“Tôi từng nghĩ răng chỉ để nhai thôi, nhưng gần đây thấy con mình mọc răng lệch, lại nghe nói răng còn ảnh hưởng đến phát âm và cả sức khỏe tim mạch… khiến tôi băn khoăn: Rốt cuộc răng có cấu tạo ra sao? Mỗi loại răng đảm nhiệm vai trò gì? Và làm sao để giữ cho hàm răng vừa khỏe vừa đẹp?”
“Dạo gần đây, tôi thường xuyên mệt mỏi, tăng cân không rõ nguyên nhân, da khô và hay cáu gắt. Một người bạn nói có thể do rối loạn nội tiết. Nhưng thật ra, ‘nội tiết’ là gì? Hệ nội tiết hoạt động ra sao mà lại ảnh hưởng lớn đến sức khỏe đến thế?”
“Cháu chỉ thấy sốt nhẹ, đau đầu như cảm cúm, nhưng chưa đầy một ngày đã mê man, phải cấp cứu. Bác sĩ nói cháu suýt chết vì não mô cầu – một bệnh cháu chưa từng nghe tên. Giờ cháu rất lo: liệu có ai trong gia đình cũng có nguy cơ như vậy không?”
“Dạo gần đây, tôi hay bị tê tay chân, đôi lúc còn chóng mặt, mất thăng bằng. Có hôm đang làm việc, bỗng dưng đầu óc mơ hồ, không tập trung được. Tôi lo lắng không biết có phải mình đang mắc bệnh về thần kinh hay không, và liệu có cần đi khám nội thần kinh hay không?”
“Em năm nay 28 tuổi, gần đây thấy vùng kín hơi ngứa, đôi lúc tiểu buốt và cảm giác ham muốn giảm rõ rệt. Bạn bè khuyên đi khám nam khoa, nhưng em ngại lắm – không biết bác sĩ sẽ hỏi gì, làm những xét nghiệm nào, có phải cởi hết đồ không… Liệu có đáng để lo lắng đến mức này không, hay chỉ là do stress?”
“Tôi thường nghe nói ‘mắt là cửa sổ tâm hồn’, nhưng càng lớn tuổi, tôi lại càng cảm thấy thị lực suy giảm – nhìn mờ, mỏi mắt, đôi khi còn thấy chấm đen bay lơ lửng. Tôi lo lắng không biết bên trong đôi mắt mình đang xảy ra điều gì. Liệu cấu tạo phức tạp ấy có dễ tổn thương? Và thực sự, mắt làm việc ra sao để tôi có thể nhìn thấy thế giới xung quanh?”
“Mỗi lần nghe bác sĩ thông báo phải phẫu thuật, tôi đều lo lắng không biết quá trình gây mê có an toàn không, sau mổ có tỉnh lại ngay không, hay có biến chứng gì không… Liệu khoa Gây mê Hồi sức có vai trò gì trong việc bảo vệ tính mạng và sự an toàn của tôi trong và sau ca mổ?”
“Tôi mới đi làm và được công ty hướng dẫn tham gia bảo hiểm y tế, nhưng vẫn chưa hiểu rõ BHYT thực sự là gì, mình được hưởng gì khi ốm đau, và phải làm gì để không vi phạm quy định. Liệu có bắt buộc phải tham gia không, hay có thể từ chối? Mong bác sĩ giải thích giúp!”
“Công ty tôi năm nào cũng tổ chức khám sức khỏe cho nhân viên, nhưng tôi vẫn chưa rõ: liệu có bắt buộc phải làm hàng năm không? Gói khám chuẩn gồm những gì? Và làm sao để chọn được nơi khám vừa uy tín, vừa phù hợp với ngân sách công ty? Tôi lo lắng rằng nếu chọn sai, không chỉ tốn kém mà còn không phát hiện được bệnh sớm cho anh em trong team.”
“Sau sinh em rất lo vì sữa về ít, con bú không đủ no. Em nghe nhiều người mách đủ thứ món ăn lợi sữa, nhưng không biết cái nào thật sự hiệu quả và an toàn. Bác sĩ có thể tư vấn giúp em không ạ?”
“Dạo gần đây, tôi thấy cơ thể mệt mỏi, thỉnh thoảng chóng mặt nhưng không rõ nguyên nhân. Tôi nghe nhiều người khuyên nên đi khám sức khỏe định kỳ, nhưng thật sự không biết quy trình gồm những gì, có cần nhịn ăn hay không, và liệu có thật sự cần thiết không. Bác sĩ có thể giải thích giúp tôi được không?”
“Con em vừa chào đời, và em rất lo lắng không biết phải tiêm những mũi nào, tiêm khi nào, có bắt buộc không… Liệu có bỏ sót mũi quan trọng nào không? Mong bác sĩ hướng dẫn lịch tiêm phòng cho trẻ sơ sinh cụ thể và dễ hiểu.”
“Mỗi lần đến kỳ kinh, em lại thấy có những cục máu đông to, sẫm màu, thậm chí có hình dạng giống như mô hay ‘bào thai’ nhỏ. Em rất hoang mang, không biết đây có phải dấu hiệu sảy thai hay do bệnh lý gì nghiêm trọng không. Liệu em có cần đi khám ngay không, thưa bác sĩ?”
“Bác sĩ ơi, em thường thấy mệt khi leo cầu thang, thở gấp dù không vận động mạnh. Em lo lắng liệu có phải hệ hô hấp của mình đang gặp vấn đề? Vậy hệ hô hấp thực sự là gì, gồm những phần nào và tại sao nó lại quan trọng đến vậy?”
“Em thấy máu kinh tháng này ra rất ít và có màu đen sẫm, khác hẳn mọi khi. Em lo lắng không biết liệu đây có phải dấu hiệu mang thai hay không, vì trước đó em có quan hệ không dùng biện pháp tránh thai. Liệu ra máu đen có phải là kinh thật sự, hay là máu báo thai?”
Dạo gần đây, tôi thường xuyên mệt mỏi, chán ăn, nước tiểu sẫm màu và thậm chí thấy da hơi vàng nhẹ. Ban đầu nghĩ do làm việc căng thẳng, nhưng càng ngày càng lo lắng vì các triệu chứng không đỡ. Liệu đây có phải là dấu hiệu của bệnh gan mật? Tôi nên làm gì tiếp theo?
“Mấy hôm nay tôi đi ngoài liên tục, phân có lẫn máu và chất nhầy, kèm theo đau quặn bụng dữ dội. Tôi lo lắng không biết có phải bị kiết lỵ không, và liệu bệnh này có nguy hiểm không?” — Đây là câu hỏi tôi thường xuyên nhận được từ nhiều bệnh nhân đến khám vì rối loạn tiêu hóa cấp tính.
“Dạo này em thấy cổ họng lúc nào cũng vướng vướng, có cảm giác như có đờm dính sâu trong họng nhưng lại không ho. Em đã súc miệng, uống nước ấm đủ cách mà vẫn không đỡ. Liệu đây có phải dấu hiệu của bệnh lý gì nghiêm trọng không, thưa bác sĩ?”
“Tôi thường nghe nói ‘ăn uống đủ chất’ là chìa khóa cho sức khỏe, nhưng thực ra dinh dưỡng là gì? Chất dinh dưỡng có vai trò ra sao mà ai cũng nhắc đến? Liệu chỉ cần ăn no là đủ, hay cơ thể còn cần nhiều hơn thế?” — Đó là thắc mắc rất thật của nhiều người khi lần đầu tìm hiểu về dinh dưỡng. Tôi hiểu, vì ngay cả trong phòng khám, không ít bệnh nhân đến với tôi trong tâm trạng băn khoăn: “Bác sĩ ơi, con ăn đủ rồi mà sao vẫn mệt, vẫn thiếu máu, vẫn không tăng cân?”
“Dạo này tôi hay bị đau nhức khớp gối, đôi khi lưng cũng ê ẩm, nhất là sau khi bê đồ nặng. Ban đầu nghĩ do làm việc mệt, nhưng càng ngày càng thấy khó chịu, thậm chí đi lại cũng vướng. Liệu có phải tôi đang mắc một trong những bệnh cơ xương khớp phổ biến không, và làm sao để phòng tránh trước khi quá muộn?”