì bác sĩ nói em bị viêm gan A. Em rất lo không biết bệnh này có chữa khỏi hẳn không, hay sẽ để lại di chứng cho gan về sau?”
Mỗi khi trời trở lạnh, tôi lại nhận được rất nhiều câu hỏi từ bệnh nhân: “Bác sĩ ơi, có loại đồ uống nào vừa giúp giữ ấm, vừa hỗ trợ tăng đề kháng mà không hại dạ dày hay làm tăng huyết áp không?”. Nhiều người lo lắng vì vừa muốn ấm người, vừa sợ uống nhiều đường, caffeine hay rượu lại ảnh hưởng sức khỏe – nhất là người cao tuổi, người có bệnh nền.
“Tôi thường bị đầy bụng, khó tiêu sau khi ăn, đôi khi còn ợ chua. Tôi lo lắng không biết hệ tiêu hóa của mình có đang gặp vấn đề không. Bác sĩ có thể giải thích rõ hơn về các cơ quan trong hệ tiêu hóa và chức năng của từng bộ phận được không?”
“Dạo này em hay mua nước ép hoa quả đóng chai vì nghe nói tốt cho da và sức khỏe. Nhưng em cũng thấy nhiều người bảo uống nhiều dễ tăng cân, mất chất xơ... Em băn khoăn không biết thực hư thế nào, liệu có nên thay thế hoàn toàn trái cây tươi bằng nước ép không, hay chỉ nên dùng như một món giải khát thôi?”
“Em rất sợ đau, nhưng gần đây thường xuyên bị ợ chua, đầy bụng và đau vùng thượng vị. Bác sĩ khuyên nên nội soi dạ dày để chẩn đoán chính xác, nhưng em cứ phân vân mãi vì nghe nhiều người nói thủ thuật này rất khó chịu. Liệu nội soi dạ dày có đau thật không, hay chỉ là do tâm lý?”
“Dạo này tôi cứ cảm thấy bứt rứt, khô miệng, nổi mụn lặt nhặt khắp mặt, thậm chí cả táo bón nữa. Nghe nói là ‘nóng trong người’, nhưng không biết thực hư thế nào và nên uống gì cho đỡ. Có phải chỉ cần uống nước mát là xong hay còn cần lưu ý điều gì khác?”
“Tôi thường xuyên tiểu đêm, nước tiểu đục và đôi khi có cảm giác buốt rát. Liệu đây có phải dấu hiệu của bệnh lý hệ tiết niệu không? Bác sĩ có thể giải thích rõ hơn về hệ tiết niệu – nó gồm những bộ phận nào và hoạt động ra sao?”
“Dạo gần đây, em thường cảm thấy tim đập rất nhanh, nhất là khi đang nằm nghỉ hoặc vừa thức dậy. Có lúc tim như muốn nhảy ra khỏi lồng ngực, kèm theo chóng mặt nhẹ. em lo lắng không biết đây có phải dấu hiệu của bệnh tim hay chỉ do căng thẳng?”
“Con tôi chuẩn bị tiêm vaccine sởi, nhưng tôi vẫn băn khoăn: vaccine thực sự là gì? Tại sao chỉ cần tiêm một mũi nhỏ lại có thể ngăn cả một căn bệnh nguy hiểm? Liệu có an toàn không, hay chỉ là ‘gây miễn dịch giả’? Mong bác sĩ giải thích rõ hơn để tôi yên tâm hơn khi đưa con đi chích ngừa.”
“Dạo gần đây em hay tự đo nhịp tim bằng đồng hồ thông minh, thấy lúc nhanh lúc chậm, có hôm lên tới 90–100 nhịp/phút dù đang ngồi yên. Em lo lắng không biết liệu tim mình có vấn đề gì không, hay nhịp tim như vậy vẫn nằm trong giới hạn bình thường?”
“Dạo gần đây, tôi hay để ý thấy mình thở nhanh hơn mọi khi, dù đang ngồi yên. Có hôm đếm được gần 25 lần/phút, khiến tôi lo lắng không biết có phải dấu hiệu của bệnh tim hay phổi không. Nhịp thở như vậy có còn gọi là bình thường không, thưa bác sĩ?”
“Dạo này tôi hay cảm thấy người lúc nóng, lúc lạnh, đo nhiệt kế thì lúc 36,8°C, lúc lại 37,3°C. Tôi lo không biết có phải mình đang sốt nhẹ hay cơ thể có vấn đề gì không. Bác sĩ cho tôi hỏi: nhiệt độ cơ thể như thế nào mới là bình thường?”
“Bác sĩ ơi, em nghe nói tiêm chủng quan trọng lắm, nhưng thật sự không hiểu rõ nó là gì và vì sao phải tiêm đầy đủ. Có người bảo ‘không tiêm cũng chẳng sao’, nhưng em lại lo con mình sẽ dễ ốm nếu bỏ lỡ. Bác sĩ có thể giải thích giúp em được không?”
“Dạo gần đây em đi tiểu rất buốt, nước tiểu đục và có mùi lạ. Em lo lắng không biết có phải bị nhiễm khuẩn tiết niệu không, và liệu có cần đi khám ngay hay chỉ cần uống nhiều nước là khỏi? Mong bác sĩ tư vấn giúp!”
“Em vừa trải qua một lần sảy thai tự nhiên ở tuần thứ 6, và hiện vẫn còn ra máu kèm theo cục máu đông. Em lo lắng không biết liệu túi thai đã thực sự ra hết chưa, hay vẫn còn sót lại trong tử cung. Làm sao để em có thể nhận biết được điều này một cách chính xác?”
“Tôi nghe nhiều người nói chỉ cần làm xét nghiệm máu là biết mình có bị ung thư hay không. Nhưng gần đây, một người bạn làm xét nghiệm máu ‘bình thường’ mà vẫn phát hiện ung thư giai đoạn muộn. Tôi hoang mang quá – liệu xét nghiệm máu có thật sự đáng tin? Làm sao để tầm soát ung thư đúng cách?”
“Em mới mang thai được 8 tuần và nghe bác sĩ nhắc đến ‘nhau thai’ nhiều lần. Em lo lắng không biết đây là bộ phận gì, có quan trọng không, và liệu nếu nhau thai có vấn đề thì có ảnh hưởng đến em bé không? Mong bác sĩ giải thích giúp!”
“Dạo này em hay bị đau rát họng, nuốt vướng, lại còn khàn tiếng. Em lo không biết có phải do họng bị tổn thương gì nghiêm trọng không. Bác sĩ có thể giải thích giúp em họng nằm ở đâu, gồm những phần nào và làm sao để nhận biết khi có vấn đề không ạ?”