Sỏi niệu quản đoạn chậu: Dấu hiệu, chẩn đoán và điều trị

Sỏi niệu quản đoạn chậu là tình trạng sỏi nằm tại phần niệu quản đi qua vùng chậu hông, có thể gây đau quặn thận, tiểu buốt, tiểu rắt và cản trở dòng nước tiểu. Nhận biết sớm dấu hiệu sỏi niệu quản đoạn chậu, xác định chính xác vị trí, kích thước sỏi và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp giúp hạn chế nguy cơ tắc nghẽn, ứ nước thận và nhiễm trùng đường tiết niệu.

1. Sỏi niệu quản đoạn chậu là gì và hình thành do đâu?

Sỏi niệu quản đoạn chậu là tình trạng sỏi nằm tại phần niệu quản đi qua vùng chậu, trên đường dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Phần lớn sỏi có nguồn gốc từ thận, sau đó di chuyển xuống và mắc kẹt tại niệu quản.

Sự lắng đọng và kết tụ của các tinh thể khoáng trong nước tiểu theo thời gian có thể tạo thành sỏi. Khi di chuyển xuống đoạn chậu, sỏi có thể gây cản trở dòng nước tiểu, dẫn đến đau quặn thận, tiểu máu hoặc giãn đài bể thận. Nếu tình trạng tắc nghẽn kéo dài, người bệnh có nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu và suy giảm chức năng thận.

2. Sỏi niệu quản đoạn chậu có những dấu hiệu nào?

Sỏi niệu quản đoạn chậu có thể gây đau vùng hông lưng, cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội từng đợt và lan xuống bụng dưới, vùng bẹn hoặc cơ quan sinh dục. Một số trường hợp sỏi nhỏ, chưa gây tắc nghẽn rõ rệt có thể không xuất hiện triệu chứng.

Khi sỏi di chuyển xuống gần bàng quang, người bệnh có thể gặp tình trạng tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần hoặc tiểu máu do sỏi gây kích thích, tổn thương niêm mạc đường tiết niệu.

Ngoài ra, người bệnh có thể buồn nôn, nôn hoặc xuất hiện sốt, rét run khi có nhiễm trùng kèm theo. Nếu đau dữ dội, sốt cao, rét run hoặc tiểu rất ít, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra và điều trị kịp thời.

3. Chẩn đoán sỏi niệu quản đoạn chậu được thực hiện như thế nào?

Chẩn đoán sỏi niệu quản đoạn chậu dựa trên thăm khám lâm sàng kết hợp các phương pháp chẩn đoán hình ảnh nhằm xác định vị trí, kích thước viên sỏi và mức độ ảnh hưởng đến đường tiết niệu.

3.1. Khai thác triệu chứng và kiểm tra lâm sàng

Bác sĩ khai thác tiền sử sỏi tiết niệu, đánh giá đặc điểm cơn đau hông lưng, tiểu buốt, tiểu rắt hoặc tiểu máu. Đồng thời, kiểm tra các dấu hiệu nhiễm trùng và chỉ định xét nghiệm máu, nước tiểu khi cần thiết.

3.2. Xác định vị trí, kích thước và mức độ tắc nghẽn do sỏi

Bác sĩ đánh giá vị trí sỏi tại đoạn chậu, kích thước, số lượng và mức độ cản trở dòng nước tiểu. Việc kiểm tra tình trạng giãn niệu quản, ứ nước thận giúp xác định mức độ ảnh hưởng và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

3.3. Siêu âm và chụp CT trong đánh giá sỏi niệu quản

Siêu âm giúp phát hiện một số viên sỏi và đánh giá tình trạng giãn đài bể thận. Khi cần xác định chính xác vị trí, kích thước sỏi hoặc mức độ tắc nghẽn, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT hệ tiết niệu, thường là CT không tiêm thuốc cản quang.

4. Điều trị sỏi niệu quản đoạn chậu bằng phương pháp nào?

Điều trị sỏi niệu quản đoạn chậu phụ thuộc vào kích thước, vị trí sỏi và mức độ tắc nghẽn. Bác sĩ có thể chỉ định điều trị nội khoa hoặc can thiệp tán sỏi công nghệ cao để loại bỏ sỏi, khôi phục lưu thông nước tiểu.

4.1. Điều trị bằng thuốc kết hợp theo dõi sỏi kích thước nhỏ

Với sỏi nhỏ, chưa gây biến chứng, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau, thuốc hỗ trợ tống xuất sỏi và theo dõi khả năng đào thải tự nhiên.

4.2. Ứng dụng laser trong nội soi tán sỏi niệu quản

Bác sĩ đưa ống nội soi qua đường tiểu để tiếp cận viên sỏi, sử dụng năng lượng laser phá nhỏ và lấy sỏi ra ngoài. Phương pháp không cần rạch da, ít xâm lấn và hỗ trợ người bệnh hồi phục sớm.

4.3. Các phương pháp tán sỏi niệu quản đoạn chậu khác khi có chỉ định

Ngoài nội soi ngược dòng bằng laser, bác sĩ có thể cân nhắc tán sỏi ngoài cơ thể nếu vị trí và đặc điểm viên sỏi phù hợp. Với trường hợp sỏi phức tạp, phương pháp can thiệp khác sẽ được lựa chọn dựa trên kết quả thăm khám. Thu Cúc TCI hiện triển khai 4 công nghệ tán sỏi, đáp ứng nhiều vị trí và kích thước sỏi khác nhau.

5. Sỏi niệu quản đoạn chậu có thể gây biến chứng gì?

Sỏi niệu quản đoạn chậu nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể gây tắc nghẽn đường tiết niệu, ứ nước thận, nhiễm trùng và ảnh hưởng đến chức năng thận.

5.1. Nguy cơ ứ đọng nước tiểu tại thận do niệu quản bị bít tắc

Sỏi mắc kẹt tại đoạn chậu có thể cản trở dòng nước tiểu xuống bàng quang, khiến nước tiểu ứ đọng phía trên vị trí tắc nghẽn. Tình trạng kéo dài có thể gây giãn niệu quản, giãn đài bể thận và tổn thương thận.

5.2. Nhiễm trùng đường tiết niệu và suy giảm chức năng thận

Sỏi gây tổn thương niêm mạc và ứ đọng nước tiểu, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến nhiễm trùng đường tiết niệu. Nếu tắc nghẽn hoặc nhiễm trùng kéo dài, chức năng thận có thể suy giảm, trường hợp nặng có nguy cơ suy thận hoặc nhiễm trùng huyết.

Để hạn chế nguy cơ biến chứng do sỏi niệu quản đoạn chậu, người bệnh nên chủ động thăm khám khi xuất hiện triệu chứng bất thường. Tại Thu Cúc TCI, bác sĩ chuyên khoa sẽ đánh giá tình trạng sỏi và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp, giúp bảo vệ chức năng thận.

Chủ động đặt lịch khám qua ứng dụng TCI Hospital để được kiểm tra và theo dõi sau điều trị.