Đục thủy tinh thể nhẹ khi nào cần phẫu thuật: Cần lưu ý gì?
Mẹ tôi được báo đục thủy tinh thể độ nhẹ nhưng khó lái xe buổi tối. Xin hỏi đục thủy tinh thể nhẹ khi nào cần phẫu thuật?

Chào bạn! Mẹ bạn bị đục thủy tinh thể nhẹ nhưng đã gặp khó khăn khi lái xe vào buổi tối thì hoàn toàn có thể cần được đánh giá khả năng phẫu thuật ngay từ bây giờ. Không nhất thiết phải đợi thủy tinh thể đục nặng hoặc thị lực giảm tới một mức nhất định mới cân nhắc mổ. Quan trọng nhất là xác định liệu đục thủy tinh thể có thực sự gây ra tình trạng nhìn kém, mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt và lợi ích dự kiến nếu thay thủy tinh thể nhân tạo. Trước khi có kết luận đầy đủ, gia đình nên khuyên mẹ bạn hạn chế lái xe trong điều kiện thiếu sáng để bảo đảm an toàn.
Vì sao đục thủy tinh thể mức độ nhẹ vẫn gây khó nhìn ban đêm?
Thủy tinh thể bình thường là một cấu trúc trong suốt, có vai trò hội tụ ánh sáng tới võng mạc. Khi các protein trong thủy tinh thể thay đổi, ánh sáng có thể bị tán xạ thay vì truyền qua một cách rõ ràng. Sự thay đổi này không chỉ làm giảm khả năng đọc các hàng chữ trên bảng đo thị lực mà còn ảnh hưởng đến độ tương phản, khả năng phân biệt vật trong môi trường thiếu sáng và mức độ nhạy cảm với ánh sáng chói.
Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ (NEI) mô tả các biểu hiện thường gặp của đục thủy tinh thể bao gồm giảm độ rõ của hình ảnh, màu sắc kém tươi sáng, khó nhìn về đêm và nhìn quầng xung quanh nguồn sáng. Có người vẫn đọc được chữ tương đối nhỏ khi khám trong phòng đủ ánh sáng nhưng rất khó quan sát vạch đường hoặc xe ở phía trước khi gặp ánh đèn pha chiếu ngược.
Mức độ đục trên thăm khám không phải lúc nào cũng tương ứng hoàn toàn với sự khó chịu của người bệnh. Vị trí vùng đục, loại đục và tình trạng của mắt còn lại có thể tạo ra khác biệt đáng kể. Vì vậy, việc mẹ bạn phản ánh rằng khả năng lái xe ban đêm đã thay đổi là thông tin quan trọng mà bác sĩ cần xem xét.
Đục thủy tinh thể nhẹ khi nào cần phẫu thuật?
Viện Quốc gia về Chất lượng Y tế và Chăm sóc Anh (NICE) khuyến nghị không giới hạn chỉ định phẫu thuật đục thủy tinh thể dựa vào thị lực đơn thuần. Việc quyết định cần dựa trên khó khăn thực tế của người bệnh, những lợi ích và rủi ro của can thiệp, tình trạng của cả hai mắt cũng như mong muốn cá nhân.
Khi nào nên cân nhắc mổ sớm?
Phẫu thuật có thể được cân nhắc nếu tình trạng đục đã cản trở các hoạt động quan trọng như đi lại, đọc sách, nấu ăn, làm việc hoặc lái xe, đặc biệt nếu thay kính và điều chỉnh ánh sáng không giúp khắc phục đủ. Đối với mẹ bạn, nếu biểu hiện lóa mắt, nhìn kém trong bóng tối khiến việc lái xe mất an toàn và thăm khám xác nhận đục thủy tinh thể là nguyên nhân chính thì không nhất thiết phải chờ bệnh tiến triển thêm.
Một số tình huống khác có thể làm thay đổi thời điểm mổ, chẳng hạn như thủy tinh thể đục gây cản trở việc quan sát hoặc điều trị bệnh phía sau mắt. Chỉ định trong các trường hợp như vậy cần được cá thể hóa theo kết quả thăm khám.
Khi nào có thể tiếp tục theo dõi thay vì phẫu thuật?
Nếu mẹ bạn còn thực hiện tốt phần lớn hoạt động thường ngày, không thường xuyên phải lái xe và những triệu chứng có thể cải thiện với kính phù hợp, bác sĩ có thể đề xuất tiếp tục theo dõi. Tăng độ sáng khi đọc sách, chống chói phù hợp vào ban ngày và tránh lái xe trong điều kiện thiếu ánh sáng là các biện pháp hỗ trợ.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết phẫu thuật đục thủy tinh thể ở người trưởng thành không phải lúc nào cũng cần thực hiện ngay. Với đa số trường hợp không có biến chứng, việc chọn thời điểm thích hợp có thể được thảo luận dựa trên nhu cầu sinh hoạt và sức khỏe của người bệnh.
Cần khám những gì trước khi quyết định mổ?
Khám lại thị lực có chỉnh kính là bước giúp xác định mức độ suy giảm chức năng nhìn. Bác sĩ sẽ hỏi rõ mẹ bạn gặp khó khăn trong điều kiện nào: nhìn đèn xe bị lóa, không đọc được biển báo, mất khả năng phân biệt vật trên nền tối hay nhìn mờ liên tục. Việc kiểm tra thủy tinh thể, giác mạc, nhãn áp và võng mạc giúp tìm những bệnh lý có triệu chứng tương tự.
Khô mắt, tật khúc xạ, bệnh võng mạc do đái tháo đường, thoái hóa hoàng điểm hoặc glaucoma đều có thể làm giảm khả năng nhìn. Nếu tồn tại bệnh mắt khác, phẫu thuật thay thủy tinh thể có thể không giải quyết hết những khó khăn hiện nay. Trong một số tình huống, bác sĩ có thể sử dụng thêm các kiểm tra về độ tương phản hoặc hình ảnh võng mạc để làm rõ nguyên nhân.
Nếu thống nhất phẫu thuật, mắt cần được đo các thông số sinh trắc nhằm tính công suất thủy tinh thể nhân tạo. Các bệnh nền, thuốc đang dùng và tiền sử phẫu thuật cũng được đánh giá. Gia đình nên giúp mẹ chuẩn bị danh sách thuốc và hồ sơ khám trước đó; không tự ý ngừng thuốc chống đông hoặc các thuốc điều trị bệnh mạn tính.
Phẫu thuật đục thủy tinh thể có những lợi ích và hạn chế gì?
Phương pháp phổ biến hiện nay sử dụng kỹ thuật tán nhuyễn và hút bỏ thủy tinh thể đục, sau đó đặt thủy tinh thể nhân tạo vào mắt. Loại kính nội nhãn cần được lựa chọn dựa trên đặc điểm mắt, nhu cầu nhìn xa, nhìn gần, các bệnh kèm theo và sự chấp nhận của người bệnh đối với việc tiếp tục đeo kính.
Phẫu thuật thường giúp cải thiện thị lực do đục thủy tinh thể gây ra nhưng không bảo đảm loại bỏ mọi triệu chứng về thị giác. Một số loại kính nội nhãn có thể tạo cảm giác quầng sáng hoặc ảnh hưởng chất lượng nhìn ban đêm ở một số người. Vì mẹ bạn đang quan tâm đến việc lái xe, gia đình nên trao đổi rõ nhu cầu này trước khi chọn kính nội nhãn.
Các nguy cơ tuy không thường gặp vẫn có thể bao gồm nhiễm trùng, viêm, tăng nhãn áp, phù hoàng điểm, biến chứng võng mạc hoặc những vấn đề liên quan đến vị trí kính nhân tạo. Bác sĩ sẽ giải thích những rủi ro đáng lưu ý trong trường hợp riêng của mẹ bạn và hướng dẫn dùng thuốc, tái khám sau điều trị.
Nên theo dõi mắt và giữ an toàn như thế nào trong thời gian chờ khám?
Không nên cố gắng lái xe ban đêm khi khả năng quan sát đã giảm, kể cả khi mẹ bạn thấy mình vẫn nhìn rõ vào ban ngày. Gia đình có thể hỗ trợ việc di chuyển, sử dụng ánh sáng đủ trong nhà và giảm nguy cơ vấp ngã tại cầu thang. Dinh dưỡng cân đối, kiểm soát đường huyết nếu có đái tháo đường và bảo vệ mắt khỏi tia cực tím là những thói quen có lợi, nhưng không có thuốc nhỏ hay thực phẩm nào được xác lập là có thể làm thủy tinh thể đã đục trở lại trong suốt.
Nếu mắt xuất hiện đau dữ dội, đỏ rõ, giảm thị lực đột ngột, chớp sáng hoặc cảm giác có màn che, cần đi khám ngay vì đục thủy tinh thể thông thường tiến triển từ từ và ít gây đau.
Tóm lại, đục thủy tinh thể nhẹ khi nào cần phẫu thuật phụ thuộc chủ yếu vào ảnh hưởng của bệnh lên chức năng thị giác và đánh giá lợi ích, nguy cơ. Gia đình có thể đưa mẹ đến Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI để kiểm tra nguyên nhân khó nhìn ban đêm và lựa chọn thời điểm điều trị phù hợp. Đặt lịch qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn để chủ động sắp xếp thời gian.








