Dạo gần đây, tôi thấy mẹ hay nấu canh bí đỏ cho cả nhà, bảo là “ăn tốt cho mắt, lại giúp ngủ ngon”. Nhưng tôi vẫn thắc mắc: liệu bí đỏ có thật sự “thần kỳ” như lời đồn? Ăn nhiều có tốt không? Hay chỉ là thực phẩm bình thường như bao loại rau củ khác?
“Dạo này em thấy người lúc nào cũng mệt mỏi, ăn uống kém, dễ ốm vặt, thậm chí chỉ đi bộ nhanh một chút là đã thở dốc. Em lo lắng không biết liệu đây có phải do ‘sức khỏe yếu’ thông thường hay đang cảnh báo một vấn đề bệnh lý nghiêm trọng nào đó...”
“Bác sĩ ơi, em nghe nhiều người mách uống sữa tươi mỗi ngày sẽ giúp da trắng sáng, mịn màng như da em bé. Nhưng em cũng lo lắng không biết điều này có thật không, hay chỉ là lời đồn? Nếu có, thì nên uống loại sữa nào, uống lúc nào và liệu có hại gì nếu dùng lâu dài không ạ?”
“Mấy hôm nay em ho liên tục, người mệt lả, ăn gì cũng thấy ngán. Mẹ em định nấu cháo trứng cho dễ nuốt, nhưng nghe hàng xóm bảo ho thì không nên ăn trứng vì sẽ ‘sinh đàm’, khiến ho nặng hơn. Em phân vân quá, không biết thực hư thế nào – liệu ho có ăn trứng gà được không, hay phải kiêng hẳn?”
Dạo gần đây, tôi thấy nhiều người rủ nhau “mỗi ngày một quả táo” như một thói quen sống lành mạnh. Nhưng thực sự thì ăn táo có tác dụng gì? Liệu chỉ là lời khuyên dân gian hay có cơ sở khoa học rõ ràng? Tôi cũng đang muốn cải thiện sức khỏe tim mạch và tiêu hóa — liệu táo có giúp được?
“Em nghe nói nghệ trộn mật ong tốt cho dạ dày và đẹp da, nên định dùng hàng ngày. Nhưng dạo này em hay bị trào ngược, lại đang cho con bú nữa – không biết có dùng được không? Liệu có ai ‘cấm kỵ’ với món này không, thưa bác sĩ?”
“Dạo gần đây tôi hay mệt mỏi, da xanh xao, hay quên và cảm thấy tê bì tay chân. Một người bạn khuyên nên bổ sung vitamin B, nhưng tôi không rõ nhóm vitamin B gồm những gì, có trong thực phẩm nào, hay có nên uống vitamin B tổng hợp không. Liệu thiếu vitamin B có phải nguyên nhân khiến tôi mệt mỏi suốt ngày như vậy?”
“Chồng em mới cắt túi mật được 2 tuần, dạo này cứ uống sữa là lại đầy hơi, tiêu chảy. Em lo quá, không biết có phải do sữa không, hay do cơ thể chưa hồi phục? Liệu có loại sữa nào an toàn cho người đã cắt túi mật không, thưa bác sĩ?”
“Mẹ tôi vừa trải qua một đợt ốm nặng, ăn uống rất kém, người cứ gầy sọp đi. Tôi muốn mua sữa để bồi bổ nhưng không biết loại nào phù hợp với tình trạng của mẹ — có loại nào vừa dễ uống, lại đủ dinh dưỡng mà không ảnh hưởng đến bệnh nền như tiểu đường hay huyết áp không, thưa bác sĩ?”
“Mấy hôm nay em sốt cao, người mệt lả, ăn gì cũng thấy nghẹn, lại sợ ăn sai làm bệnh lâu khỏi. Bác sĩ ơi, lúc bị sốt virus thì nên ăn gì cho đỡ mệt mà vẫn đủ sức chống chọi với bệnh ạ?”
“Dạo này em hay mệt mỏi, da xỉn màu, thỉnh thoảng còn cảm thấy nặng tức vùng dưới sườn phải. Em lo lắng không biết gan có vấn đề gì không, và liệu có loại thực phẩm nào ăn vào giúp gan phục hồi và hoạt động tốt hơn không, thưa bác sĩ?”
“Dạo này em chuyển sang uống sữa đậu nành thay sữa bò vì nghe nói tốt cho sức khỏe, nhưng vẫn chưa rõ thực sự nó mang lại lợi ích gì. Liệu có giúp cải thiện da, hỗ trợ tim mạch hay chỉ là ‘trào lưu’ thôi, thưa bác sĩ?”
“Em đang mang thai tháng thứ 4, bác sĩ khuyên bổ sung sắt nhưng em nghe nói có loại sắt hữu cơ dễ hấp thu hơn, ít táo bón. Em băn khoăn không biết sắt hữu cơ thực chất là gì, có khác gì sắt thường, và liệu mình có nên đổi sang dùng loại này không?”
“Tôi mới sinh con được hơn một tuần, nhưng cứ lo lắng không biết ăn gì thì tốt, ăn gì thì hại. Nghe người này nói kiêng đủ thứ, người kia lại bảo ăn tự do… Tôi thực sự bối rối và sợ ăn sai sẽ làm sữa kém chất hoặc ảnh hưởng đến vết mổ. Bác sĩ có thể giúp tôi hiểu rõ hơn được không?”
“Mình sinh em bé được hơn 2 tuần rồi, thèm đồ chiên rán kinh khủng – nào là gà rán, nem rán, khoai tây chiên… Nhưng nghe bà nội và mấy chị hàng xóm dặn ‘kiêng cữ kỹ, ít nhất 1–2 tháng’, mình lo lắm. Không biết ăn sớm có ảnh hưởng đến sữa cho con hay sức khỏe bản thân không? Bác sĩ ơi, bao giờ thì mình được ăn lại những món này an toàn?”
“Mới sinh xong được 5 ngày, em thèm thịt gà lắm rồi, nhưng nghe bà nội nói ‘ăn gà sẽ làm vết mổ lâu lành, dễ nhiễm trùng’. Em lo quá, không dám ăn, nhưng lại sợ thiếu chất. Bác sĩ ơi, sau sinh ăn thịt gà được không ạ?”
“Chào bác sĩ, em mới sinh được hơn 2 tuần, nghe mẹ chồng nói mướp mát, tốt cho sữa nên nấu canh mướp thường xuyên. Nhưng em lại lo vì thấy người ta bảo mướp ‘lạnh’, sợ ảnh hưởng đến sức khỏe và sữa cho con bú. Bác sĩ cho em hỏi, sau sinh ăn mướp có được không ạ?”
Dạo gần đây, tôi cứ phân vân mãi: ăn trứng thì có nên bỏ lòng đỏ không? Nghe người này bảo lòng đỏ nhiều cholesterol, hại tim; người kia lại nói bỏ lòng đỏ là vứt đi “kho báu dinh dưỡng”. Tôi lo lắng vì bản thân có tiền sử mỡ máu hơi cao, nhưng lại rất thích ăn trứng. Liệu có cách nào ăn trứng vừa ngon, vừa an toàn cho sức khỏe?
Dạo này em hay nghe người quen mách dùng lá mơ chữa đầy bụng, tiêu chảy, thậm chí là đau dạ dày. em cũng mua về nấu nước uống thử, thấy dễ chịu thật, nhưng lại lo không biết dùng lâu có hại không, hay có kỵ gì với thuốc đang uống không. Nhỡ đâu tốt thì ít mà hại thì nhiều thì khổ. Bác sĩ có thể giải thích rõ giúp em được không?
“Dạo này tôi hay mệt mỏi, ăn uống kém ngon, nên chuyển sang ăn nhiều thịt gà hơn vì nghe nói nó ‘lành’. Nhưng tôi vẫn thắc mắc: ngoài việc dễ ăn và ít béo, thịt gà thực sự có tác dụng gì đặc biệt cho sức khỏe?”