Tầm soát ung thư cổ tử cung gồm những gì?

Chào bạn Nguyễn Thị Kim Oanh (30 tuổi) và quý độc giả đang quan tâm đến sức khỏe sinh sản phụ nữ!

Ở độ tuổi 30, việc bạn chủ động tìm hiểu và lên kế hoạch tầm soát ung thư cổ tử cung là một bước ngoặt cực kỳ quan trọng đối với sức khỏe dài lâu của bản thân. Ung thư cổ tử cung là bệnh lý ác tính phổ biến thứ hai ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản tại Việt Nam, chỉ sau ung thư vú. Mỗi ngày tại nước ta có khoảng 11 phụ nữ được chẩn đoán mắc mới và khoảng 6 phụ nữ qua đời vì căn bệnh hiểm nghèo này. Tuy nhiên, đây lại là một trong những bệnh ung thư duy nhất trong cơ thể con người có thể PHÒNG NGỪA VÀ LOẠI BỎ HOÀN TOÀN NẾU ĐƯỢC TẦM SOÁT ĐÚNG CÁCH.

Rất nhiều chị em ở tuổi 30 như bạn thường cảm thấy bối rối trước các thuật ngữ y khoa: “HPV test là gì? Pap smear là gì? Chúng khác nhau ra sao? Có cần làm đồng thời cả hai xét nghiệm cùng một buổi khám hay không?”. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết quy trình tầm soát ung thư cổ tử cung chuẩn y khoa, giúp bạn có cái nhìn sáng tỏ và tự tin nhất.

Bản chất sinh học và căn nguyên gốc rễ của ung thư cổ tử cung

Khác với đa số các bệnh ung thư khác phát sinh do đột biến gen tự phát, ung thư cổ tử cung có một đặc điểm dịch tễ học vô cùng đặc biệt: HƠN 99% CÁC TRƯỜNG HỢP UNG THƯ CỔ TỬ CUNG BẮT NGUỒN TỪ TÌNH TRẠNG NHIỄM DAI DẲNG CÁC CHỦNG VIRUS PAPILLOMA Ở NGƯỜI NGUY CƠ CAO (High-Risk Human Papillomavirus – hrHPV).

• Trong hơn 100 type HPV đã được định danh, có khoảng 14 type HPV nguy cơ cao gây ung thư, trong đó nguy hiểm nhất là type 16 và type 18 (thủ phạm trực tiếp của hơn 70% ca ung thư cổ tử cung trên toàn cầu), tiếp theo là các type 31, 33, 45, 52, 58…
• Quá trình phát triển từ khi một tế bào biểu mô cổ tử cung nhiễm virus HPV cho đến khi biến đổi thành tổn thương tiền ung thư (CIN 1, CIN 2, CIN 3) và chuyển thành ung thư xâm lấn thực sự diễn ra RẤT CHẬM CHẠP, THƯỜNG KÉO DÀI TỪ 10 ĐẾN 15 NĂM. Đây chính là “khoảng thời gian vàng” quý giá mà tầm soát định kỳ có thể can thiệp và ngăn chặn bệnh từ trong trứng nước.

Trọn bộ các phương pháp trong tầm soát ung thư cổ tử cung hiện đại

Quy trình tầm soát ung thư cổ tử cung chuẩn quốc tế gồm hai xét nghiệm cốt lõi phối hợp cùng quy trình soi kiểm tra:

Xét nghiệm HPV DNA (HPV Test) – Truy tìm “kẻ thủ ác”

• Bản chất: Đây là xét nghiệm sinh học phân tử sử dụng kỹ thuật PCR (Polymerase Chain Reaction) để khuếch đại và phát hiện trực tiếp sự hiện diện của đoạn mã di truyền (DNA) của virus HPV nguy cơ cao trong các tế bào biểu mô cổ tử cung.
• Ý nghĩa: Xét nghiệm HPV trả lời cho câu hỏi: “Cơ thể bạn CÓ ĐANG NHIỄM VIRUS NGUY CƠ GÂY UNG THƯ HAY KHÔNG?”. Xét nghiệm này có độ nhạy cực cao (trên 95%), giúp phát hiện nguy cơ ung thư trước khi các tế bào kịp biến đổi hình thái.

Xét nghiệm tế bào học cổ tử cung (Pap Smear / ThinPrep Pap) – Kiểm tra “hậu quả tổn thương”

• Bản chất: Bác sĩ dùng một chổi quét mềm chuyên dụng đưa vào cổ tử cung để quét lấy các tế bào biểu mô bong tróc tại vùng chuyển tiếp (vùng giáp ranh giữa biểu mô lát tầng cổ ngoài và biểu mô trụ cổ trong – nơi 90% tổn thương tiền ung thư bắt đầu).
• Pap smear truyền thống: Quét tế bào phết trực tiếp lên lam kính và nhuộm màu. Phương pháp này dễ bị nhòe bởi dịch nhầy âm đạo, máu và tế bào viêm.
• ThinPrep Pap / Liquid-based Cytology (LBC): Kỹ thuật nhúng dịch cải tiến hiện đại. Đầu chổi quét được rửa trực tiếp vào lọ dung dịch bảo quản chuyên dụng, máy lọc ly tâm sẽ tự động loại bỏ hồng cầu, chất nhầy và trải một lớp tế bào đơn tầng siêu mỏng lên lam kính, giúp bác sĩ giải phẫu bệnh quan sát rõ từng nhân tế bào, tăng độ chính xác lên gấp nhiều lần.
• Ý nghĩa: Xét nghiệm tế bào học trả lời cho câu hỏi: “Các tế bào cổ tử cung ĐÃ BỊ BIẾN ĐỔI BẤT THƯỜNG DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA VIRUS CHƯA?”.

Soi cổ tử cung (Colposcopy) – Khảo sát hình thái vi thể

Khi một trong hai xét nghiệm trên có kết quả bất thường, bác sĩ sẽ dùng một máy soi phóng đại quang học (có gắn nguồn sáng và camera chuyên dụng) phóng to cổ tử cung từ 10 đến 40 lần. Bác sĩ bôi acid acetic 3–5% (nghiệm pháp Hinselmann) và dung dịch Lugol (nghiệm pháp Schiller) lên bề mặt cổ tử cung để làm lộ rõ các vùng biến đổi biểu mô bất thường (vùng bắt màu trắng acid, vùng mất màu iod, mạng mạch máu chấm hoặc lát đá). Nếu phát hiện điểm nghi ngờ, bác sĩ sẽ bấm sinh thiết mẫu mô nhỏ để chẩn đoán xác định mô bệnh học.

Có cần thực hiện đồng thời HPV test và Pap smear không? (Chiến lược Co-testing)

Đối với phụ nữ ở lứa tuổi 30 như bạn Kim Oanh, các hiệp hội sản phụ khoa hàng đầu thế giới (ACOG, ASCCP, ACS) khuyến cáo mạnh mẽ: VIỆC THỰC HIỆN ĐỒNG THỜI CẢ XÉT NGHIỆM HPV VÀ PAP SMEAR (GỌI LÀ PHƯƠNG PHÁP ĐỒNG XÉT NGHIỆM – CO-TESTING) LÀ CHIẾN LƯỢC TỐI ƯU VÀ TOÀN DIỆN NHẤT!

• Lợi ích của Co-testing ở tuổi 30:
• HPV test giúp tìm ra nguyên nhân gốc rễ (virus).
• Pap smear giúp xem virus đã gây ra tổn thương tế bào hay chưa.
• Khi phối hợp cả hai phương pháp, độ nhạy phát hiện tổn thương tiền ung thư độ cao (CIN 3) và ung thư cổ tử cung đạt tới GẦN 100%.
• ĐẶC BIỆT: Nếu kết quả Co-testing của bạn trả về CẢ HAI ĐỀU ÂM TÍNH (HPV âm tính và Pap smear bình thường), giá trị dự báo âm tính an toàn lên tới 99.9%. Điều này có nghĩa là bạn hoàn toàn có thể yên tâm và GIÃN KHOẢNG CÁCH TẦM SOÁT RA TỚI 5 NĂM MỚI CẦN LÀM LẠI MỘT LẦN!

Quy trình lấy mẫu diễn ra như thế nào? Có mất nhiều thời gian không?

Rất nhiều chị em nghĩ rằng làm hai xét nghiệm thì phải lấy mẫu hai lần đau đớn. Thực tế hoàn toàn không phải như vậy:

• Bác sĩ đặt mỏ vịt vô khuẩn vào âm đạo để bộc lộ rõ cổ tử cung.
• Dùng một chổi quét tế bào chuyên dụng xoay nhẹ 360 độ quanh lỗ cổ tử cung trong khoảng 5–10 giây.
• Thao tác lấy mẫu chỉ diễn ra MỘT LẦN DUY NHẤT. Bác sĩ sẽ nhúng đầu chổi vào lọ dung dịch ThinPrep, và phòng xét nghiệm sẽ sử dụng chính mẫu dịch đó để vừa chạy máy ThinPrep soi tế bào học, vừa tách chiết DNA để chạy máy PCR định type virus HPV. Toàn bộ quá trình diễn ra chỉ trong vòng 1–2 phút, hoàn toàn êm ái và không cần gây tê.

Những lưu ý bắt buộc trước khi đi lấy mẫu xét nghiệm

Để kết quả xét nghiệm đạt độ chính xác cao nhất, bạn Kim Oanh cần ghi nhớ:

• Thời điểm đi khám: Đi sau khi đã sạch kinh nguyệt hoàn toàn ít nhất 2 đến 3 ngày. Tuyệt đối không làm xét nghiệm trong những ngày đang có kinh hoặc ra máu âm đạo bất thường.
• Kiêng quan hệ tình dục: Không quan hệ tình dục trong vòng 24 đến 48 giờ trước khi lấy mẫu.
• Không thụt rửa âm đạo hoặc dùng thuốc đặt: Trong vòng 48 giờ trước khi khám, tuyệt đối không dùng ngón tay hay vòi sen thụt rửa sâu vào âm đạo, không đặt các loại thuốc viên phụ khoa, không dùng dung dịch vệ sinh có tính tẩy rửa mạnh vì sẽ làm rửa trôi các tế bào biểu mô bề mặt.

Hãy biến việc tầm soát ung thư cổ tử cung thành một thói quen bảo vệ bản thân văn minh. Để được lấy mẫu xét nghiệm ThinPrep và HPV DNA trên hệ thống máy tự động chuẩn quốc tế, bạn có thể chủ động đặt lịch khám chuyên gia qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn.