Khó thở kèm đau bả vai, đau cánh tay và ho là dấu hiệu bệnh gì?

Tổ hợp các triệu chứng bao gồm khó thở, đau vùng bả vai sau lưng lan xuống đầu cánh tay, đi kèm với tình trạng sưng bắp tay và ho thỉnh thoảng là một tín hiệu cảnh báo nghiêm trọng từ cơ thể. Các dấu hiệu này không đơn thuần là đau mỏi cơ xương khớp thông thường, mà có sự liên quan chặt chẽ đến các cơ quan thuộc lồng ngực (phổi, màng phổi) hoặc hệ thống mạch máu, thần kinh đi qua vùng vai ngực.

1. Các triệu chứng trên có thể là dấu hiệu của bệnh lý gì?

Dựa trên các nghiên cứu lâm sàng và hướng dẫn chẩn đoán bệnh học được ghi nhận trên Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (PubMed/NIH), khi các triệu chứng đau bả vai, đau cánh tay, khó thở, sưng bắp tay và ho xuất hiện cùng nhau, bác sĩ sẽ phải tầm soát các nhóm bệnh lý nguy hiểm sau:

Hội chứng Pancoast (Khối u đỉnh phổi)

Đây là bệnh lý cần được ưu tiên loại trừ hàng đầu đối với tổn thương dạng này. Khối u Pancoast là một dạng u phát triển tại vùng đỉnh của phổi. Do vị trí đặc biệt ở đỉnh phổi, khối u không gây ra các triệu chứng ho ra máu dữ dội ngay từ đầu mà có xu hướng xâm lấn, chèn ép vào các cấu trúc xung quanh:

• Chèn ép vào đám rối thần kinh cánh tay gây ra tình trạng đau vùng bả vai sau lưng và lan dọc xuống đầu cánh tay, bắp tay.

• Chèn ép vào hệ thống hạch bạch huyết hoặc tĩnh mạch dưới đòn làm cản trở dòng máu trở về tim, dẫn đến hiện tượng sưng bắp tay.

• Sự phát triển của u trong nhu mô phổi và kích ứng màng phổi gây ra cảm giác khó thở tiến triển và kèm theo các cơn ho.

Bệnh lý tim mạch và mạch máu hệ thống

• Tắc nghẽn hoặc huyết khối tĩnh mạch sâu chi trên (DVT chi trên): Sự xuất hiện của một cục máu đông ở tĩnh mạch vùng vai/nách sẽ làm tắc nghẽn dòng máu nuôi dưỡng, khiến bắp tay bị sưng, đau nhức lan lên đầu cánh tay và bả vai. Nếu cục máu đông này di chuyển theo dòng máu về phổi, nó sẽ gây ra biến chứng thuyên tắc phổi cực kỳ nguy hiểm với biểu hiện khó thở dữ dội và ho.

• Bệnh mạch vành thiếu máu cơ tim: Cơn đau thắt ngực do thiếu máu cơ tim đôi khi không đau ở ngực mà đau lan ra bả vai sau lưng, lan xuống cánh tay trái kèm theo cảm giác khó thở cồn cào.

Hội chứng lối thoát ngực (Thoracic Outlet Syndrome – TOS)

Đây là tình trạng các mạch máu (động mạch, tĩnh mạch dưới đòn) hoặc đám rối thần kinh bị chèn ép ở khoảng không gian giữa xương đòn và xương sườn thứ nhất (lối thoát ngực). Sự chèn ép này khiến người bệnh bị đau mỏi bả vai, tê nhức đầu cánh tay. Nếu tĩnh mạch bị chèn ép nặng, dịch và máu sẽ bị ứ lại gây sưng phù bắp tay và cẳng tay. Tuy nhiên, hội chứng này thường ít gây ra triệu chứng ho trừ khi có bệnh lý hô hấp đi kèm.

2. Bạn cần đi khám chuyên khoa nào sớm?

Do các triệu chứng có liên quan đến cả hệ hô hấp, mạch máu và thần kinh, bạn CẦN ĐI KHÁM SỚM và tuyệt đối không được tự ý mua thuốc giảm đau hay xoa bóp tại nhà. Việc trì hoãn có thể làm mất đi thời gian vàng điều trị nếu nguyên nhân là do khối u hoặc huyết khối.

Bạn nên đến các bệnh viện đa khoa lớn tuyến tỉnh hoặc tuyến trung ương và đăng ký khám tại các chuyên khoa sau theo thứ tự ưu tiên:

• Chuyên khoa Hô hấp / Lồng ngực: Để kiểm tra phổi và màng phổi. Bác sĩ sẽ chỉ định chụp X-quang ngực thẳng/nghiêng hoặc Chụp cắt lớp vi tính lồng ngực (CT Scanner lồng ngực). Đây là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh chính xác nhất để phát hiện các tổn thương, khối u ở đỉnh phổi hoặc bất thường ở màng phổi.

• Chuyên khoa Tim mạch / Mạch máu: Để thực hiện Siêu âm Doppler mạch máu chi trên nhằm kiểm tra xem có tình trạng tắc nghẽn, viêm tắc hay huyết khối tĩnh mạch gây sưng bắp tay hay không, đồng thời làm điện tâm đồ tầm soát bệnh tim.

• Chuyên khoa Cơ xương khớp / Thần kinh: Nếu các kết quả kiểm tra phổi và mạch máu hoàn toàn bình thường, bác sĩ sẽ chuyển bạn sang khảo sát tình trạng chèn ép rễ thần kinh cổ hoặc hội chứng lối thoát ngực.

3. Những dấu hiệu nguy cấp cần vào viện ngay lập tức

Bạn cần đến ngay phòng Cấp cứu của bệnh viện gần nhất nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu chuyển biến nặng nào dưới đây:

• Cơn khó thở xuất hiện dồn dập, thở rít, không thể nằm ngửa mà phải ngồi dậy để thở.

• Cơn đau vùng bả vai, ngực hoặc cánh tay đau dữ dội như dao đâm, đau thắt nghẹt kéo dài quá 15 phút không đỡ.

• Ho ra máu, sưng phù toàn bộ cánh tay kèm theo da tay đổi màu sắc (tím tái hoặc trắng bệch, lạnh toát).

• Chóng mặt, vã mồ hôi hột, choáng váng hoặc ngất xỉu.