Bệnh đau mắt đỏ: Dấu hiệu, đường lây và cách chữa an toàn

Chào bạn,

Cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi câu hỏi đến chuyên mục Nhãn khoa của chúng tôi. Tình trạng mắt cộm, đỏ ngầu và tiết nhiều dịch mủ (ghèn) làm dính mi mắt vào buổi sáng chính là dấu hiệu đau mắt đỏ vô cùng đặc trưng. Đau mắt đỏ là một bệnh lý nhãn khoa rất phổ biến, dễ bùng phát thành dịch nhưng lại thường bị người bệnh chủ quan trong việc tự điều trị. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, làm rõ việc đau mắt đỏ lây qua đường nào và hướng dẫn cách chữa đau mắt đỏ an toàn để bảo vệ đôi mắt của bạn.

Bệnh đau mắt đỏ thực chất là tình trạng tổn thương gì?

Dưới góc độ y khoa, đau mắt đỏ có tên gọi chính thức là bệnh viêm kết mạc (Conjunctivitis). Kết mạc là một lớp màng mỏng, trong suốt bao phủ bề mặt lòng trắng của nhãn cầu và lót mặt trong của mí mắt.

Theo tài liệu chuyên môn từ Mayo Clinic, lớp màng này chứa rất nhiều mạch máu nhỏ. Khi kết mạc bị kích ứng hoặc viêm nhiễm, các mạch máu này sẽ giãn nở to ra và sung huyết. Sự giãn nở này khiến cho các mạch máu trở nên nổi bật và dễ nhìn thấy hơn, làm cho toàn bộ tròng trắng của mắt chuyển sang màu hồng hoặc đỏ rực. Đây chính là cơ chế tạo nên tên gọi dân gian của bệnh lý này.

Những nguyên nhân nào khiến bạn mắc bệnh đau mắt đỏ?

Tình trạng viêm kết mạc không chỉ do một tác nhân duy nhất gây ra. Việc xác định đúng nguyên nhân là chìa khóa để điều trị dứt điểm. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), bệnh chủ yếu xuất phát từ 3 nhóm nguyên nhân sau:

• Do Virus: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, thường do virus Adeno gây ra. Tình trạng này hay đi kèm với các đợt cảm cúm, viêm họng hoặc viêm đường hô hấp trên.

• Do Vi khuẩn: Các loại vi khuẩn như Staphylococcus hoặc Streptococcus xâm nhập vào mắt, gây ra tình trạng nhiễm khuẩn nặng nề. Trường hợp của bạn với biểu hiện dịch mủ xanh vàng là rất điển hình cho nhóm nguyên nhân này.

• Do Dị ứng: Xảy ra khi mắt tiếp xúc với các dị nguyên như phấn hoa, lông thú cưng, mạt bụi hoặc hóa chất (như clo trong hồ bơi). Loại này không có khả năng lây lan.

Dấu hiệu đau mắt đỏ được biểu hiện cụ thể ra sao?

Các triệu chứng thường khởi phát ở một mắt, sau đó khoảng 1 đến 2 ngày sẽ lây sang mắt còn lại. Ngoài việc lòng trắng bị sung huyết đỏ, bạn sẽ cảm thấy vô cùng cộm xốn, giống như có hạt cát rơi vào trong mắt.

Tùy thuộc vào tác nhân gây bệnh mà chất tiết (ghèn) sẽ có sự khác biệt. Nếu do virus, mắt sẽ chảy nhiều nước mắt trong và loãng. Nếu do nhiễm khuẩn, mắt sẽ đổ ghèn đặc, có màu vàng hoặc xanh lục, đóng mảng dày khiến mí mắt dính chặt vào mỗi buổi sáng thức dậy. Ngoài ra, người bệnh có thể bị sưng phù mi mắt, nhạy cảm với ánh sáng, nhưng thông thường sẽ không bị suy giảm thị lực nếu tổn thương chưa xâm lấn vào giác mạc (lòng đen).

Bệnh đau mắt đỏ lây qua đường nào trong sinh hoạt?

Trong dân gian thường truyền tai nhau rằng “chỉ cần nhìn vào mắt người bệnh là sẽ bị lây”. Đây là một lầm tưởng hoàn toàn sai lầm. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), virus và vi khuẩn gây bệnh không thể bay trong không khí thông qua ánh nhìn.

Vậy đau mắt đỏ lây qua đường nào? Bệnh lây lan chủ yếu thông qua việc tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết từ mắt, mũi, miệng của người bệnh. Cụ thể, khi người bệnh dụi mắt rồi chạm tay vào các vật dụng chung (tay nắm cửa, mặt bàn, điện thoại, khăn mặt), sau đó người lành chạm tay vào những vật này rồi vô tình đưa lên dụi mắt mình, mầm bệnh sẽ xâm nhập. Ngoài ra, việc lây truyền cũng có thể xảy ra qua các giọt bắn đường hô hấp khi người mang virus Adeno ho hoặc hắt hơi ở khoảng cách gần.

Cách chữa đau mắt đỏ an toàn và những sai lầm cần tránh?

Để điều trị an toàn, việc đầu tiên bạn cần làm là vệ sinh mắt thường xuyên bằng nước muối sinh lý (NaCl 0.9%) để rửa trôi dịch mủ và mầm bệnh. Hãy sử dụng bông y tế mềm lau sạch ghèn và vứt bỏ ngay sau mỗi lần dùng. Bạn có thể chườm lạnh bằng khăn sạch để làm dịu cảm giác cộm rát và sưng tấy.

Sai lầm nguy hiểm nhất mà chúng tôi thường gặp là bệnh nhân tự ý ra hiệu thuốc mua các loại thuốc nhỏ đau mắt đỏ có chứa thành phần corticoid (như Dexamethasone). Nếu nguyên nhân gây bệnh là do virus (đặc biệt là virus Herpes), việc nhỏ corticoid sẽ làm bùng phát virus dữ dội, gây loét thủng giác mạc, mù lòa vĩnh viễn. Nếu bạn bị nhiễm khuẩn, bác sĩ sẽ là người trực tiếp kê đơn thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh phù hợp.

Nếu có triệu chứng kéo dài hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, bạn nên chủ động đặt lịch khám với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và đánh giá phù hợp. Người bệnh có thể đặt lịch qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn hoặc liên hệ 0936388288 để được hỗ trợ lựa chọn thời gian thăm khám và quản lý lịch khám thuận tiện hơn.

Với tình trạng đổ nhiều ghèn xanh vàng như bạn mô tả, nguy cơ nhiễm khuẩn là rất cao. Bạn hãy chú ý rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, không dùng chung đồ dùng cá nhân với người nhà và nên sắp xếp đi khám mắt sớm để có phác đồ dùng thuốc chính xác nhé.