Tôi thường xuyên nhận được những câu hỏi lo lắng từ bệnh nhân sau khi họ vừa trải qua phẫu thuật đục thủy tinh thể: “Bác sĩ ơi, mắt em vẫn hơi mờ, có phải bị biến chứng sau khi mổ đục thủy tinh thể không?”, “Sau mổ thủy tinh thể, em có được xem điện thoại không?”, hay “Mổ đục thủy tinh thể kiêng ăn gì để mắt nhanh lành?”
“Mấy tuần nay đầu gối em cứ sưng nhẹ, ấn vào thấy mềm mềm như có nước bên trong. Em lo quá, không biết có phải viêm bao hoạt dịch khớp gối hay chỉ do vận động sai tư thế. Bác sĩ ơi, bao khớp gối thực sự là gì và nó có vai trò ra sao trong việc giữ cho khớp gối hoạt động trơn tru?”
“Em trễ kinh 3 ngày rồi, sáng nay thấy có chút máu hồng nhạt dính trên quần lót. Không đau bụng, cũng không ra nhiều như kỳ kinh trước. Em lo quá, không biết đây là máu báo thai hay dấu hiệu sắp đến tháng? Liệu máu báo thai thường ra mấy ngày, có nguy hiểm không?
“Em vừa siêu âm và phát hiện nang buồng trứng trái, kích thước 22mm. Bác sĩ nói là nang cơ năng, không cần lo, nhưng em vẫn thấy lo lắng vô cùng. Liệu nang buồng trứng trái có nguy hiểm không? Có ảnh hưởng đến khả năng sinh con không? Nếu để lâu có biến chứng gì không?”
“Con tôi sinh được 2 ngày, da và mắt bé bắt đầu vàng nhẹ. Tôi nghe nói bé sơ sinh vàng da là chuyện bình thường, nhưng vẫn không khỏi lo. Liệu đây có phải vàng da sinh lý, hay là dấu hiệu của bệnh vàng da ở trẻ sơ sinh nghiêm trọng hơn? Khi nào thì cần đưa con đi khám?”
“Tóc em dạo này khô như rơm, dễ gãy, chẻ ngọn, chải nhẹ cũng rụng cả nắm. Em lo lắng không biết tóc khô xơ thiếu chất gì, hay có phải do thiếu vitamin, thiếu sắt hay do stress? Có cách nào cải thiện mà không cần dùng thuốc không, thưa bác sĩ?”
“Em chậm kinh 3 ngày rồi, dạo này người cứ mệt mỏi, ngực căng tức, buồn nôn mỗi sáng… Liệu có phải em có thai không? Em lo quá, không biết dấu hiệu mang thai tuần đầu như thế nào, có đáng tin không, hay chỉ là do stress?”
“Tôi đang mang thai tháng thứ 4 và gần đây cảm thấy bụng dưới có vẻ ‘lên cao’ hơn trước, đôi lúc còn thấy tức nhẹ vùng xương chậu. Tôi lo không biết liệu vị trí tử cung hiện tại có bình thường không, hay có dấu hiệu bất thường nào cần lưu ý? Mong bác sĩ giải thích rõ hơn về vị trí tử cung khi mang thai và những thay đổi mà cơ thể tôi đang trải qua.”
Mỗi lần trễ kinh, tôi lại lo lắng đến mất ngủ. Dạo gần đây, cơ thể tôi có nhiều thay đổi lạ: ngực căng tức, mệt mỏi triền miên, thậm chí buồn nôn khi ngửi thấy mùi thức ăn quen thuộc… Tôi từng nghĩ đó chỉ là stress, nhưng giờ lại sợ mình đã mang thai ngoài ý muốn. Liệu những dấu hiệu này có đáng tin cậy? Làm sao để biết chắc mình có thai hay không?
Con trai tôi mới hơn 1 tuổi, nhưng khi thay tã, tôi phát hiện cháu có… hai lỗ tiểu. Một cái ở đầu dương vật như bình thường, còn một cái nằm cao hơn hẳn, gần gốc quy đầu. Tôi hoảng quá, không biết đây là dị tật hay chỉ là hiện tượng sinh lý? Liệu có ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản sau này không? Có cần phẫu thuật không? – Đó là tâm trạng lo lắng mà rất nhiều phụ huynh từng chia sẻ với tôi trong phòng khám nhi – tiết niệu.
“Dạo gần đây em hay chóng mặt, tê bì tay chân, đôi lúc còn quên cả việc vừa làm. Mẹ em bảo ‘có khi bị bệnh thần kinh rồi’, nhưng em không hiểu rõ ‘thần kinh’ ở đây là gì, có nghiêm trọng không… Liệu những triệu chứng này có phải dấu hiệu của một vấn đề thực sự trong hệ thần kinh hay chỉ do stress, thiếu ngủ?”
“Mang thai được hơn 4 tháng, tôi tăng gần 6 kg trong khi bé chỉ nặng hơn 500 gram. Tôi lo lắng quá – ăn thì sợ béo, không ăn thì sợ con thiếu chất. Nghe nhiều người mách dùng ngũ cốc để ‘vào con không vào mẹ’, nhưng không biết có thật sự tốt như lời đồn không, hay chỉ là quảng cáo?”
“Mình mới được bác sĩ kê Glucophage XR 750mg để điều trị tiểu đường type 2. Uống được vài ngày thì thấy buồn nôn, tiêu chảy và miệng có vị kim loại rất khó chịu. Không biết những triệu chứng này có nguy hiểm không? Liệu có phải tác dụng phụ của thuốc hay mình đang gặp phản ứng bất thường?”
“Dạo gần đây em hay bị ù tai và chóng mặt nhẹ, nên rất lo lắng không biết có phải do tai trong bị ảnh hưởng không. Em muốn hiểu rõ hơn về giải phẫu tai – cấu tạo từng phần và vai trò của chúng trong việc nghe và giữ thăng bằng, để biết mình nên đi khám chuyên khoa nào.”
“Dạo gần đây, tôi hay bị đau nhức vùng vai mỗi khi giơ tay cao hoặc quay cổ. Nghe nói khớp vai rất phức tạp, nhưng tôi không hiểu rõ nó gồm những phần nào và tại sao lại dễ chấn thương đến thế. Bác sĩ có thể giải thích giúp tôi được không?”
“Mấy hôm nay tôi thấy đau đầu kéo dài, bác sĩ yêu cầu chụp CT để kiểm tra. Tôi có thẻ bảo hiểm y tế nhưng không rõ chi phí thực tế mình phải trả là bao nhiêu, hay có được chi trả hoàn toàn không. Liệu chụp CT có bảo hiểm y tế thì mình phải bỏ ra bao nhiêu tiền?”
“Em học tiếng Anh hoài mà vẫn chưa hiểu rõ từ general dùng thế nào. Có lúc thấy trong y khoa, có lúc lại nghe trong quân đội, đôi khi lại chỉ đơn giản là ‘nói chung’. Liệu general có bao nhiêu nghĩa? Dùng sao cho đúng mà không bị nhầm?”
“Dạo gần đây em thường xuyên mệt mỏi, bụng trên bên phải hay tức nhẹ, đôi khi còn thấy da hơi vàng. Đi siêu âm, bác sĩ nói em bị gan nhiễm mỡ độ 3. Em rất lo — liệu tình trạng này có thể chữa khỏi được không, hay đã quá muộn để can thiệp?”
“Gần đây tôi đi siêu âm tổng quát và được thông báo gan nhiễm mỡ cấp độ 1. Bác sĩ nói chưa cần dùng thuốc, nhưng tôi vẫn lo — liệu tình trạng này có thể tự hết không, hay sẽ âm thầm tiến triển thành xơ gan? Tôi nên thay đổi gì để bảo vệ lá gan của mình?”
“Dạo này em hay ợ chua, nóng rát sau xương ức, nhất là sau khi ăn no hoặc nằm xuống. Có hôm đang ngủ phải bật dậy vì cảm giác như thức ăn sắp trào ra miệng. Em lo lắm, không biết có phải mình bị trào ngược dạ dày không, và tại sao lại bị như vậy?”