Áp xe mắt là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị

Áp xe mắt là một tình trạng nhiễm trùng nguy hiểm ở vùng quanh mắt, có thể tiến triển nhanh và để lại biến chứng nếu không được điều trị kịp thời. Nhiều người thường nhầm lẫn áp xe với các bệnh viêm thông thường như lẹo, dẫn đến chậm trễ trong xử trí. Hiểu đúng bản chất bệnh, nguyên nhân và dấu hiệu cảnh báo sẽ giúp người bệnh chủ động hơn trong việc bảo vệ thị lực.

1. Áp xe mắt là gì?

1.1. Khái niệm y khoa về áp xe mắt

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), áp xe vùng quanh mắt là tình trạng tích tụ mủ do vi khuẩn gây nhiễm trùng mô mềm quanh hốc mắt, thường liên quan đến ổ viêm lan rộng. Khi trả lời câu hỏi áp xe mắt là gì, có thể hiểu đây là hậu quả của quá trình nhiễm trùng không được kiểm soát, khiến cơ thể phản ứng bằng cách tạo ổ mủ khu trú.

1.2. Phân loại mức độ tổn thương

Tài liệu hướng dẫn lâm sàng của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết bệnh có thể được chia thành áp xe trước vách hốc mắt và áp xe sau vách hốc mắt. Trong đó, dạng sau nguy hiểm hơn vì có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến dây thần kinh thị giác và não bộ.

2. Nguyên nhân áp xe mắt

2.1. Nhiễm trùng từ vùng lân cận

Nhiều trường hợp hình thành ổ mủ quanh mắt bắt nguồn từ viêm xoang, viêm mũi họng hoặc nhiễm trùng răng hàm trên. Báo cáo dịch tễ của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ ra rằng vi khuẩn đường hô hấp trên là một trong những tác nhân thường gặp gây lan nhiễm sang vùng mắt.

2.2. Tổn thương và suy giảm miễn dịch

Theo Cổng thông tin Bộ Y tế Việt Nam, các vết trầy xước quanh mắt, côn trùng đốt hoặc chấn thương không được xử lý đúng cách cũng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Ngoài ra, người có hệ miễn dịch suy yếu như trẻ nhỏ hoặc người mắc bệnh mạn tính có nguy cơ cao hơn.

3. Dấu hiệu áp xe mắt

3.1. Triệu chứng áp xe mắt tại chỗ

Người bệnh thường xuất hiện sưng, đỏ, đau nhức vùng mí hoặc hốc mắt, kèm cảm giác căng tức rõ rệt. Trong các hướng dẫn chẩn đoán của NHS, tình trạng đau tăng khi cử động mắt được xem là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý.

3.2. Dấu hiệu toàn thân và biến chứng

CDC nhấn mạnh rằng sốt, mệt mỏi, giảm thị lực hoặc nhìn đôi có thể cho thấy nhiễm trùng đã lan rộng. Đây là lúc cần nghĩ đến áp xe mắt như một cấp cứu y khoa, thay vì chỉ là viêm thông thường.

4. Cách điều trị áp xe mắt

4.1. Điều trị nội khoa

Theo khuyến cáo từ WHO, kháng sinh đường toàn thân là nền tảng trong điều trị, giúp kiểm soát vi khuẩn và ngăn biến chứng. Việc dùng thuốc cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt.

4.2. Can thiệp ngoại khoa khi cần thiết

Bộ Y tế Việt Nam cho biết trong những trường hợp ổ mủ lớn hoặc không đáp ứng thuốc, bác sĩ có thể chỉ định rạch dẫn lưu để loại bỏ mủ, giảm áp lực và bảo tồn chức năng thị giác.

Áp xe vùng quanh mắt không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực và sức khỏe toàn thân. Việc hiểu đúng áp xe mắt, nhận diện sớm, và tuân thủ hướng dẫn điều trị từ các nguồn y khoa uy tín là yếu tố then chốt giúp hạn chế biến chứng và phục hồi an toàn. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.