Bơm xi măng cột sống có bóng là gì?

Chào bạn,

Can thiệp bơm xi măng cột sống có bóng (tên y khoa quốc tế là Kyphoplasty) là kỹ thuật can thiệp xâm lấn tối thiểu điều trị xẹp đốt sống do loãng xương hoặc chấn thương. Bác sĩ đưa một quả bóng sinh học đặc biệt vào giữa thân đốt sống bị xẹp dưới hướng dẫn của máy chụp mạch số hóa xóa nền hoặc C-arm, sau đó bơm căng bóng để nâng chiều cao đốt sống và tạo khoang trống. Khi bóng được rút ra, chất xi măng sinh học (PMMA) được làm đầy vào khoang chứa với áp lực rất thấp, giúp phục hồi độ vững và loại bỏ nhanh cơn đau nhức.

Kỹ thuật tạo hình đốt sống bằng bóng là gì?

Đây là bước tiến vượt trội của chuyên ngành phẫu thuật cột sống ít xâm lấn, giải quyết đồng thời bài toán giảm đau cơ học và phục hồi trục giải phẫu sinh lý của cột sống.

Theo AAOS (Viện Hàn lâm Phẫu thuật viên Chỉnh hình Hoa Kỳ), quy trình can thiệp diễn ra qua các bước chuyên sâu:

• Tạo đường hầm qua cuống sống: Bác sĩ rạch một vết mổ nhỏ khoảng 5 mm ở lưng, luồn kim định vị chuyên dụng qua cuống sống vào trung tâm thân đốt sống tổn thương dưới kiểm soát hình ảnh trực tiếp.

• Nở bóng phục hồi chiều cao thân đốt sống: Một bóng nong lòng mạch chịu áp lực cao được đưa vào vị trí xẹp lún; việc bơm phồng bóng từ từ nén ép mô xương xốp bị gãy sang hai bên, tái lập lại chiều cao đốt sống bị sụp.

• Bơm chất làm đầy y khoa: Sau khi xả bóng và rút ra ngoài, một khoảng trống an toàn được hình thành; bác sĩ tiến hành bơm lượng xi măng xương acrylic dạng bột nhão vào khoang rỗng này.

• Đông cứng vật liệu tức thì: Hợp chất polyme tự trùng hợp và đông cứng hoàn toàn chỉ sau khoảng 10–15 phút, biến thân đốt sống xẹp thành một khối chịu lực vững chắc.

Phương pháp này vượt trội thế nào so với tạo hình không bóng?

Kỹ thuật tạo hình đốt sống qua da truyền thống (Vertebroplasty) bơm trực tiếp chất kết dính vào mô xốp mà không có bước nong bóng, trong khi kỹ thuật nong bóng mang lại nhiều lợi thế kiểm soát biến chứng vượt trội.

Theo NICE (Viện Y tế và Chất lượng Điều trị Quốc gia Anh), sự khác biệt giữa hai kỹ thuật biểu hiện rõ nét ở các khía cạnh an toàn:

• Giảm thiểu tối đa nguy cơ tràn xi măng: Nhờ việc tạo sẵn một khoang rỗng chứa vật liệu và nén chặt bè xương xung quanh thành “bức tường bảo vệ”, thủ thuật cho phép đưa vật liệu vào ở trạng thái sệt hơn với áp lực bơm thấp, giúp giảm đáng kể rủi ro rò rỉ xi măng vào ống sống hay tĩnh mạch phổi.

• Phục hồi góc gù cột sống: Quá trình nâng bóng hỗ trợ nắn chỉnh góc gù đốt sống tổn thương hiệu quả hơn, ngăn ngừa hiện tượng gù vẹo lưng tiến triển và bảo vệ tư thế đi đứng thẳng tự nhiên.

• Hiệu quả giảm đau tức thì: Cắt đứt hoàn toàn sự cọ xát vi thể giữa các mảnh xương gãy kích thích thụ cảm thể màng xương, mang lại cảm giác dễ chịu cho người bệnh ngay sau can thiệp.

Thời gian hồi phục sau mổ diễn ra trong bao lâu?

Bản chất xâm lấn tối thiểu không làm tổn thương khối cơ lưng diện rộng giúp rút ngắn tối đa thời gian nằm viện và loại bỏ hoàn toàn các biến chứng do bất động lâu ngày.

Quá trình hồi phục chức năng của người bệnh sau can thiệp thường tuân theo lộ trình:

• Tự ngồi dậy sau vài giờ: Ngay khi chất kết dính đông cứng hoàn toàn và hết tác dụng của thuốc tê tại chỗ, người bệnh có thể xoay trở mình dễ dàng và ngồi dậy sau 2–4 giờ.

• Tập đi lại nhẹ nhàng trong ngày: Phần lớn bệnh nhân có thể đứng lên và tự bước đi nhẹ nhàng với sự trợ giúp của đai lưng bảo vệ trong vòng 24 giờ sau thủ thuật.

• Xuất viện sớm: Người bệnh thường chỉ cần theo dõi tại viện từ 1 đến 2 ngày, thay vì phải nằm bất động trên giường kéo dài hàng tháng như điều trị nội khoa bảo tồn.

Trường hợp nào được chỉ định và chống chỉ định?

Việc lựa chọn người bệnh phù hợp đóng vai trò quyết định đến tỷ lệ thành công của kỹ thuật can thiệp tạo hình đốt sống.

Theo khuyến cáo chuyên môn của BYT (Bộ Y tế Việt Nam), các tiêu chí can thiệp lâm sàng bao gồm:

• Chỉ định điều trị: Bệnh nhân bị lún xẹp đốt sống cấp tính hoặc bán cấp do bệnh loãng xương tiến triển (thường trong vòng 3–4 tháng đầu) đau dữ dội kháng trị với thuốc giảm đau, hoặc tổn thương thân đốt do u mạch máu, tiêu xương ác tính đa u tủy xương.

• Chống chỉ định tuyệt đối: Người bệnh đang có nhiễm trùng toàn thân, nhiễm trùng tại chỗ vùng da phẫu thuật hoặc có rối loạn đông máu nặng chưa thể kiểm soát.

• Chống chỉ định tương đối: Đốt sống bị xẹp lún hoàn toàn trên 80% chiều cao (xẹp phẳng), có mảnh xương vỡ đẩy lùi vào ống sống gây chèn ép tủy hoặc rễ thần kinh dẫn đến liệt vận động.

Khi nào người bệnh cần tái khám chuyên khoa ngay?

Mặc dù đây là thủ thuật an toàn cao, người bệnh lớn tuổi mắc nền xương xốp vẫn đối mặt với nguy cơ gãy các đốt sống lân cận nếu không duy trì điều trị loãng xương phối hợp.

Bạn cần đưa người bệnh đến bệnh viện kiểm tra ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu cảnh báo:

• Cơn đau lưng tái phát đột ngột sau khi ho mạnh, hắt hơi hoặc sau một cú vặn người nhẹ, cảnh báo nguy cơ xuất hiện gãy đốt sống thứ phát ở tầng kế cận.

• Cảm giác tê bì, châm chích, yếu liệt hai chân hoặc rối loạn cảm giác vùng bẹn và hậu môn.

• Khó tiểu tiện, bí tiểu cấp hoặc đại tiểu tiện không tự chủ.

• Vùng da can thiệp ở lưng bị sưng nề đỏ, chảy dịch mủ hoặc kèm theo sốt cao ớn lạnh.

Để được đánh giá chính xác mức độ phù tủy xương qua phim chụp cộng hưởng từ (MRI) và lên phác đồ can thiệp an toàn tuyệt đối cùng các chuyên gia hàng đầu, việc chủ động đặt lịch thăm khám là vô cùng quan trọng. Đặt lịch trên App TCI Hospital: app.thucuc.vn giúp bạn dễ dàng lựa chọn khung giờ phù hợp, kết nối nhanh chóng với các bác sĩ Chấn thương chỉnh hình giàu kinh nghiệm và tiết kiệm tối đa thời gian làm thủ tục.

Phương pháp bơm xi măng cột sống có bóng là chìa khóa vàng giúp người cao tuổi giải phóng nhanh cơn đau đớn dữ dội, hồi phục khả năng vận động và tránh xa các biến chứng nằm liệt giường nguy hiểm như loét tỳ đè hay viêm phổi ứ đọng. Tuy nhiên, việc bơm chất làm cứng chỉ giải quyết được hậu quả tại đốt sống bị xẹp, hoàn toàn không thể chữa khỏi căn bệnh loãng xương tiềm ẩn bên dưới. Sau phẫu thuật, người bệnh bắt buộc phải tuân thủ phác đồ điều trị loãng xương lâu dài bằng thuốc chống hủy xương, bổ sung canxi, vitamin D3 và vận động nhẹ nhàng để bảo vệ toàn bộ hệ cơ xương khớp vững chắc.