“Tôi vừa phát hiện mình mắc viêm gan B và rất lo lắng: hai đứa con nhỏ ở nhà có nguy cơ bị lây bệnh không? Có cần phải cách ly hay hạn chế ôm ấp, chăm sóc các cháu không?” — Đó là tâm trạng chung của nhiều phụ huynh khi lần đầu biết mình nhiễm virus viêm gan B. Bạn hoàn toàn có thể yên tâm phần nào: viêm gan B không lây qua tiếp xúc thông thường, và không di truyền từ bố sang con qua gen.
“Tôi mới đi khám và được chẩn đoán thiếu máu do thiếu sắt. Nghe nói rau ngót chứa nhiều sắt hơn cả thịt bò, lại còn là đạm thực vật nên lành mạnh hơn. Nhưng tôi cũng lo – liệu ăn nhiều rau ngót có tốt thật không, hay có tác dụng phụ gì mà mình chưa biết?”
“Chồng em nặng gần 90kg, đêm nào cũng ngáy như ‘cưa gỗ’, khiến em mất ngủ triền miên. Em nghe nói giảm cân sẽ hết ngáy, nhưng không biết có thật không, hay chỉ là lời đồn? Liệu anh ấy cần làm gì để cải thiện tình trạng này?”
“Con trai tôi gần 2 tuổi, nhưng mỗi lần thay tã tôi đều thấy ‘cậu nhỏ’ như bị lún sâu vào trong, nhìn rất khó. Tôi lo lắm, sợ con bị dị tật hay sau này ảnh hưởng đến sinh lý. Liệu đây có phải vấn đề nghiêm trọng không, thưa bác sĩ?”
“Con mình vừa tiêm về, thấy sưng đỏ ở chỗ tiêm, mình vội đắp lá trầu không như bà ngoại dặn. Nhưng tối đó bé sốt cao, quấy khóc suốt đêm khiến cả nhà hoảng loạn. Mình thật sự lo lắng: liệu có phải do cách chăm sóc sau tiêm không đúng?”
Dạo gần đây, tôi thấy tim đập nhanh và hay hồi hộp sau khi uống cà phê sáng. Dù biết cà phê giúp tỉnh táo, nhưng tôi lo lắng liệu mình có thuộc nhóm người không nên dùng. Bác sĩ ơi, ai thực sự cần thận trọng khi uống cà phê?
“Dạo này trời trở lạnh, em thấy trong người mệt mỏi, hắt hơi liên tục, lại còn đau đầu nhẹ. Mẹ em thì hay bị đau khớp mỗi khi sáng sớm, còn bố em – vốn có tiền sử tăng huyết áp – dạo này hay kêu tức ngực khi dậy đi vệ sinh lúc 4–5 giờ sáng. Cả nhà lo lắng quá, không biết mùa lạnh này phải chăm sóc sức khỏe thế nào cho đúng?”
“Dạo này em thường xuyên uống nước ép bưởi vì thấy tiện, lại mát. Nhưng gần đây em nghe nói ăn bưởi nguyên múi mới thực sự tốt. Em hơi phân vân: rốt cuộc nên chọn cách nào để vừa giữ dáng, vừa tốt cho tiêu hóa và đường huyết?”
“Bác tôi năm nay 87 tuổi, dạo này cứ sáng dậy là ho sặc sụa, người run rẩy dù đã đắp chăn kín mít. Gia đình lo lắm vì bác từng bị tai biến, giờ lại ngại đi viện sợ lây bệnh. Nhưng càng để lâu, bác càng mệt, ăn không nổi… Liệu mùa lạnh có thực sự nguy hiểm đến thế với người già như lời đồn?”
“Da mình dạo này xỉn màu, nếp nhăn xuất hiện sớm dù mới ngoài 30, lại hay bị viêm da dai dẳng… Liệu có phải do mình hút thuốc nhiều năm nay? Tôi lo lắng không biết liệu bỏ thuốc có giúp da cải thiện được không, hay những tổn thương này đã quá muộn?”
“Tôi thường phân vân không biết nên mua táo xanh hay táo đỏ khi đi siêu thị. Nghe nói táo đỏ giàu chất chống oxy hóa, còn táo xanh lại ít đường – nhưng rốt cuộc loại nào tốt hơn cho sức khỏe tổng thể? Liệu có nên ưu tiên một loại theo nhu cầu cá nhân hay cứ ăn xen kẽ là đủ?”
“Tôi 32 tuổi, cân nặng cứ tăng dần dù đã cố gắng ăn kiêng và tập thể dục. Gần đây, tôi nghe nhiều người nói hút mỡ giúp ‘xuống ký’ nhanh, lại còn giữ dáng lâu dài. Tôi cũng muốn thử, nhưng lại lo: liệu hút mỡ có thực sự giúp giảm cân? Có ảnh hưởng gì đến mỡ nội tạng – thứ mà bác sĩ từng cảnh báo rất nguy hiểm cho tim mạch và tiểu đường? Mong bác sĩ giải thích rõ giúp tôi.”
“Tôi ăn uống điều độ, tập thể dục đều, chưa từng nhập viện – sao lại bị đột quỵ?” Đó là câu hỏi ám ảnh nhiều bệnh nhân trẻ mà tôi gặp trong phòng khám. Họ tưởng mình “bất khả xâm phạm”, cho đến ngày cơ thể bỗng gục ngã không lời báo trước. Cảm giác hoang mang, sợ hãi ấy rất thật – và đáng tiếc thay, không hề hiếm.
“Dạo này em thấy ổi đang vào mùa, giá rẻ lại giòn ngọt nên ăn khá nhiều – có hôm tới 3–4 quả. Nhưng nghe nói dù là trái cây lành mạnh thì cũng không nên ăn quá đà. Bác sĩ ơi, ăn ổi nhiều như vậy có hại gì không, và liệu em có cần giới hạn lượng ăn hàng ngày không?”
Dạo gần đây, mỗi sáng tôi đều cảm thấy chóng mặt nhẹ và đo huyết áp thì thấy chỉ số cao hơn bình thường. Tôi lo lắng lắm, không biết nên ăn uống thế nào cho hợp lý. Có người mách thử thay đổi đồ uống buổi sáng — liệu điều đó có thật sự giúp ổn định huyết áp?
“Tôi nghe nói mật ong giúp ‘thải độc’ nên mỗi sáng và tối đều ăn trực tiếp vài thìa, không pha nước. Dù thấy người nhẹ nhõm hơn nhưng gần đây hay mệt, hơi choáng nhẹ. Liệu việc dùng mật ong hàng ngày như vậy có thực sự an toàn, hay tôi đang vô tình gây hại cho cơ thể?”
“Dạo gần đây em thường xuyên thấy khớp ngón chân cái đau nhói, nhất là về đêm. Bác sĩ nói em có acid uric cao, khuyên uống nhiều nước nhưng em không biết bao nhiêu mới đủ. Liệu chỉ cần uống nước thôi đã giúp thận thải độc tốt hơn và ngăn cơn gout tái phát không?”
“Em mới 32 tuổi, thường xuyên chơi thể thao, không béo phì, cũng chẳng có bệnh nền… vậy mà vừa bị đột quỵ nhẹ. Em hoang mang lắm – tại sao chuyện này lại xảy ra với mình?”
“Em dùng melatonin gần như mỗi tối đã hơn 5 năm nay. Ban đầu chỉ vì lo âu, mất ngủ, nhưng giờ em cảm thấy nếu không uống thì không tài nào ngủ được… Liệu việc này có ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe không, thưa bác sĩ?”
“Tôi tập gym đều đặn mỗi sáng, nhưng mỡ bụng vẫn ‘cứng đầu’ không chịu tan. Nghe nói bữa sáng ảnh hưởng lớn đến hiệu quả giảm mỡ, nhưng không biết nên ăn gì cho đúng — ăn ít thì mệt, ăn nhiều lại sợ tích mỡ thêm. Bác sĩ có thể hướng dẫn cụ thể giúp tôi được không?”