Thực đơn cho người bị gãy xương?

Chào bạn! Tôi hiểu nỗi lo của bạn — dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong quá trình hồi phục sau gãy xương. Một chế độ ăn giàu canxi, protein, vitamin D và các vi chất chống viêm sẽ giúp tái tạo xương nhanh hơn, giảm nguy cơ biến chứng và duy trì sức khỏe xương lâu dài.

Nguyên nhân cần điều chỉnh thực đơn sau gãy xương

Khi xương bị gãy, cơ thể bước vào giai đoạn “sửa chữa khẩn cấp” — đòi hỏi rất nhiều nguyên liệu thô để xây dựng lại mô xương. Nếu thiếu hụt dinh dưỡng, quá trình này chậm lại, dễ dẫn đến:

– Lành xương chậm hoặc không liền xương (non-union).

– Mất khối lượng xương quanh vùng tổn thương.

– Yếu cơ do bất động kéo dài, làm phục hồi chức năng khó khăn hơn.

Vì vậy, thực đơn không chỉ “ăn cho no” mà phải “ăn để chữa”.

Những nhóm thực phẩm nên ưu tiên

– Protein chất lượng cao: thịt nạc, cá (đặc biệt cá hồi, cá mòi giàu omega-3), trứng, đậu nành, sữa và các chế phẩm từ sữa ít béo. Protein cung cấp collagen — khung nền cho xương mới.

– Canxi sinh học: sữa, phô mai, rau lá xanh đậm (cải xoăn, rau dền), vừng (mè), cá nhỏ ăn cả xương (như cá cơm kho mềm).

– Vitamin D: ánh nắng nhẹ buổi sáng + thực phẩm như lòng đỏ trứng, gan, nấm, hoặc bổ sung theo chỉ định nếu thiếu. Vitamin D giúp hấp thu canxi hiệu quả.

– Vitamin K2: có trong natto (đậu nành lên men), phô mai lên men — giúp định hướng canxi vào xương, tránh lắng đọng ở mạch máu.

– Kẽm, magie, đồng: hạt bí, hạnh nhân, ngũ cốc nguyên cám, hải sản — hỗ trợ hoạt động của enzyme tạo xương.

Thực phẩm nên hạn chế hoặc tránh

– Muối và đường tinh luyện: làm tăng đào thải canxi qua nước tiểu.

– Rượu, bia, cà phê quá nhiều: ức chế tế bào tạo xương (osteoblasts) và làm giảm hấp thu canxi.

– Đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn: gây viêm mạn tính, cản trở quá trình tái tạo mô.

– Nước ngọt có gas: chứa axit phosphoric, làm mất cân bằng canxi – phốt pho trong cơ thể.

Gợi ý thực đơn mẫu trong tuần

Sáng: Cháo yến mạch nấu sữa + 1 quả trứng luộc + vài lát bơ.

Trưa: Cá hồi áp chảo + cơm gạo lứt + rau cải xào tỏi + canh sườn non hầm củ sen.

Chiều: Sữa chua Hy Lạp + hạt chia + chuối.

Tối: Đậu hũ sốt cà chua + gà hấp gừng + rau dền luộc + canh cua rau đay.

Lưu ý: chia nhỏ bữa, đảm bảo đủ 1.500–2.000 kcal/ngày tùy mức độ vận động, và uống đủ 1.5–2 lít nước.

Tôi thường thấy bệnh nhân gãy xương chỉ chú trọng bó bột mà quên “bổ sung từ bên trong”. Hãy nhớ: xương không tự lành nếu thiếu nguyên liệu. Bên cạnh ăn uống, bạn nên kết hợp vật lý trị liệu sớm (khi bác sĩ cho phép) để tránh teo cơ và cứng khớp. Nếu người thân bạn ăn uống kém kéo dài, hãy trao đổi với bác sĩ để cân nhắc bổ sung canxi – vitamin D dạng uống phù hợp — nhưng đừng tự ý dùng liều cao.

Chúc chồng bạn sớm bình phục và lấy lại sức khỏe toàn diện!