Sờ vào vùng mắt thấy có cục tròn nhỏ không đau là bị gì?

Chào bạn,

Đối với tình trạng sờ vào vùng mắt thấy có cục tròn nhỏ không đau là bị gì, chúng tôi xin giải đáp trực tiếp như sau: Biểu hiện xuất hiện một khối u nhỏ khu trú, nốt tròn cứng, không gây đau đớn và không kèm theo sưng đỏ ở mi mắt hướng nhiều đến khả năng bạn đang bị chắp mắt (chalazion). Đây là một tổn thương lành tính rất phổ biến ở mắt. Tuy nhiên, để loại trừ các tổn thương khác như u nang bã nhờn, u nang biểu bì hoặc các thể u mi mắt phức tạp, bạn vẫn cần được theo dõi và thăm khám đúng cách, tuyệt đối không tự ý dùng tay bóp hoặc tự chích nặn tại nhà.

Dưới đây là các thông tin chuyên khoa chi tiết giúp bạn hiểu rõ hơn về hiện tượng này.

Sờ vào vùng mắt thấy có cục tròn nhỏ không đau là bị gì?

Hiện tượng xuất hiện tổn thương dạng cục tròn, kích thước nhỏ và không đau xung quanh vùng mắt thường liên quan đến một số bệnh lý lý về tuyến mi mắt hoặc cấu trúc da bao bọc xung quanh:

Theo Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO), nổi cục tròn nhỏ không đau ở mí mắt là dấu hiệu lâm sàng kinh điển của bệnh chắp mắt (chalazion). Chắp mắt hình thành khi một hoặc nhiều tuyến Meibomius (tuyến tiết dầu nằm ở sụn mi) bị tắc nghẽn, khiến chất bã nhờn không thể thoát ra ngoài, ứ đọng lại và tạo thành một khối nang xơ mạn tính.

Bên cạnh chắp mắt, hiện tượng này cũng có thể là hệ quả của một số tình trạng khác bao gồm:

• U nang biểu bì hoặc u nang tuyến bã nhờn: Hình thành do sự tích tụ chất sừng hoặc bã nhờn dưới da mi mắt, tạo nên khối tròn, di động tốt và không đau.

• U mỡ lành tính: Khối u cấu tạo từ mô mỡ, phát triển chậm dưới da, mềm và không gây cảm giác đau đớn.

• Hậu quả của lẹo mắt cũ: Một số trường hợp lẹo mắt (nhiễm trùng cấp tính) sau khi bớt sưng đỏ nhưng không tan hết mủ, kén xơ bao bọc lại tạo thành cục cứng không đau.

Cơ chế nào hình thành khối u nhỏ khu trú ở mi mắt?

Để hiểu rõ tại sao lại xuất hiện nốt cục này, chúng ta cần xem xét cơ chế hoạt động của các tuyến bờ mi.

Theo tài liệu từ hệ thống y tế Mayo Clinic, mi mắt con người chứa khoảng 30 đến 40 tuyến Meibomius ở mi trên và 20 đến 30 tuyến ở mi dưới. Các tuyến này có nhiệm vụ tiết ra lớp lipid (dầu) để phủ lên bề mặt màng nước mắt, ngăn chặn sự bốc hơi của nước mắt và giữ ẩm cho nhãn cầu.

Khi xảy ra tình trạng viêm bờ mi mạn tính, nhiễm khuẩn nhẹ hoặc do tế bào chết làm bít tắc lỗ mở của tuyến, chất tiết dầu vẫn liên tục được sản xuất nhưng bị giữ lại bên trong. Sự tắc nghẽn tuyến meibomius này lâu ngày sẽ kích hoạt phản ứng viêm hạt mạn tính của cơ thể, tạo thành một màng xơ bao bọc quanh khối chất bã, tạo nên nguyên nhân xuất hiện cục nhỏ ở mắt dạng nang cứng, tròn và hoàn toàn không có cảm giác đau đớn hay nóng rát như đợt viêm cấp.

Làm thế nào để phân biệt chắp và lẹo mắt chính xác?

Chắp và lẹo là hai bệnh lý tổn thương mi mắt rất dễ bị nhầm lẫn vì chúng đều biểu hiện bằng một cục nhỏ ở mắt, nhưng bản chất và cách điều trị chắp mắt hiệu quả lại khác biệt hoàn toàn so với lẹo.

Đặc điểm lâm sàng	Lẹo mắt (Hordeolum)	Chắp mắt (Chalazion)
Bản chất tổn thương	Nhiễm trùng cấp tính ở gốc lông mi hoặc tuyến dầu.	Viêm vô khuẩn mạn tính do tắc nghẽn tuyến tiết dầu.
Cảm giác đau	Đau nhức dữ dội, đau tăng khi ấn vào.	Không gây đau đớn, chỉ thấy cộm nhẹ.
Biểu hiện bên ngoài	Mí mắt sưng nhẹ đến sưng to, đỏ, nóng, có điểm mủ vàng.	Khối tròn khu trú, da bên trên bình thường, không đỏ.
Tiến triển	Diễn tiến nhanh, dễ vỡ mủ sau vài ngày.	Tiến triển chậm, có thể tồn tại nhiều tháng dưới dạng nang cứng.

Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), việc phân biệt chắp và lẹo mắt rất quan trọng vì lẹo mắt cần dùng kháng sinh tại chỗ để diệt khuẩn, trong khi chắp mắt mạn tính chủ yếu cần các biện pháp giải phóng sự tắc nghẽn cơ học của tuyến dầu.

Khối u cục không đau ở mắt có gây biến chứng nguy hiểm không?

Phần lớn các trường hợp nổi cục tròn nhỏ không đau ở mí mắt như chắp đều lành tính và không gây nguy hiểm trực tiếp cho thị lực. Tuy nhiên, nếu kích thước cục tròn phát triển quá lớn hoặc người bệnh xử lý sai cách, các biến chứng vẫn có thể xảy ra:

Nếu cục chắp nằm ở vị trí trung tâm mi trên và tăng kích thước, nó có thể tạo áp lực trực tiếp lên giác mạc. Sự ấn chèn này gây ra tình trạng nhìn mờ do chèn ép, loạn thị thứ phát hoặc làm hạn chế tầm nhìn của người bệnh.

Đặc biệt nguy hiểm là hành động tự ý dùng tay bóp, dầm hoặc tự dùng kim chích nặn khối u cục tại nhà. Thói quen này làm tổn thương hàng rào xơ bảo vệ, đưa vi khuẩn từ tay vào sâu trong mô mi mắt, dẫn đến các biến chứng liên quan nghiêm trọng như nhiễm trùng lan rộng, áp xe mi mắt hoặc viêm mô tế bào mi mắt – một tình trạng cấp cứu nhiễm trùng đe dọa trực tiếp đến cấu trúc hốc mắt. Ngoài ra, việc tự chích rạch sai kỹ thuật còn để lại các tổn thương sẹo xơ mi mắt, làm biến dạng bờ mi, gây hiện tượng lông quặm, lông cọ vào nhãn cầu rất khó chịu.

Các phương pháp điều trị cục tròn nhỏ ở mắt hiện nay là gì?

Tùy thuộc vào thời gian xuất hiện và kích thước của khối cục tròn, các bác sĩ nhãn khoa sẽ áp dụng phác đồ điều trị từ nội khoa bảo tồn đến can thiệp ngoại khoa:

• Liệu pháp chườm ấm mi mắt: Đây là bước điều trị ban đầu và cốt lõi nhất. Bạn dùng một miếng gạc sạch hoặc khăn ấm (nhiệt độ khoảng 40 độ C) đắp lên mắt trong 10 đến 15 phút, mỗi ngày 3 đến 4 lần. Nhiệt độ cao giúp làm hóa lỏng chất bã nhờn đang bị đông đặc bên trong nang, kết hợp massage nhẹ nhàng bờ mi để kích thích giải phóng sự tắc nghẽn tuyến meibomius, giúp cục chắp tự tiêu dần.

• Điều trị nội khoa: Bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc nhỏ mắt kháng sinh phối hợp kháng viêm tại chỗ, hoặc thuốc mỡ bôi bờ mi để kiểm soát phản ứng viêm xung quanh nang xơ. Trong một số trường hợp chắp xơ cứng dai dẳng, liệu pháp tiêm corticoid trực tiếp vào lòng khối chắp có thể được cân nhắc để làm tan nang xơ.

• Can thiệp ngoại khoa (Phẫu thuật chích rạch chắp): Nếu cục tròn nhỏ tồn tại trên vài tuần mà không đáp ứng với chườm ấm hay dùng thuốc, bác sĩ sẽ thực hiện một tiểu phẫu nhỏ gọi là phẫu thuật chích rạch chắp. Sau khi gây tê tại chỗ, bác sĩ thực hiện rạch một đường rất nhỏ ở mặt trong mi mắt (để tránh để lại sẹo mất thẩm mỹ) nhằm nạo sạch toàn bộ chất bã nhờn và vỏ nang xơ, giải quyết triệt để tổn thương.

Khi nào người bệnh cần đi khám bác sĩ nhãn khoa ngay?

Mặc dù khối u cục hiện tại của bạn không gây đau, bạn vẫn nên theo dõi sát sao và sắp xếp thời gian đi khám chuyên khoa. Đặc biệt, bạn cần đến bệnh viện ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu báo động sau:

• Cục tròn nhỏ tăng nhanh về kích thước trong thời gian ngắn hoặc có hiện tượng sưng, nóng, đỏ, đau nhức trở lại (dấu hiệu bội nhiễm vi khuẩn).

• Vùng mi mắt sưng húp, lan ra toàn bộ vùng quanh hốc mắt, gây sụp mi hoặc hạn chế vận động của nhãn cầu.

• Cục u cục chèn ép làm bạn bị cộm mắt liên tục, chảy nước mắt giàn giụa hoặc gây ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực (nhìn mờ, nhìn đôi).

• Khối u ở mi mắt bị loét bề mặt, dễ chảy máu hoặc làm rụng lông mi tại vị trí đó – đây là các dấu hiệu nghi ngờ tổn thương ác tính cần được sinh thiết khối u mi mắt khẩn cấp.

Khi gặp các biểu hiện bất thường trên, việc đặt câu hỏi bị nổi cục ở bọng mắt có nguy hiểm không cần được trả lời chính xác bằng việc thực hiện khám đèn khe sinh hiển vi tại phòng khám mắt. Để quá trình kiểm tra diễn ra thuận lợi, an toàn và được trực tiếp điều trị bởi các chuyên gia giàu kinh nghiệm, người bệnh có thể đặt lịch qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn hoặc liên hệ 0936388288 để được hỗ trợ lựa chọn thời gian thăm khám và quản lý lịch khám thuận tiện hơn. Hệ thống sẽ giúp bạn chủ động thời gian, phối hợp kiểm tra toàn diện các cấu trúc mắt một cách chuyên sâu nhất.

Tóm lại, hiện tượng sờ vào vùng mắt thấy có cục tròn nhỏ không đau khả năng cao là biểu hiện của chắp mắt lành tính do tắc nghẽn tuyến tiết dầu Meibomius. Bệnh lý này hoàn toàn có thể xử lý hiệu quả bằng phương pháp chườm ấm hoặc tiểu phẫu chích rạch nếu nang xơ cứng kéo dài. Tuyệt đối không tự ý nặn, cào xước khối u vì nguy cơ gây viêm mô tế bào mi mắt rất nguy hiểm. Bạn nên chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa Mắt để bác sĩ kiểm tra và đưa ra hướng xử trí an toàn nhất, bảo vệ toàn diện cho đôi mắt của mình.