Đau vai khi giơ tay lên cao: Nguyên nhân và khi nào cần đi khám?

Đau vai khi giơ tay lên cao là tình trạng thường gặp, có thể xuất hiện sau khi vận động quá sức hoặc liên quan đến các bệnh lý cơ xương khớp. Cơn đau khiến người bệnh gặp khó khăn khi mặc quần áo, chải đầu, lấy đồ trên cao,… Bài viết này sẽ giải đáp giơ tay lên bị đau vai là dấu hiệu của bệnh gì, nguyên nhân do đâu và khi nào cần thăm khám.

1. Giải đáp về tình trạng giơ tay lên bị đau vai

1.1. Hiểu về cơ chế hoạt động của vai

Khớp vai có cấu tạo phức tạp, bao gồm xương, cơ, gân, dây chằng và các mô mềm xung quanh. Trong đó, khớp ổ chảo – cánh tay giữ vai trò kết nối xương cánh tay với xương bả vai, giúp cánh tay thực hiện nhiều chuyển động linh hoạt. Các nhóm cơ và gân chóp xoay phối hợp duy trì sự ổn định của khớp, hỗ trợ nâng, xoay và đưa cánh tay theo nhiều hướng. Ngoài ra, khớp cùng đòn và các túi hoạt dịch cũng tham gia hỗ trợ hoạt động của vùng vai.

Nhờ cấu tạo đặc biệt, khớp vai có phạm vi vận động rộng nhưng cũng dễ chịu tác động từ chấn thương, quá tải hoặc tình trạng viêm. Khi gân, cơ hay cấu trúc bên trong khớp bị tổn thương, người bệnh có thể xuất hiện đau vai khi giơ tay lên cao hoặc thực hiện những động tác xoay cánh tay.

1.2. Phân biệt đau cơ và đau khớp vai

Đau vùng vai có thể bắt nguồn từ cơ, gân hoặc các cấu trúc bên trong khớp. Việc nhận biết đặc điểm cơn đau giúp định hướng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp kiểm tra phù hợp.

Đau cơ

Tình trạng này thường xuất hiện sau khi vận động quá sức, mang vác vật nặng hoặc thực hiện những động tác lặp lại trong thời gian dài. Cơn đau thường âm ỉ, lan tỏa quanh vùng cơ và tăng lên khi ấn trực tiếp vào vị trí tổn thương. Tình trạng này có thể cải thiện sau khi nghỉ ngơi và vận động nhẹ nhàng.

Đau khớp vai

Đau do tổn thương khớp vai thường đi kèm cảm giác cứng khớp, hạn chế vận động hoặc tiếng lục cục khi cử động. Người bệnh có thể cảm thấy đau khớp vai khi nâng tay, đưa tay ra sau hoặc xoay cánh tay. Đặc biệt, nếu cơn đau lan xuống cánh tay, kèm tê bì bàn tay hoặc yếu cơ rõ rệt, người bệnh cần lưu ý khả năng liên quan đến tổn thương thần kinh hoặc cột sống cổ.

2. Những nguyên nhân thường gặp gây đau khớp vai khi nâng tay

2.1. Hội chứng chèn ép khớp vai

Hội chứng chèn ép xảy ra khi các gân cơ chóp xoay và túi thanh dịch bị kẹt dưới mỏm cùng vai mỗi khi cánh tay đưa lên cao. Nguyên nhân có thể liên quan đến hoạt động lặp đi lặp lại trên đầu, đặc thù công việc thường xuyên với tay hoặc những thay đổi cấu trúc xương theo tuổi tác. Người bệnh thường cảm thấy đau vai khi với tay lấy đồ, nâng vật nặng hoặc thực hiện các động tác vượt quá tầm vận động thông thường. Một số trường hợp xuất hiện gai xương dưới mỏm cùng vai, khiến khoảng không gian dành cho gân và mô mềm bị thu hẹp.

2.2. Viêm gân và rách gân chóp xoay

Chóp xoay là nhóm gồm bốn cơ và hệ thống gân bao quanh khớp vai, có nhiệm vụ giữ vững chỏm xương cánh tay và kiểm soát chuyển động xoay. Viêm gân chóp xoay thường xuất hiện do vận động quá mức, lặp lại một động tác trong thời gian dài hoặc thoái hóa gân theo tuổi tác. Người bệnh có thể cảm thấy đau khi nâng tay, xoay vai hoặc nằm nghiêng về bên bị tổn thương.

Trong trường hợp rách gân, các sợi gân có thể bị tổn thương một phần hoặc toàn bộ chiều dày. Dấu hiệu đáng chú ý là tình trạng đau kèm yếu cơ, khó chủ động nâng cánh tay và hạn chế thực hiện các hoạt động thường ngày.

2.3. Viêm bao hoạt dịch dưới mỏm cùng vai

Bao hoạt dịch dưới mỏm cùng vai là túi chứa dịch nằm giữa gân chóp xoay và mỏm cùng vai. Cấu trúc này có chức năng giảm ma sát, hỗ trợ các gân trượt thuận lợi trong quá trình vận động. Khi bao hoạt dịch bị viêm do vận động quá mức, chấn thương hoặc chèn ép kéo dài, lượng dịch và tình trạng sưng viêm có thể tăng lên. Người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ quanh vùng vai, đôi khi khó xác định chính xác vị trí đau. Triệu chứng có thể tăng khi với tay lấy đồ, mặc áo hoặc đưa tay sang phía đối diện.

2.4. Viêm bao khớp dính (đông cứng khớp vai)

Viêm bao khớp dính là tình trạng bao khớp vai bị viêm, dày lên và co rút, khiến phạm vi vận động ngày càng thu hẹp. Bệnh thường gặp ở người trung niên, đặc biệt trong độ tuổi từ 40 đến 60. Nguy cơ mắc bệnh có thể tăng ở người bị đái tháo đường, bệnh lý tuyến giáp hoặc từng phải bất động khớp vai trong thời gian dài. Triệu chứng thường tiến triển qua nhiều giai đoạn, bắt đầu bằng đau vai rồi xuất hiện tình trạng cứng khớp rõ rệt.

3. Khi nào nên đi khám đau vai?

Đau mỏi vai thoáng qua sau khi vận động quá sức có thể cải thiện khi nghỉ ngơi và điều chỉnh hoạt động. Tuy nhiên, nếu tình trạng đau kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, người bệnh nên khám chuyên khoa để tìm nguyên nhân:

• Đau vai kéo dài: Cơn đau không thuyên giảm sau khoảng 1-2 tuần nghỉ ngơi và điều chỉnh vận động, hoặc tiếp tục tái phát nhiều lần.
• Hạn chế vận động: Khó giơ tay lên cao, xoay cánh tay, đưa tay ra sau hoặc thực hiện các hoạt động sinh hoạt thông thường.
• Yếu cơ vùng vai: Cánh tay giảm sức nâng, khó giữ hoặc mang vật dụng dù trước đây vẫn thực hiện bình thường.
• Đau vai về đêm: Cơn đau tăng khi nằm nghiêng về bên tổn thương, khiến người bệnh khó ngủ hoặc thường xuyên tỉnh giấc.
• Sưng hoặc biến dạng khớp: Vùng vai xuất hiện sưng nề, bầm tím hoặc thay đổi hình dạng sau chấn thương.

Việc thăm khám sớm giúp xác định đau vai khi cử động là bệnh gì, đánh giá mức độ tổn thương và hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển kéo dài.

4. Quy trình khám vai gồm những bước nào?

4.1. Khai thác triệu chứng và tiền sử bệnh

Bác sĩ tiến hành kiểm tra điểm đau, khai thác tiền sử bệnh và đánh giá phạm vi vận động của cánh tay. Những biểu hiện như đau vai khi đưa tay ra sau, đau khi nâng cánh tay sang ngang hoặc đau lúc nghỉ ngơi đều có giá trị trong quá trình định hướng chẩn đoán. Một số nghiệm pháp chuyên biệt có thể được thực hiện nhằm kiểm tra chức năng gân chóp xoay, bao khớp và các cấu trúc liên quan. Thông qua việc so sánh khả năng vận động chủ động và thụ động, bác sĩ có thể định hướng vị trí tổn thương.

4.2. Thực hiện xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh

• Chụp X-quang: Giúp quan sát cấu trúc xương, khe khớp và phát hiện một số bất thường như gai xương, thoái hóa hoặc tổn thương xương sau chấn thương.
• Siêu âm khớp vai: Hỗ trợ đánh giá gân cơ, chóp xoay, bao hoạt dịch và tình trạng viêm hoặc tụ dịch quanh khớp. Phương pháp này cũng cho phép quan sát một số cấu trúc khi người bệnh thực hiện vận động.
• Chụp cộng hưởng từ MRI: Cung cấp hình ảnh chi tiết về gân, cơ, sụn và các mô mềm quanh khớp vai. Bác sĩ có thể chỉ định khi nghi ngờ rách gân, tổn thương phức tạp hoặc cần đánh giá chuyên sâu.
• Xét nghiệm máu: Có thể được cân nhắc khi nghi ngờ viêm khớp hệ thống, bệnh lý tự miễn hoặc tình trạng nhiễm trùng.

4.3. Kết luận chẩn đoán và tư vấn điều trị

Sau khi tổng hợp các thông tin, bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân, mức độ tổn thương và khả năng ảnh hưởng đến chức năng vận động. Tùy từng bệnh lý, phương pháp điều trị có thể bao gồm nghỉ ngơi hợp lý, dùng thuốc theo chỉ định, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng. Với những trường hợp tổn thương nghiêm trọng hoặc không đáp ứng điều trị bảo tồn, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp chuyên sâu.

Đau vai khi giơ tay lên cao có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác nhau, từ viêm gân, chèn ép khớp vai đến rách gân chóp xoay hoặc đông cứng khớp vai. Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, khách hàng có thể lựa chọn Gói khám khớp vai với sự thăm khám và tư vấn của đội ngũ chuyên gia cơ xương khớp. Quy trình kiểm tra được xây dựng từ bước thăm khám lâm sàng, xét nghiệm đến hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại, bao gồm X-quang và siêu âm. Nếu thường xuyên gặp tình trạng đau khi nâng tay, khó với tay lấy đồ hoặc hạn chế vận động vai, khách hàng có thể đặt lịch thăm khám qua ứng dụng TCI Hospital tại app.thucuc.vn để được tư vấn và kiểm tra kịp thời.