Mắt nhìn thấy tia sáng lóe lên là dấu hiệu của bệnh gì?
Đột nhiên nhìn thấy những tia sáng nhấp nháy, lóe lên như ánh chớp dù xung quanh không có nguồn sáng là hiện tượng khiến nhiều người lo lắng. Tình trạng này có thể liên quan đến sự thay đổi của dịch kính trong mắt, nhưng đôi khi cũng là dấu hiệu cảnh báo những tổn thương tại võng mạc. Vậy mắt nhìn thấy tia sáng lóe lên là biểu hiện của bệnh gì, có nguy hiểm không và cần thăm khám như thế nào?
1. Mắt thấy chớp sáng là bệnh gì?
Hiện tượng mắt nhìn thấy tia sáng lóe lên xảy ra khi người bệnh cảm nhận những vệt sáng, đốm sáng hoặc tia sáng lóe lên trong tầm nhìn dù không có tác động từ ánh sáng bên ngoài. Tình trạng này có thể xuất hiện trong thời gian ngắn, lặp lại nhiều lần và thường dễ nhận thấy hơn khi ở nơi thiếu sáng.
Một số nguyên nhân có thể gây ra hiện tượng mắt nhìn thấy tia sáng lóe lên gồm:
- Bong dịch kính sau: Dịch kính là chất dạng gel nằm bên trong nhãn cầu. Khi tuổi tác tăng lên, dịch kính có thể co lại và tách khỏi võng mạc. Quá trình này đôi khi tạo lực kéo lên võng mạc, khiến người bệnh nhìn thấy những tia sáng lóe lên ở vùng ngoại vi.
- Rách hoặc bong võng mạc: Khi dịch kính kéo căng võng mạc, một số vị trí có thể bị rách. Nếu dịch lỏng đi qua vết rách và tích tụ bên dưới võng mạc, tình trạng bong võng mạc có thể xảy ra, làm suy giảm thị lực nếu không được xử trí kịp thời.
- Migraine aura (tiền triệu đau nửa đầu): Người bệnh có thể nhìn thấy các đường sáng hình ziczac, vùng sáng lấp lánh hoặc hình ảnh nhấp nháy trong tầm nhìn. Hiện tượng thường kéo dài trong một khoảng thời gian rồi tự hết, đôi khi xuất hiện trước cơn đau đầu.
- Chấn thương mắt: Va đập hoặc tác động mạnh vào vùng mắt có thể gây kích thích các cấu trúc bên trong nhãn cầu, dẫn đến cảm giác lóe sáng. Sau chấn thương, người bệnh cần được kiểm tra để loại trừ tổn thương võng mạc.
- Một số bất thường khác: Viêm bên trong mắt hoặc các vấn đề liên quan đến hệ thần kinh thị giác cũng có thể gây thay đổi cảm nhận ánh sáng, tùy thuộc vào nguyên nhân cụ thể.
Đáng chú ý, tình trạng mắt bị lóe sáng một bên có thể liên quan đến bất thường tại mắt đó, đặc biệt khi triệu chứng mới xuất hiện hoặc đi kèm ruồi bay, nhìn mờ. Người bệnh không nên tự xác định nguyên nhân chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài mà cần được bác sĩ chuyên khoa Mắt thăm khám.

2. Nhìn thấy tia sáng có nguy hiểm không? Khi nào cần đi khám ngay?
Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào nguyên nhân gây chớp sáng. Trong một số trường hợp, mắt nhìn thấy tia sáng lóe lên là biểu hiện của quá trình dịch kính thay đổi theo tuổi. Tuy nhiên, nếu hiện tượng xuất phát từ rách hoặc bong võng mạc, người bệnh có nguy cơ suy giảm thị lực nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Vì vậy, khi mắt nhìn thấy tia sáng lóe lên, người bệnh cần chú ý đến thời điểm xuất hiện, tần suất và những triệu chứng đi kèm. Đặc biệt, cần đi khám mắt ngay nếu có các dấu hiệu sau:
- Tia sáng xuất hiện đột ngột, lặp lại nhiều lần hoặc ngày càng rõ hơn.
- Số lượng đốm đen, chấm đen hoặc các sợi giống mạng nhện trong tầm nhìn tăng nhanh.
- Xuất hiện bóng tối hoặc cảm giác như một tấm màn che khuất một phần tầm nhìn.
- Thị lực giảm đột ngột, nhìn mờ hoặc mất một phần trường nhìn.
- Triệu chứng xuất hiện sau khi mắt bị va đập, chấn thương.
3. Mắt thấy chớp sáng cần khám gì để xác định nguyên nhân?
Để xác định nguyên nhân gây mắt nhìn thấy tia sáng lóe lên, bác sĩ sẽ dựa trên biểu hiện của người bệnh, tiền sử bệnh lý và kết quả kiểm tra chuyên khoa. Tùy từng trường hợp, một số phương pháp thăm khám có thể được chỉ định gồm:
- Kiểm tra thị lực: Đánh giá khả năng nhìn ở từng mắt, phát hiện tình trạng suy giảm thị lực hoặc những thay đổi bất thường trong tầm nhìn.
- Khám đáy mắt sau giãn đồng tử: Bác sĩ sử dụng thiết bị chuyên dụng để quan sát võng mạc, kiểm tra các dấu hiệu rách, bong hoặc tổn thương tại vùng đáy mắt.
- Chụp OCT võng mạc: Sử dụng ánh sáng để tạo hình ảnh các lớp cấu trúc võng mạc, hỗ trợ phát hiện những bất thường mà khám thông thường có thể khó nhận biết.
- Siêu âm mắt: Có thể được thực hiện khi môi trường trong suốt của mắt bị che khuất, khiến bác sĩ khó quan sát võng mạc trực tiếp.
Bác sĩ sẽ lựa chọn kỹ thuật phù hợp dựa trên kết quả khám ban đầu và tình trạng của từng người bệnh. Khi mắt nhìn thấy tia sáng lóe lên, việc thăm khám sớm giúp xác định liệu triệu chứng có liên quan đến dịch kính, võng mạc hay nguyên nhân khác.

4. Làm thế nào để hạn chế tình trạng mắt nhìn thấy tia sáng khi nhắm mắt?
Không phải mọi trường hợp chớp sáng đều có thể phòng ngừa, bởi hiện tượng này có thể liên quan đến quá trình lão hóa tự nhiên hoặc những thay đổi bên trong mắt. Tuy nhiên, người bệnh có thể chủ động bảo vệ thị lực và hạn chế các yếu tố làm tăng nguy cơ tổn thương mắt bằng những biện pháp sau:
- Cho mắt nghỉ ngơi hợp lý: Không nhìn liên tục vào màn hình máy tính, điện thoại hoặc tivi trong thời gian dài. Có thể áp dụng quy tắc 20-20-20: sau mỗi 20 phút làm việc, nhìn một vật cách khoảng 6 mét trong ít nhất 20 giây.
- Đeo kính bảo vệ mắt: Sử dụng kính phù hợp khi ra ngoài, đặc biệt là kính có khả năng chống tia UV để hạn chế tác động của ánh nắng. Khi tham gia hoạt động có nguy cơ va chạm, nên dùng kính bảo hộ.
- Che chắn khi trời nắng: Đội mũ rộng vành hoặc mũ lưỡi trai khi hoạt động ngoài trời để giảm ánh nắng chiếu trực tiếp vào mắt.
- Giữ vệ sinh mắt đúng cách: Rửa tay trước khi chạm vào vùng mắt, không dụi mắt khi có cảm giác cộm hoặc nghi ngờ có dị vật. Nếu dị vật rơi vào mắt, có thể rửa nhẹ bằng nước sạch hoặc dung dịch rửa mắt vô khuẩn phù hợp; không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt khi chưa có hướng dẫn.
- Duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối: Bổ sung đa dạng thực phẩm như rau xanh, trái cây, cá, trứng, sữa, các loại hạt và ngũ cốc để cung cấp vitamin, khoáng chất cần thiết cho sức khỏe mắt.
- Khám mắt định kỳ: Người cận thị nặng, từng chấn thương hoặc có tiền sử bệnh lý võng mạc nên chú ý lịch kiểm tra theo hướng dẫn của bác sĩ. Khi xuất hiện triệu chứng bất thường, cần đi khám sớm thay vì chờ đến kỳ kiểm tra tiếp theo.
Cần lưu ý, các biện pháp chăm sóc trên không thể thay thế việc thăm khám và điều trị nếu đã xuất hiện tổn thương tại mắt. Khi mắt nhìn thấy tia sáng lóe lên bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa Mắt để được kiểm tra và tư vấn hướng xử trí phù hợp.
Mắt nhìn thấy tia sáng lóe lên có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có những bệnh lý võng mạc tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực. Vì vậy, người bệnh không nên chủ quan, đặc biệt khi chớp sáng xuất hiện đột ngột, đi kèm ruồi bay, nhìn mờ hoặc cảm giác màn đen che khuất tầm nhìn. Thăm khám chuyên khoa Mắt kịp thời giúp xác định nguyên nhân và có hướng can thiệp phù hợp, góp phần bảo vệ thị lực lâu dài.

















