Đau vú có phải dấu hiệu ung thư không?

Chào bạn Phan Thị Thảo (39 tuổi) và quý bạn đọc đang gặp phải tình trạng đau tức tuyến vú!

Cảm giác đau nhức, tức nặng hoặc buốt nhói ở một bên bầu ngực là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến phụ nữ vội vã tìm đến các phòng khám chuyên khoa ung bướu trong tâm trạng hoang mang tột độ. Hầu hết mọi người khi bị đau ngực đều lập tức nghĩ đến kịch bản xấu nhất: “Liệu đau vú có phải là dấu hiệu của ung thư vú hay không? Tại sao cơn đau lại xuất hiện ở một bên dù không sờ thấy khối u cục nào? Khi nào cần đi khám bác sĩ ngay thay vì chờ qua kỳ kinh?”.

Đây là những băn khoăn rất thực tế. Trong y học lâm sàng, đau vú (Mastalgia) là triệu chứng cực kỳ phổ biến, nhưng mối liên hệ giữa đau vú và ung thư vú lại hoàn toàn khác biệt so với những gì đại đa số người dân vẫn lầm tưởng. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết cơ chế bệnh học của các dạng đau vú, giúp bạn Thảo phân biệt rõ dấu hiệu an toàn và các dấu hiệu cảnh báo nguy cơ y khoa.

Đau vú có phải là dấu hiệu ung thư vú không? Sự thật y khoa chứng minh

Để giải tỏa ngay áp lực tâm lý cho bạn: THEO CÁC NGHIÊN CỨU DỊCH TỄ HỌC LÂM SÀNG TOÀN CẦU, ĐAU VÚ ĐƠN THUẦN RẤT HIẾM KHI LÀ DẤU HIỆU CỦA UNG THƯ VÚ (chỉ chiếm dưới 1% đến 2% trong tổng số các ca ung thư vú được phát hiện).

• Tại sao khối u ung thư vú thường KHÔNG ĐAU ở giai đoạn sớm?

Khối u ác tính tại tuyến vú phát sinh từ sự đột biến và tăng sinh vô tổ chức của các tế bào biểu mô ống tuyến hoặc tiểu thùy. Trong giai đoạn đầu và giai đoạn tiến triển cục bộ, khối u phát triển âm thầm, từ từ đẩy dạt các mô lành xung quanh mà không gây phản ứng viêm cấp tính, không gây tắc nghẽn thần kinh cảm giác. Do đó, một khối ung thư vú điển hình thường là MỘT KHỐI U CỨNG, KHÔNG ĐAU, ÍT DI ĐỘNG mà người phụ nữ chỉ tình cờ phát hiện khi tắm hoặc qua phim chụp tầm soát. Ung thư vú chỉ thực sự gây đau khi khối u đã phát triển rất lớn, xâm lấn ra da làm lở loét, hoặc xâm lấn sâu vào màng cơ thành ngực và các đầu mút dây thần kinh liên sườn – thời điểm mà bệnh đã ở giai đoạn muộn.

• Vì vậy, việc bạn bị đau tức nhưng không sờ thấy khối u cục bất thường là một dấu hiệu tương đối yên tâm, gợi ý phần lớn đến các nguyên nhân sinh lý hoặc bệnh lý tuyến vú lành tính.

Phân loại hai dạng đau vú kinh điển và nguyên nhân gốc rễ

Để đánh giá chính xác tình trạng đau của bạn Thảo, bác sĩ sẽ tiến hành phân loại cơn đau vú thành hai nhóm chính:

Đau vú theo chu kỳ kinh nguyệt (Cyclic Mastalgia)

• Đặc điểm: Đây là dạng đau phổ biến nhất (chiếm tới 70% các trường hợp). Cơn đau có mối liên hệ mật thiết với chu kỳ nội tiết tố nữ. Cơn đau thường bắt đầu từ 1 đến 2 tuần trước ngày hành kinh, tăng dần mức độ và đạt đỉnh điểm ngay trước khi có kinh, sau đó thuyên giảm nhanh chóng và biến mất hoàn toàn sau khi sạch kinh 2–3 ngày.
• Tính chất: Thường đau âm ỉ, cảm giác bầu ngực căng tức, nặng trĩu, sờ vào thấy ngực lợn cợn như có hạt, có thể lan tỏa cả hai bên ngực và lan lên hõm nách hoặc mặt trong cánh tay.
• Nguyên nhân: Do sự tăng sinh và giữ nước của các nang tuyến vú dưới tác động kích thích mạnh của hormone estrogen và progesterone ở nửa sau chu kỳ kinh. Đây hoàn toàn là hiện tượng sinh lý lành tính.

Đau vú không theo chu kỳ kinh nguyệt (Non-cyclic Mastalgia)

• Đặc điểm: Dạng đau này ít gặp hơn (chiếm khoảng 25%), thường xuất hiện ở phụ nữ từ 30 đến 50 tuổi hoặc sau mãn kinh. Cơn đau KHÔNG liên quan gì đến ngày hành kinh, có thể đau liên tục âm ỉ hàng ngày hoặc đau nhói từng cơn đột ngột.
• Tính chất: Cơn đau thường khu trú rõ rệt tại MỘT BÊN NGỰC, thậm chí tại một điểm hoặc một góc phần tư cụ thể của bầu ngực (rất giống với mô tả của bạn Thảo).
• Các nguyên nhân thường gặp nhất của đau vú không theo chu kỳ:
• Nang tuyến vú căng dịch hoặc u xơ tuyến vú bị thoái hóa: Một nang dịch nhỏ phát triển nhanh làm căng bao sợi bọc xung quanh, chèn ép các đầu dây thần kinh cục bộ gây đau nhói cố định tại một vị trí.
• Viêm ống dẫn sữa hoặc giãn ống dẫn sữa (Duct Ectasia): Tình trạng ống dẫn sữa dưới quầng vú bị giãn nở ứ đọng dịch nhầy gây viêm nhẹ mô xung quanh.
• Đau thành ngực (Hội chứng Tietze / Viêm sụn sườn): Rất nhiều phụ nữ than phiền đau sâu trong ngực nhưng khi bác sĩ thăm khám kỹ thì nguyên nhân lại xuất phát từ tình trạng viêm các khớp sụn sườn ở thành ngực bên dưới bầu vú. Cơn đau này tăng lên khi bạn hít thở sâu, xoay người hoặc khi bác sĩ dùng tay ấn mạnh vào vùng sụn sườn giáp xương ức.
• Chấn thương mô mềm vi thể: Do va đập vô ý, thói quen mang vác túi xách nặng một bên vai, hoặc tập thể dục thể thao không mặc áo ngực chuyên dụng làm căng giãn các dây chằng treo ngực (Dây chằng Cooper).
• Tác dụng phụ của thuốc: Đang sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp, thuốc nội tiết mãn kinh, thuốc chống trầm cảm hoặc một số thuốc tim mạch.

Khi nào bạn BẮT BUỘC PHẢI ĐI KHÁM NGAY mà không được chờ qua kỳ kinh?

Mặc dù đau vú đơn thuần hiếm khi là ung thư, nhưng bạn Thảo (39 tuổi) tuyệt đối không được chủ quan bỏ qua. Bạn cần đến bệnh viện khám chuyên khoa ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu “báo động đỏ” sau:

• Cơn đau khu trú cố định tại một điểm duy nhất ở một bên ngực, kéo dài liên tục trên 2–3 tuần mà không hề thuyên giảm sau khi đã sạch kinh.
• Bắt đầu sờ thấy một nốt cứng, chắc, ranh giới không rõ ràng tại đúng vị trí đau.
• Kèm theo thay đổi bề mặt da: Da ngực vùng bị đau có hiện tượng đỏ ửng, nóng ấm, sưng nề, dày lên như da quả cam sành (dấu hiệu cần loại trừ thể ung thư vú dạng viêm – Inflammatory Breast Cancer).
• Núm vú bị co kéo tụt vào trong, hoặc có hiện tượng tiết dịch tự nhiên một bên (đặc biệt là dịch có máu hoặc dịch trong).
• Sờ thấy hạch cứng nhỏ nổi lên ở hõm nách hoặc vùng xương đòn cùng bên với bên ngực bị đau.

Lộ trình thăm khám chuẩn y khoa dành cho bạn

Khi đến khám tại bệnh viện, bạn Thảo sẽ được thực hiện các bước sau:

• Bước 1: Khám lâm sàng toàn diện: Bác sĩ dùng tay thăm khám tỉ mỉ để phân biệt xem cơn đau thực sự bắt nguồn từ nhu mô tuyến vú hay từ thành ngực và hệ thống cơ xương khớp liên sườn.
• Bước 2: Siêu âm tuyến vú độ phân giải cao: Đánh giá chi tiết vùng ngực bị đau để tìm xem có ổ viêm, nang dịch căng, ổ áp xe nhỏ hay khối u đặc khu trú hay không, đồng thời khảo sát hạch nách.
• Bước 3: Chụp nhũ ảnh kỹ thuật số: Vì bạn 39 tuổi (chuẩn bị bước sang tuổi 40), bác sĩ có thể chỉ định chụp nhũ ảnh để khảo sát toàn diện hệ thống vi vôi hóa tầm soát ung thư vú sớm.

Lời khuyên cho bạn lúc này: Hãy theo dõi cơn đau xem có liên hệ với ngày kinh hay không, chuyển sang mặc áo lót nâng đỡ vừa vặn không gọng, tránh cà phê chất kích thích và đặt hẹn khám chuyên khoa để giải tỏa triệt để nỗi lo lắng. Bạn có thể chủ động đặt lịch khám cùng các chuyên gia tuyến vú Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn.