Sỏi niệu quản gây ứ nước thận có nguy hiểm không?

Chào bạn Thu Phương, kết quả siêu âm ghi nhận “sỏi niệu quản gây ứ nước thận” là một chẩn đoán lâm sàng có mức độ khẩn cấp và nguy hiểm cao trong chuyên ngành Thận – Tiết niệu. Rất nhiều bệnh nhân khi nhận kết quả này thường bối rối, chưa hình dung được mức độ nghiêm trọng nên vẫn còn phân vân liệu có cần can thiệp sớm hay không. Chúng tôi xin khẳng định rõ ràng với bạn ngay từ đầu: ĐÂY LÀ TÌNH TRẠNG BỆNH LÝ NGUY HIỂM VÀ BẮT BUỘC PHẢI CAN THIỆP Y TẾ CÀNG SỚM CÀNG TỐT ĐỂ CỨU LẤY CHỨC NĂNG CỦA QUẢ THẬN. Dưới đây là phân tích chi tiết về cơ chế bệnh sinh, các mối nguy hiểm tiềm tàng và phác đồ can thiệp tối ưu nhất dành cho bạn.

Vì sao sỏi niệu quản gây ứ nước thận lại cực kỳ nguy hiểm?

Để hiểu được mức độ nguy hiểm, bạn cần hình dung về cấu trúc hoạt động của hệ tiết niệu:

• Thận đóng vai trò như hai nhà máy lọc máu tinh vi nhất của cơ thể, làm việc liên tục không ngừng nghỉ 24 giờ mỗi ngày để lọc bỏ các chất cặn bã độc hại và sản xuất ra khoảng 1 đến 1,5 lít nước tiểu mỗi ngày (tương đương khoảng 1ml nước tiểu mỗi phút).
• Nước tiểu sau khi được tạo ra tại các nephron thận sẽ đổ vào đài bể thận, rồi theo ống niệu quản (đường kính chỉ khoảng 3 – 4mm) chảy xuống bàng quang để bài xuất ra ngoài.
• Khi một viên sỏi rơi từ thận xuống và mắc kẹt lại trong lòng ống niệu quản, nó hoạt động giống như một chiếc nút bít chặt đường thoát duy nhất của nước tiểu.
• Trong khi đó, nhà máy thận vẫn tiếp tục bơm nước tiểu xuống không ngừng nghỉ. Nước tiểu không có lối thoát sẽ bị dồn ứ lại, trào ngược lên làm căng phồng bể thận và các đài thận. Đây chính là hiện tượng “THẬN Ứ NƯỚC” (Hydronephrosis).

Hậu quả khôn lường nếu không can thiệp giải phóng ứ nước sớm

Tình trạng ứ nước thận do sỏi niệu quản nếu không được can thiệp kịp thời sẽ dẫn đến chuỗi biến chứng cực kỳ nguy hiểm theo thời gian: A. Hủy hoại nhu mô thận và suy thận không hồi phục:

• Khi đài bể thận bị ứ nước căng trướng, áp lực thủy tĩnh bên trong thận tăng vọt. Áp lực cực lớn này sẽ đè bẹp trực tiếp các mao mạch máu nhỏ nuôi dưỡng các đơn vị thận (nephron) ở lớp nhu mô.
• Tế bào thận bị thiếu máu nuôi dưỡng sẽ nhanh chóng bị teo nhỏ và hoại tử xơ hóa. Lớp nhu mô thận vốn dày dặn (bình thường dày 15 – 20mm) sẽ bị ép mỏng dần chỉ còn vài milimet như một chiếc bong bóng nước mỏng manh.
• Các nghiên cứu y khoa quốc tế đã chứng minh: Nếu tắc nghẽn niệu quản hoàn toàn kéo dài quá 2 tuần, chức năng thận đã bị suy giảm vĩnh viễn không thể phục hồi hoàn toàn; và nếu tắc nghẽn kéo dài quá 4 đến 6 tuần, quả thận đó gần như mất hoàn toàn 100% chức năng lọc máu, biến thành một túi nước vô dụng và bắt buộc phải phẫu thuật cắt bỏ.

B. Biến chứng viêm đài bể thận cấp tính, ứ mủ thận và sốc nhiễm khuẩn niệu:

• Nước tiểu ứ đọng tù hãm trong đài bể thận là môi trường lý tưởng nhất cho vi khuẩn đường ruột phát triển và sinh sôi bùng nổ.
• Nước tiểu ứ đọng sẽ nhanh chóng biến thành dịch mủ đặc (thận ứ mủ). Dưới áp lực căng tức trong bể thận, vi khuẩn và các độc tố vi khuẩn sẽ bị đẩy ngược trực tiếp vào các tĩnh mạch thận, tràn vào vòng tuần hoàn chung gây Nhiễm trùng huyết (Urosepsis) và Sốc nhiễm khuẩn. Bệnh nhân sẽ sốt cao rét run, tụt huyết áp, suy đa tạng và tỷ lệ tử vong có thể lên tới 20 – 40% nếu không được cấp cứu hồi sức ngoại khoa kịp thời.

C. Biến chứng xơ hẹp niệu quản vĩnh viễn:

• Viên sỏi tì đè lâu ngày vào thành niệu quản gây loét hoại tử niêm mạc. Khi ổ loét lành sẽ hình thành sẹo xơ co rút làm chít hẹp lòng niệu quản vĩnh viễn, khiến việc lưu thông nước tiểu sau này gặp trở ngại suốt đời.

Có cần can thiệp sớm để bảo vệ chức năng thận không?

Câu trả lời là: CỰC KỲ CẤP THIẾT VÀ KHÔNG ĐƯỢC CHẬM TRỄ. Can thiệp càng sớm trong những ngày đầu, khả năng phục hồi hoàn toàn 100% chức năng thận sau khi loại bỏ sỏi là tuyệt đối. Ngược lại, càng chần chừ, số lượng tế bào thận bị hoại tử vĩnh viễn càng nhiều.

• Các mức độ ứ nước thận cần theo dõi:

+ Thận ứ nước độ 1: Mức độ giãn nhẹ đài bể thận, nhu mô thận chưa bị tổn thương nhiều. Can thiệp ngay sẽ giúp thận hồi phục tức thì. + Thận ứ nước độ 2: Đài bể thận giãn rõ rệt, nhu mô thận bắt đầu bị chèn ép mỏng đi. Bắt buộc phải tán sỏi ngay trong tuần. + Thận ứ nước độ 3 và độ 4: Nhu mô thận bị teo dẹt nghiêm trọng, nguy cơ mất chức năng thận rất cao, cần can thiệp cấp cứu.

Phương pháp can thiệp tối ưu nhất hiện nay: Tán sỏi niệu quản ngược dòng bằng Laser

Bạn Phương không cần phải lo lắng về việc mổ mở. Hiện nay, kỹ thuật Tán sỏi niệu quản nội soi ngược dòng bằng Laser (URS) là tiêu chuẩn vàng xử trí sỏi niệu quản:

• Phương pháp đi hoàn toàn theo đường tự nhiên của cơ thể: Ống nội soi siêu nhỏ luồn từ niệu đạo vào bàng quang rồi đi thẳng lên niệu quản tiếp cận viên sỏi.
• Tia Laser Holmium tán viên sỏi thành cát mịn và gắp sạch sỏi ra ngoài trong vòng 20 – 30 phút.
• Đường thoát nước tiểu được giải phóng ngay lập tức trên bàn mổ, áp lực nội thận giảm về mức bình thường. Bác sĩ thường đặt một ống thông JJ mềm mại trong niệu quản để dẫn lưu nước tiểu thông thoáng và bảo vệ thận hồi phục.
• Hoàn toàn không có vết mổ trên da, không đau đớn, bệnh nhân có thể xuất viện ngay trong ngày hoặc sau 24 giờ.

Lời khuyên dành cho bạn Thu Phương: Tình trạng sỏi niệu quản gây ứ nước thận là một cấp cứu trì hoãn trong tiết niệu. Bạn hãy đến ngay bệnh viện uy tín có chuyên khoa Tiết niệu để được bác sĩ xử trí tán sỏi laser ngược dòng kịp thời, giải phóng tình trạng ứ nước và bảo vệ trọn vẹn quả thận của mình nhé!