Tán sỏi ngoài cơ thể có đau không?

Chào bạn Hiếu, tán sỏi ngoài cơ thể bằng sóng xung kích (Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy – ESWL) là một trong những phát minh vĩ đại nhất của nền y học tiết niệu thế kỷ 20 và cho đến nay vẫn là phương pháp can thiệp sỏi thận, sỏi niệu quản nhẹ nhàng nhất, được mệnh danh là giải pháp “tán sỏi không đụng chạm dao kéo”. Việc bạn chưa từng thực hiện phương pháp này nên nảy sinh tâm lý e ngại, băn khoăn về mức độ đau đớn, việc có cần gây mê hay không và cảm giác khi đi tiểu sau khi tán là hoàn toàn dễ hiểu. Dưới đây là những giải đáp cặn kẽ, minh bạch từ bác sĩ chuyên khoa Tiết niệu để bạn có sự chuẩn bị tâm lý thoải mái và tự tin nhất trước khi thực hiện.

Tán sỏi ngoài cơ thể có đau không?

Chúng tôi có thể trả lời bạn một cách ngắn gọn và chính xác rằng: TÁN SỎI NGOÀI CƠ THỂ CÓ MỨC ĐỘ ĐAU CỰC KỲ THẤP VÀ HOÀN TOÀN NẰM TRONG NGƯỠNG DỄ CHỊU CỦA ĐẠI ĐA SỐ NGƯỜI BỆNH.

• Bản chất của phương pháp: ESWL hoạt động bằng cách sử dụng một nguồn phát sóng xung kích (thường là nguồn điện từ hoặc thủy điện lực) đặt áp sát vào vùng lưng hoặc hông của bạn qua một bóng nước có thoa gel bôi trơn. Sóng xung kích này truyền xuyên qua da và các tổ chức phần mềm của cơ thể mà hoàn toàn không gây tổn thương hay rách da, sau đó hội tụ chính xác năng lượng vào viên sỏi trong thận hoặc niệu quản. Năng lượng hội tụ này tạo ra ứng suất cơ học làm viên sỏi bị rạn nứt và vỡ vụn thành cát mịn.
• Cảm giác thực tế trong lúc tán: Trong suốt quá trình máy hoạt động (kéo dài khoảng 30 đến 45 phút), người bệnh tỉnh táo hoàn toàn và chỉ cảm nhận thấy cảm giác châm chích nhẹ ở vùng da thắt lưng, hoặc cảm giác nhịp nhàng như có một chiếc dây thun nhỏ búng nhẹ vào lưng theo từng nhịp phát xung của máy (tốc độ khoảng 60 – 90 xung/phút). Hầu hết bệnh nhân đều chia sẻ cảm giác này rất nhẹ nhàng, hoàn toàn không đau đớn dữ dội và có thể nằm thư giãn, nghe nhạc hoặc nói chuyện bình thường với nhân viên y tế.

Lúc thực hiện tán sỏi ngoài cơ thể có cần phải gây mê không?

Câu trả lời là: HOÀN TOÀN KHÔNG CẦN PHẢI GÂY MÊ TOÀN THÂN HAY GÂY TÊ TỦY SỐNG.

• Đây chính là ưu điểm vượt trội hàng đầu của tán sỏi ngoài cơ thể so với các phương pháp phẫu thuật khác:

+ Bạn không phải chịu bất kỳ rủi ro nào của thuốc mê, không bị đặt ống thở vào khí quản, không phải tiêm kim vào tủy sống thắt lưng và không lo bị đau đầu hay buồn nôn hậu phẫu. + Trước khi bắt đầu tán sỏi khoảng 15 – 30 phút, bác sĩ chỉ cần cho bạn dùng một liều thuốc giảm đau chống viêm nhẹ (dạng tiêm bắp hoặc viên uống/đặt hậu môn) để làm dịu ngưỡng cảm giác thần kinh của cơ thể và thuốc giãn cơ trơn. + Sau khi kết thúc 30 – 45 phút tán sỏi, máy dừng hoạt động, bạn chỉ cần nằm nghỉ ngơi thư giãn trên giường đệm từ 15 đến 30 phút để theo dõi mạch và huyết áp. Khi các chỉ số ổn định, bạn có thể tự đứng dậy, thay quần áo và được bác sĩ cho đơn thuốc ra về ngay trong ngày mà không cần lưu viện qua đêm.

Sau khi tán sỏi ngoài cơ thể, lúc đi tiểu có bị đau buốt không?

Vấn đề đi tiểu sau khi tán ngoài cơ thể diễn ra như sau:

• Cơ chế đào thải sỏi sau tán: Sau khi viên sỏi bị sóng xung kích đánh tan thành hàng nghìn hạt cát bụi mịn có kích thước siêu nhỏ (dưới 1 – 2mm), những hạt bụi sỏi này sẽ theo dòng nước tiểu từ đài bể thận từ từ trôi xuống niệu quản, vào bàng quang và được tống xuất ra ngoài mỗi khi bạn đi tiểu tiện trong vòng vài ngày đến 1 – 2 tuần sau đó.
• Cảm giác khi đi tiểu:

+ Trong 1 – 2 lần đi tiểu đầu tiên ngay sau khi tán, bạn có thể thấy nước tiểu có màu hồng nhạt hoặc đỏ nhạt (tiểu máu vi thể thoáng qua). Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường do các mảnh sỏi vụn cọ xát nhẹ vào niêm mạc đài bể thận trong lúc vỡ. Hiện tượng này sẽ tự biến mất sau 24 – 48 giờ khi bạn uống nhiều nước. + Về mức độ đau buốt: Đa số các trường hợp nếu sỏi vỡ mịn như bột thì khi đi tiểu bạn chỉ cảm thấy hơi cộm buốt nhẹ hoặc buồn đi tiểu nhiều lần hơn bình thường. Cảm giác này hoàn toàn êm ái và không đáng kể. + Trường hợp đặc biệt (Tạo chuỗi sỏi Steinstrasse): Trong một số ít trường hợp nếu viên sỏi ban đầu hơi lớn hoặc sỏi vỡ thành các mảnh nhỏ 2 – 3mm cùng lúc dồn xuống niệu quản tạo thành một “chuỗi sỏi xếp hàng”, bạn có thể cảm thấy cơn đau tức âm ỉ vùng hông lưng hoặc tiểu hơi buốt rắt trong lúc các mảnh sỏi này di chuyển qua bàng quang. Cơn đau này sẽ được kiểm soát rất tốt bằng các loại thuốc giãn cơ niệu quản (như Tamsulosin) và thuốc giảm đau do bác sĩ kê sẵn trong đơn thuốc về nhà.

Hướng dẫn chăm sóc tại nhà để quá trình tống sỏi diễn ra êm ả nhất

Để các mảnh sỏi vụn thoát ra ngoài nhanh chóng và không gây đau buốt, bạn Hiếu hãy thực hiện nghiêm túc các chỉ dẫn sau:

• Uống thật nhiều nước lọc: Uống từ 2,5 đến 3 lít nước ấm mỗi ngày, chia đều thành nhiều lần uống liên tục trong ngày. Dòng nước tiểu dồi dào đóng vai trò như một lực đẩy tự nhiên cuốn trôi toàn bộ bụi sỏi ra ngoài một cách trơn tru nhất.
• Vận động thể chất phù hợp: Tập đi bộ nhanh, nhảy dây nhẹ nhàng hoặc leo cầu thang chậm rãi để tạo rung động cơ học giúp các mảnh sỏi vụn dễ dàng tách rời và rơi xuống niệu quản.
• Sử dụng màng lọc nước tiểu: Bạn có thể đi tiểu qua một chiếc vợt lọc hoặc màng vải mỏng để gom lại các mảnh vụn sỏi đem đến bệnh viện cho bác sĩ làm xét nghiệm phân tích thành phần hóa học của sỏi, từ đó xây dựng chế độ ăn kiêng phòng ngừa tái phát trọn đời.

Tóm lại, bạn Đặng Văn Hiếu hoàn toàn có thể yên tâm và trút bỏ mọi lo lắng. Tán sỏi ngoài cơ thể là phương pháp điều trị sỏi nhẹ nhàng nhất hiện nay, không mổ, không gây mê và hầu như không đau đớn. Bạn hãy yên tâm thực hiện theo chỉ định của bác sĩ để nhanh chóng sạch sỏi nhé!