Nhu mô gan phải có nốt giảm âm 16mm có sao không?

Chào bạn, nốt giảm âm 16mm trong gan không đồng nghĩa với ung thư. Trên thực tế, đa số các nốt gan nhỏ như vậy là lành tính, điển hình nhất là u máu — một tổn thương mạch máu rất phổ biến và thường không gây hại. Tuy nhiên, để loại trừ các khả năng nguy hiểm hơn, bạn cần làm thêm một số xét nghiệm hình ảnh chuyên sâu và theo dõi định kỳ.

Nguyên nhân có thể của nốt giảm âm 16mm trong gan

Nốt giảm âm (hypoechoic lesion) trên siêu âm gan có thể do nhiều nguyên nhân, bao gồm:

– U máu gan (hemangioma): chiếm hơn 70% các trường hợp nốt gan lành tính, thường không cần điều trị.

– Nang gan đơn độc: cấu trúc chứa dịch, hoàn toàn lành tính.

– U tuyến gan (hepatic adenoma): hay gặp ở phụ nữ dùng thuốc tránh thai kéo dài.

– U di căn hoặc ung thư biểu mô tế bào gan (HCC): hiếm hơn ở nốt nhỏ <2 cm, nhưng cần loại trừ nếu có yếu tố nguy cơ như xơ gan, viêm gan B/C mạn tính.

– Áp-xe gan: thường đi kèm sốt, đau hạ sườn phải, chỉ số viêm tăng cao.

Trong phòng khám, tôi thường thấy nhiều bệnh nhân lo lắng khi nghe “nốt gan”, nhưng phần lớn trong số đó là u máu — một phát hiện tình cờ, không ảnh hưởng sức khỏe.

Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám ngay

Bạn nên tái khám sớm nếu có bất kỳ dấu hiệu sau:

– Đau tức vùng hạ sườn phải kéo dài hoặc tăng dần.

– Sụt cân không rõ nguyên nhân, chán ăn, mệt mỏi kéo dài.

– Vàng da, nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu.

– Tiền sử viêm gan virus B/C, xơ gan, hoặc nghiện rượu nặng.

– Nốt gan tăng kích thước nhanh qua các lần siêu âm.

Xét nghiệm cần làm sau siêu âm phát hiện nốt giảm âm

Siêu âm bụng là bước đầu, nhưng không đủ để chẩn đoán chính xác bản chất nốt gan. Bạn nên thực hiện thêm:

– Siêu âm Doppler màu: đánh giá lưu lượng máu trong nốt — u máu thường có ít hoặc không có tín hiệu mạch.

– Chụp CT scan hoặc MRI gan có tiêm thuốc cản quang: giúp phân biệt rõ u máu, u tuyến, hay tổn thương ác tính dựa trên đặc điểm tăng sáng ở các thì khác nhau.

– Xét nghiệm máu: AFP (alpha-fetoprotein), chức năng gan, viêm gan B/C, công thức máu, CRP nếu nghi nhiễm trùng.

– Sinh thiết gan: chỉ được chỉ định khi hình ảnh học không rõ ràng và nghi ngờ ác tính cao.

Sự khác biệt giữa nốt giảm âm và nốt tăng âm trên siêu âm gan

– Nốt giảm âm: phản hồi sóng siêu âm yếu hơn mô gan xung quanh → thường là cấu trúc đặc (như u máu, u tuyến) hoặc chứa dịch (nang).

– Nốt tăng âm: phản hồi sóng mạnh hơn → thường gặp trong gan nhiễm mỡ khu trú, calci hóa, hoặc một số u mỡ.

Tuy nhiên, mức độ vang âm không phản ánh tính lành/ác — nhiều ung thư gan ở giai đoạn sớm cũng có thể giảm âm. Vì vậy, chẩn đoán không dựa vào siêu âm đơn thuần.

Nốt gan 16mm có thể tự biến mất không?

Phần lớn các nốt gan không tự biến mất, nhưng cũng không phát triển nếu là lành tính. Ví dụ:

– U máu và nang gan thường tồn tại suốt đời mà không thay đổi.

– Áp-xe gan có thể giảm hoặc mất sau điều trị kháng sinh.

– Một số tổn thương viêm hoặc phản ứng sau nhiễm trùng có thể thoái lui theo thời gian.

Do đó, thay vì chờ “tự mất”, bạn nên theo dõi định kỳ bằng siêu âm mỗi 6–12 tháng để đánh giá tiến triển.

Sinh thiết gan có đau không và có an toàn không?

Sinh thiết gan hiện nay được thực hiện dưới hướng dẫn siêu âm, với kim nhỏ và gây tê tại chỗ. Hầu hết bệnh nhân chỉ cảm thấy nhói nhẹ hoặc căng tức trong vài giây.

Về độ an toàn:

– Biến chứng nghiêm trọng (xuất huyết, thủng tạng) xảy ra dưới 0,5% ca.

– Bạn sẽ được theo dõi 2–4 giờ sau thủ thuật.

– Chống chỉ định nếu rối loạn đông máu hoặc có cổ trướng nhiều.

Tôi chỉ đề nghị sinh thiết khi các phương tiện hình ảnh không đủ để chẩn đoán, hoặc khi nghi ngờ ung thư mà không có dấu hiệu rõ ràng.

Nếu là u máu (lành tính), tôi có cần điều trị không?

Không cần điều trị nếu u máu:

– Kích thước <5 cm (16mm thuộc nhóm nhỏ).

– Không gây triệu chứng (đau, đầy bụng).

– Không tăng trưởng nhanh.

U máu gan không biến chứng thành ung thư, không ảnh hưởng chức năng gan, và không lây lan. Bạn chỉ cần siêu âm kiểm tra lại sau 6–12 tháng để đảm bảo ổn định.

Chế độ ăn uống có ảnh hưởng đến nốt giảm âm gan không?

Chế độ ăn không làm nốt gan biến mất, nhưng có vai trò quan trọng trong bảo vệ gan tổng thể:

– Hạn chế rượu bia tuyệt đối — đặc biệt nếu có bất kỳ tổn thương gan nào.

– Giảm đường, chất béo bão hòa để tránh gan nhiễm mỡ — tình trạng có thể làm phức tạp việc theo dõi nốt gan.

– Tăng rau xanh, chất xơ, protein lành mạnh (cá, đậu).

– Tránh dùng thuốc bổ gan, thảo dược không rõ nguồn gốc — một số có thể gây độc cho gan.

Khi nào nốt giảm âm gan cần can thiệp điều trị?

Can thiệp (phẫu thuật, đốt sóng cao tần, nút mạch) rất hiếm khi cần cho nốt 16mm, trừ khi:

– Nốt gây triệu chứng rõ rệt (đau, chèn ép).

– Tăng nhanh kích thước (>2 cm/năm).

– Nghi ngờ ác tính cao dù đã làm MRI/CT.

– Vỡ hoặc xuất huyết (hiếm, thường do chấn thương).

Với u máu nhỏ không triệu chứng, can thiệp không mang lại lợi ích và có thể gây rủi ro không cần thiết.

Nốt giảm âm 16mm trong gan phải rất có thể là u máu lành tính, đặc biệt nếu bạn không có yếu tố nguy cơ gan mạn tính. Tuy nhiên, để yên tâm và loại trừ các nguyên nhân nghiêm trọng, bạn nên làm thêm MRI gan có thuốc cản từ và xét nghiệm máu cơ bản. Đa số trường hợp chỉ cần theo dõi — không cần điều trị, không cần kiêng khem quá mức, và hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh bình thường.