Cường giáp tái phát sau ngừng thuốc phải làm sao?
Em từng điều trị ổn định cường giáp, sau khi ngừng theo chỉ định lại hồi hộp, sụt cân. Cường giáp tái phát sau ngừng thuốc phải làm sao?

Chào em,
Cường giáp tái phát sau ngừng thuốc phải làm sao là vấn đề cần được đánh giá sớm khi em có hồi hộp và sụt cân sau một thời gian ổn định. Những triệu chứng này phù hợp với khả năng cường giáp quay trở lại, nhưng chưa đủ để xác nhận bệnh tái phát. Em nên xét nghiệm TSH, FT4 và có thể cần T3 theo chỉ định, đồng thời mang hồ sơ điều trị trước đây đến khám Nội tiết. Không tự uống lại thuốc kháng giáp theo liều cũ.
Vì sao cường giáp có thể tái phát dù đã ngừng thuốc đúng chỉ định?
Cường giáp là tình trạng tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone, làm quá trình chuyển hóa của cơ thể tăng lên. Một trong những nguyên nhân thường gặp là bệnh Basedow, còn gọi là Graves, xảy ra khi kháng thể của hệ miễn dịch kích thích tuyến giáp hoạt động quá mức.
Thuốc kháng giáp có tác dụng hạn chế quá trình sản xuất hormone. Trong thời gian điều trị, TSH và các hormone tuyến giáp có thể dần trở về giới hạn thích hợp. Ở người Basedow, hoạt động kích thích tuyến giáp của kháng thể cũng có thể giảm theo thời gian, tạo điều kiện để bệnh thuyên giảm sau khi ngừng thuốc.
Tuy nhiên, kiểm soát được hormone khi đang uống thuốc không đồng nghĩa cơ chế tự miễn đã biến mất hoàn toàn. Nếu hoạt động tự miễn còn tồn tại hoặc tăng trở lại, tuyến giáp có thể sản xuất hormone quá mức sau ngừng thuốc.
Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ (ATA) cho biết thuốc kháng giáp có thể giúp một số bệnh nhân Basedow đạt thuyên giảm lâu dài, nhưng nguy cơ tái phát vẫn tồn tại. Kháng thể thụ thể TSH, thường gọi là TRAb, là một trong các thông tin bác sĩ sử dụng để đánh giá khả năng thuyên giảm và thời điểm ngừng thuốc.
Có phải tái phát chỉ xảy ra ở người mắc Basedow không?
Không nhất thiết. Nhân tuyến giáp tăng hoạt động tự chủ hoặc bướu đa nhân độc cũng có thể gây cường giáp. Khi thuốc chỉ kiểm soát quá trình sản xuất hormone mà mô tuyến giáp tự chủ vẫn tồn tại, cường giáp có thể quay trở lại sau khi ngừng thuốc.
Mặt khác, tình trạng hormone tuyến giáp tăng trong một số dạng viêm tuyến giáp có cơ chế khác với Basedow. Trong viêm tuyến giáp, hormone dự trữ có thể được giải phóng ra máu do mô tuyến bị tổn thương. Thuốc kháng giáp không phải phương án phù hợp cho mọi trường hợp nhiễm độc giáp.
Do đó, cần xem lại chẩn đoán nguyên nhân trước đây của em và xác định có thay đổi gì ở lần tái khám này.
Những triệu chứng nào gợi ý cường giáp đang quay trở lại?
Hồi hộp, mạch nhanh, run tay, sụt cân dù ăn uống bình thường, khó ngủ, dễ nóng và tăng tiết mồ hôi có thể gặp khi hormone tuyến giáp tăng. Một số người dễ mệt cơ, đi ngoài nhiều lần hoặc thay đổi chu kỳ kinh nguyệt.
Mayo Clinic lưu ý người lớn tuổi có thể biểu hiện không điển hình như mệt, giảm cân hoặc nhịp tim không đều. Điều này cũng cho thấy không phải người bệnh nào tái phát đều có đầy đủ triệu chứng kinh điển.
Nếu trước đây em mắc Basedow, các biểu hiện ở mắt như cộm, đỏ, đau tức, lồi mắt hoặc nhìn đôi cũng cần được quan tâm. Bệnh mắt tuyến giáp có thể diễn biến không hoàn toàn đồng thời với nồng độ hormone.
Hồi hộp và giảm cân đôi khi còn liên quan rối loạn nhịp tim, thiếu máu, bệnh chuyển hóa hoặc nguyên nhân khác. Vì vậy, cần kiểm tra xét nghiệm thay vì tự coi rằng mọi triệu chứng đều do bệnh cũ.
Cần làm xét nghiệm gì khi nghi cường giáp tái phát?
Bác sĩ có thể bắt đầu bằng TSH và FT4. Nếu TSH giảm nhưng FT4 trong giới hạn, xét nghiệm T3 có thể giúp nhận biết những trường hợp hormone T3 tăng. Việc đọc xét nghiệm còn phụ thuộc thời gian kể từ khi điều trị và các yếu tố ảnh hưởng.
Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Hoa Kỳ (NIDDK) giải thích xét nghiệm hormone tuyến giáp và kháng thể có thể hỗ trợ phân biệt Basedow với những nguyên nhân khác. Với trường hợp cần đánh giá thêm, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm Doppler hoặc thăm dò chức năng tuyến giáp phù hợp.
Ngoài xét nghiệm hormone, nếu có hồi hộp, em có thể được đo điện tâm đồ nhằm xác định tần số và nhịp tim. Công thức máu, chức năng gan hoặc các xét nghiệm khác được cân nhắc nếu chuẩn bị điều trị bằng thuốc.
Hãy báo cho bác sĩ nếu đang sử dụng biotin, thuốc hoặc sản phẩm bổ sung có chứa iod, có thai hoặc có kế hoạch mang thai. Một số sản phẩm ảnh hưởng kết quả xét nghiệm, còn thai kỳ làm thay đổi lựa chọn điều trị.
Cường giáp tái phát sau ngừng thuốc phải làm sao về điều trị?
Nếu xác nhận cường giáp quay trở lại, bác sĩ sẽ cân nhắc nhiều lựa chọn dựa trên nguyên nhân, mức tăng hormone, thời gian điều trị trước đây, tình trạng mắt và bệnh lý đi kèm.
Với Basedow, một số bệnh nhân có thể điều trị lại hoặc tiếp tục thuốc kháng giáp dài hạn dưới theo dõi chuyên môn. Thuốc giúp giảm sản xuất hormone, song cần xét nghiệm chức năng giáp để xác định liều phù hợp. Nếu trong thời gian dùng thuốc gặp sốt, đau họng, vàng da hoặc nước tiểu sẫm bất thường, cần liên hệ ngay nhân viên y tế vì có thể liên quan tác dụng phụ nghiêm trọng.
Iod phóng xạ hoặc phẫu thuật tuyến giáp là những phương án có thể được cân nhắc khi bệnh tái phát hoặc điều trị nội khoa không phù hợp. Iod phóng xạ không được sử dụng trong thai kỳ hoặc khi cho con bú và cần đặc biệt lưu ý bệnh mắt Basedow. Sau các phương pháp điều trị triệt để, nhiều người sẽ cần sử dụng hormone tuyến giáp thay thế lâu dài.
Bác sĩ cũng có thể cân nhắc thuốc kiểm soát triệu chứng như hồi hộp hoặc run trong những trường hợp phù hợp. Các thuốc này không thay thế việc điều trị nguyên nhân cường giáp.
Dấu hiệu nào cho thấy cần đi cấp cứu?
Nếu xuất hiện sốt cao, tim đập rất nhanh, khó thở, đau ngực, nôn nhiều, lú lẫn hoặc ngất, hãy gọi cấp cứu 115. Cơn nhiễm độc giáp nặng có thể đe dọa tính mạng và cần xử trí tại bệnh viện.
Trong thời gian chờ khám, em nên hạn chế chất kích thích, tránh gắng sức nếu hồi hộp rõ và không tự tăng bổ sung iod. Ghi lại nhịp tim, mức sụt cân và thời điểm xuất hiện triệu chứng.
Như vậy, cường giáp tái phát sau ngừng thuốc phải làm sao cần được quyết định từ kết quả xét nghiệm và nguyên nhân bệnh. Em có thể đăng ký tái khám Nội tiết tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn để bác sĩ đánh giá lại và lựa chọn hướng kiểm soát lâu dài.









