Mắt bị mờ sau khi ngủ dậy là do đâu? Khi nào cần đi khám?
Sau một đêm ngủ, nhiều người thức dậy với cảm giác mắt nhìn không rõ, hình ảnh nhòe hoặc khó tập trung. Tình trạng này đôi khi chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn do bề mặt mắt bị khô, nhưng cũng có thể liên quan đến những bất thường ở giác mạc, thủy tinh thể hoặc võng mạc. Vậy nguyên nhân nào khiến mắt bị mờ sau khi ngủ dậy, dấu hiệu nào cần chú ý và nên xử trí ra sao để bảo vệ thị lực?
1. Vì sao mắt bị mờ sau khi ngủ dậy? Mắt mờ buổi sáng là bệnh gì?
Tình trạng nhìn mờ khi vừa thức dậy có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, từ những vấn đề tạm thời ở bề mặt mắt đến bệnh lý cần được thăm khám. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:
- Khô mắt: Trong khi ngủ, mắt không chớp như lúc thức nên lớp nước mắt trên bề mặt nhãn cầu có thể trở nên kém ổn định. Khi nước mắt không đủ để duy trì độ ẩm, giác mạc dễ bị khô, gây cảm giác cộm, rát và nhìn nhòe. Nếu thị lực rõ hơn sau khi chớp mắt vài lần, khô mắt có thể là một nguyên nhân, nhưng không thể chỉ dựa vào dấu hiệu này để tự chẩn đoán.
- Phù giác mạc: Giác mạc có thể tích tụ dịch trong lúc ngủ. Ở người có chức năng tế bào nội mô giác mạc suy giảm, lượng dịch này khó được đào thải hiệu quả, khiến giác mạc phù và hình ảnh trở nên mờ. Tình trạng thường rõ hơn vào buổi sáng, sau đó có thể cải thiện dần trong ngày.
- Ngủ không nhắm kín mắt: Một số người có tình trạng hở mi khi ngủ, khiến giác mạc tiếp xúc với không khí trong nhiều giờ. Bề mặt mắt vì thế dễ bị khô, kích ứng, thậm chí trầy xước, gây nhìn mờ sau khi thức dậy.
- Không tẩy trang vùng mắt trước khi ngủ: Mascara, phấn mắt hoặc bụi bẩn còn sót lại có thể rơi vào mắt, gây kích ứng và làm xuất hiện ghèn hoặc cảm giác cộm. Nếu không vệ sinh đúng cách, nguy cơ viêm bờ mi hoặc viêm kết mạc cũng có thể tăng lên.
- Đục thủy tinh thể: Thủy tinh thể mất dần độ trong suốt khiến ánh sáng đi vào mắt bị tán xạ, làm hình ảnh mờ, nhòe hoặc kém tương phản. Đây thường là tình trạng tiến triển từ từ, không chỉ xuất hiện vào buổi sáng.
- Rối loạn tuần hoàn máu hoặc bệnh lý mạch máu: Một số vấn đề về mạch máu võng mạc hoặc thần kinh thị giác có thể gây giảm thị lực đột ngột, thoáng qua hoặc kéo dài. Đặc biệt, tình trạng mất thị lực thoáng qua ở một mắt đôi khi liên quan đến thiếu máu nuôi võng mạc và cần được đánh giá khẩn cấp.
- Một số nguyên nhân khác: Đeo kính áp tròng khi ngủ, sử dụng thiết bị điện tử kéo dài, tác dụng phụ của một số loại thuốc hoặc bệnh lý tại mắt cũng có thể ảnh hưởng đến độ rõ của hình ảnh. Tư thế ngủ gây áp lực lên mắt có thể khiến mắt khó chịu tạm thời, nhưng không nên mặc định đây là nguyên nhân gây suy giảm thị lực.

2. Ngủ dậy một bên mắt bị mờ có đáng lo không?
Tình trạng mắt bị mờ sau khi ngủ dậy có thể xuất phát từ những vấn đề tại bề mặt nhãn cầu như khô mắt, kích ứng, phù giác mạc hoặc tổn thương giác mạc. Nếu triệu chứng cải thiện sau khi chớp mắt và không kèm dấu hiệu bất thường khác, người bệnh có thể theo dõi trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu hiện tượng lặp lại hoặc kéo dài, cần khám chuyên khoa Mắt để xác định nguyên nhân.
Đáng chú ý, mắt bị mờ sau khi ngủ dậy kèm giảm thị lực đột ngột, cảm giác như có màn đen che trước mắt hoặc mất một phần tầm nhìn có thể liên quan đến rối loạn tuần hoàn máu võng mạc. Đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo cơn thiếu máu não thoáng qua hoặc nguy cơ đột quỵ, đặc biệt ở người có tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu.
Ngoài ra, nếu nhìn mờ đi kèm đau mắt dữ dội, đỏ mắt, đau đầu, buồn nôn hoặc nhìn thấy quầng sáng, người bệnh cũng cần được kiểm tra sớm để loại trừ các bệnh lý cấp tính. Không nên chủ quan chỉ vì triệu chứng tự hết sau vài phút.
3. Mắt mờ sau khi ngủ dậy có sao không? Khi nào cần đi khám?
Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào nguyên nhân và thời gian kéo dài của triệu chứng. Nếu mắt chỉ hơi nhòe trong thời gian ngắn do khô bề mặt nhãn cầu và nhanh chóng cải thiện, tình trạng có thể không nghiêm trọng. Ngược lại, mắt bị mờ sau khi ngủ dậy kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc đi kèm những biểu hiện bất thường có thể cảnh báo bệnh lý cần điều trị.
Người bệnh mắt bị mờ sau khi ngủ dậy nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa Mắt để được kiểm tra khi gặp các dấu hiệu sau:
- Thị lực không cải thiện sau khi chớp mắt, vệ sinh mắt nhẹ nhàng hoặc nghỉ ngơi.
- Mắt đau nhức, đỏ, sưng, chảy nước mắt nhiều hoặc tiết dịch bất thường.
- Đột ngột mất thị lực một phần hoặc toàn bộ, nhìn tối đen hoặc có cảm giác màn che trước mắt.
- Xuất hiện tia sáng lóe lên, nhiều đốm đen hoặc ruồi bay tăng đột ngột.
- Tình trạng nhìn mờ tái diễn, ngày càng rõ hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
- Người có tiền sử bệnh lý mắt, tiểu đường, tăng huyết áp gặp thay đổi thị lực bất thường.

4. Mắt nhìn mờ sau ngủ dậy phải làm sao để cải thiện?
Khi gặp tình trạng mắt bị mờ sau khi ngủ dậy, người bệnh cần xác định nguyên nhân thay vì tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt. Một số biện pháp chăm sóc có thể áp dụng gồm:
- Chớp mắt nhẹ nhàng: Giúp nước mắt phân bố đều trên bề mặt nhãn cầu, hỗ trợ cải thiện tình trạng nhìn nhòe do khô mắt. Không nên cố dụi hoặc day mạnh mắt.
- Vệ sinh vùng mắt: Nếu có ghèn hoặc dịch tiết, dùng gạc sạch thấm nước sạch hoặc nước muối sinh lý phù hợp để lau nhẹ vùng mi mắt. Không dùng chung khăn, gạc giữa hai mắt.
- Sử dụng nước mắt nhân tạo khi cần: Nếu thường xuyên bị khô mắt, có thể trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ để lựa chọn sản phẩm bôi trơn phù hợp. Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid.
- Tháo kính áp tròng trước khi ngủ: Tuân thủ thời gian đeo và hướng dẫn vệ sinh kính. Nếu mắt đang đỏ, đau hoặc nhìn mờ, nên ngừng đeo kính và đi khám.
- Điều chỉnh môi trường ngủ: Tránh để quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mặt. Nếu nghi ngờ bị hở mi khi ngủ, nên khám mắt để được hướng dẫn biện pháp bảo vệ giác mạc phù hợp.
- Thăm khám khi triệu chứng bất thường: Nếu nhìn mờ kéo dài, tái diễn hoặc xuất hiện đột ngột, cần đến cơ sở y tế để kiểm tra, không chỉ áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà.
5. Làm thế nào để phòng ngừa tình trạng ngủ dậy mắt nhìn mờ?
- Tẩy trang, làm sạch vùng mắt trước khi đi ngủ; không để mascara, mi giả hoặc bụi bẩn tồn đọng.
- Không đeo kính áp tròng khi ngủ, trừ trường hợp được bác sĩ chỉ định và hướng dẫn cụ thể.
- Ngủ đủ giấc, hạn chế để luồng khí từ quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mắt.
- Sử dụng kính bảo hộ khi làm việc trong môi trường nhiều bụi hoặc có nguy cơ va chạm; đeo kính chống tia UV khi ra ngoài trời nắng.
- Bổ sung thực phẩm đa dạng, uống đủ nước và hạn chế thuốc lá, rượu bia.
- Kiểm soát tốt các bệnh lý toàn thân như tiểu đường, tăng huyết áp và khám mắt định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Mắt bị mờ sau khi ngủ dậy có thể liên quan đến khô mắt, phù giác mạc, hở mi khi ngủ hoặc các bệnh lý như đục thủy tinh thể, rối loạn tuần hoàn võng mạc. Người bệnh không nên chủ quan nếu tình trạng kéo dài, tái diễn hoặc xuất hiện đột ngột kèm giảm thị lực, đau nhức, đỏ mắt. Thăm khám chuyên khoa Mắt kịp thời giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng xử trí phù hợp, góp phần bảo vệ thị lực.

















