Bị sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu phải làm sao?

Sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu là tình trạng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng thận và sức khỏe nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định mức độ tổn thương và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng.

1. Sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu là bệnh gì?

Sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu là tình trạng sỏi hình thành trong thận gây cản trở lưu thông nước tiểu, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và gây viêm nhiễm. Tình trạng này có thể gây đau đớn, ảnh hưởng đến sinh hoạt và làm tăng nguy cơ tổn thương thận nếu không được xử trí đúng cách.

Sỏi thận hình thành khi các khoáng chất và muối trong nước tiểu kết tinh, tích tụ theo thời gian. Kích thước sỏi rất đa dạng, từ những tinh thể nhỏ đến viên sỏi lớn có thể chiếm một phần đáng kể trong hệ thống đài bể thận. Sỏi nhỏ đôi khi được đào thải tự nhiên qua nước tiểu, trong khi sỏi lớn hoặc nằm ở vị trí bất lợi có thể gây tắc nghẽn, tổn thương niêm mạc đường tiết niệu, dẫn đến đau vùng hông lưng hoặc tiểu ra máu.

Khi dòng nước tiểu bị cản trở, vi khuẩn có thể phát triển và gây nhiễm trùng. Nếu kéo dài, sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu có thể dẫn đến ứ nước thận, suy giảm chức năng thận và những biến chứng nghiêm trọng khác. Vì vậy, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân, vị trí sỏi và mức độ viêm nhiễm, từ đó lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

2. Sỏi thận gây viêm đường tiết niệu như thế nào?

Sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu có thể xuất hiện khi viên sỏi gây tổn thương niêm mạc hoặc làm tắc nghẽn đường dẫn nước tiểu. Những viên sỏi nhỏ, bề mặt nhẵn và không gây cản trở dòng tiểu có thể chưa tạo ra triệu chứng rõ rệt. Ngược lại, sỏi có bề mặt gồ ghề, nhiều cạnh hoặc di chuyển từ thận xuống niệu quản có thể gây trầy xước, kích ứng niêm mạc và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

Tùy theo mức độ và thời gian diễn tiến, người bệnh có thể gặp sỏi thận \viêm đường tiết niệu cấp hoặc sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu mạn tính. Thể cấp tính thường biểu hiện bằng các triệu chứng xuất hiện đột ngột như đau hông lưng, tiểu buốt, tiểu rắt, sốt hoặc rét run. Trong khi đó, tình trạng mạn tính có thể kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, âm thầm ảnh hưởng đến chức năng thận.

Việc chẩn đoán sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu cần dựa trên triệu chứng lâm sàng, xét nghiệm nước tiểu, cấy nước tiểu khi cần thiết và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh để xác định vị trí sỏi, mức độ tắc nghẽn.

Đặc biệt, nếu người bệnh có sốt hoặc rét run kèm đau hông lưng, cần đến cơ sở y tế ngay vì các biến chứng sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu sẽ gây nhiễm trùng trên nền tắc nghẽn đường tiết niệu, hoặc có thể tiến triển nhanh và đe dọa tính mạng.

3. Làm sao để chẩn đoán sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu?

Để chẩn đoán sỏi thận có kèm theo viêm đường tiết niệu, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh, đánh giá triệu chứng và chỉ định các xét nghiệm cần thiết nhằm xác định vị trí sỏi cũng như mức độ nhiễm trùng. Người bệnh có thể được xét nghiệm nước tiểu để tìm dấu hiệu viêm nhiễm, đồng thời thực hiện siêu âm bụng hoặc chụp X-quang để kiểm tra sự hiện diện của sỏi trong hệ tiết niệu.

Tuy nhiên, X-quang thông thường có thể bỏ sót sỏi axit uric hoặc những viên sỏi có kích thước nhỏ. Trong trường hợp cần đánh giá chi tiết hơn, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT đường tiết niệu để xác định vị trí, kích thước sỏi, mức độ tắc nghẽn và loại trừ các nguyên nhân khác gây triệu chứng tương tự. Một số trường hợp chưa đủ căn cứ kết luận có thể cần thực hiện chụp hệ tiết niệu có sử dụng thuốc cản quang theo chỉ định chuyên môn.

Bên cạnh các phương pháp chẩn đoán hình ảnh, việc nhận biết dấu hiệu sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu cũng rất quan trọng. Các biểu hiện như đau vùng hông lưng, tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có máu có thể gợi ý tình trạng bệnh. Nếu xuất hiện sốt, rét run hoặc đau dữ dội, người bệnh cần được cấp cứu kịp thời vì đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng kết hợp tắc nghẽn đường tiết niệu. Chẩn đoán sớm sỏi thận gồm viêm đường tiết niệu giúp bác sĩ lựa chọn phương án điều trị phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng và bảo vệ chức năng thận.

4. Điều trị sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu như thế nào?

Đối với sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu cấp, nếu xuất hiện nhiễm trùng cùng tình trạng tắc nghẽn đường tiểu, người bệnh cần được xử trí khẩn cấp. Bác sĩ có thể phải dẫn lưu nước tiểu để giải áp hệ tiết niệu, kết hợp điều trị nhiễm trùng trước khi tiến hành loại bỏ sỏi. Với trường hợp sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu mạn tính, việc điều trị cần kiểm soát tình trạng viêm nhiễm, đánh giá nguyên nhân tái phát và xử lý viên sỏi để hạn chế nguy cơ tổn thương thận kéo dài.

Tùy theo đặc điểm sỏi, bác sĩ có thể lựa chọn một trong các phương pháp sau:

• Theo dõi và điều trị nội khoa: Những viên sỏi nhỏ, không gây tắc nghẽn hoặc biến chứng có thể tự đào thải qua nước tiểu. Người bệnh cần uống đủ nước theo hướng dẫn và sử dụng thuốc theo chỉ định. Tuy nhiên, nếu đang có nhiễm trùng kèm tắc nghẽn, không nên trì hoãn điều trị chuyên khoa.

• Nội soi niệu quản tán sỏi: Bác sĩ đưa ống nội soi qua niệu đạo và bàng quang vào niệu quản để tiếp cận viên sỏi, sau đó lấy sỏi hoặc sử dụng laser để phá nhỏ sỏi tùy trường hợp.

• Tán sỏi ngoài cơ thể bằng sóng xung kích (ESWL): Sóng xung kích được sử dụng để làm vỡ viên sỏi thành những mảnh nhỏ, giúp cơ thể đào thải qua đường tiểu. Phương pháp này cần được cân nhắc dựa trên vị trí sỏi và tình trạng nhiễm trùng.

• Lấy sỏi thận qua da: Phương pháp này thường được cân nhắc khi sỏi có kích thước lớn, sỏi phức tạp hoặc không phù hợp với các kỹ thuật ít xâm lấn khác.

Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ, người bệnh cần theo dõi các dấu hiệu sỏi thận kèm viêm đường tiết niệu như đau hông lưng, tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục, sốt hoặc rét run. Khi xuất hiện sốt, rét run hoặc đau dữ dội, cần đến cơ sở y tế ngay. Điều trị đúng thời điểm giúp kiểm soát nhiễm trùng, giải quyết tình trạng tắc nghẽn và hạn chế nguy cơ suy giảm chức năng thận.