Đau cột sống ngực có nguy hiểm không?

Chào bạn, cảm ơn bạn đã chia sẻ những lo lắng rất thực tế. Đau cột sống ngực — vùng từ đốt sống ngực T1 đến T12 — có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, từ lành tính như co cứng cơ, tư thế xấu, đến nghiêm trọng như chèn ép tủy sống, u di căn hoặc bệnh lý nội tạng. Trong một số trường hợp, triệu chứng bạn mô tả (đau ngực lan ra sau lưng, ợ thức ăn chưa tiêu) có thể liên quan đến thực quản hoặc hệ tiêu hóa hơn là cột sống thuần túy. Tuy nhiên, nếu kèm theo sụt cân nhanh, tăng huyết áp nặng, hoặc rối loạn thần kinh, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo cần can thiệp y tế khẩn trương.

Nguyên nhân gây đau cột sống ngực: Không chỉ là “đau lưng thông thường”

Khi bệnh nhân đến phòng khám với than phiền “đau ở giữa lưng”, nhiều người nghĩ ngay đến đau cơ, mỏi do ngồi lâu. Nhưng vùng cột sống ngực lại đặc biệt — ít di động hơn cổ hay thắt lưng, lại nằm sát các cơ quan quan trọng như tim, phổi, thực quản và tủy sống. Vì vậy, đau ở vùng này có thể phản ánh cả vấn đề cơ xương lẫn bệnh lý nội tạng hoặc thần kinh.

Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp, được tôi tổng hợp từ kinh nghiệm lâm sàng:

– Chấn thương hoặc thoái hóa đĩa đệm cột sống ngực: Mặc dù ít gặp hơn vùng thắt lưng, nhưng đĩa đệm ngực vẫn có thể thoái hóa, phồng, hoặc thoát vị — đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có tiền sử chấn thương cột sống. Thoát vị đĩa đệm ngực (thường gọi là herniated thoracic disc) có thể chèn ép tủy sống, gây đau lan theo kiểu “thắt lưng” hoặc rối loạn cảm giác, vận động chi dưới.

– Viêm khớp liên sườn hoặc hội chứng đau cơ – cân: Đây là nguyên nhân lành tính nhưng khá phổ biến. Đau thường khu trú, tăng khi hít sâu, ho, hoặc ấn vào khoảng gian sườn. Nhiều bệnh nhân nhầm với đau tim hoặc đau phổi.

– Tư thế xấu kéo dài: Ngồi gù, cúi người nhiều giờ trước máy tính làm tăng áp lực lên cột sống ngực, gây co cứng cơ cạnh sống và đau âm ỉ. Tình trạng này thường cải thiện khi thay đổi tư thế hoặc tập giãn cơ.

– Bệnh lý nội tạng phản chiếu (referred pain):
– Thực quản: Viêm thực quản, trào ngược, hoặc thậm chí ung thư thực quản có thể gây đau sau xương ức lan ra sau lưng — đúng như triệu chứng bạn mô tả.
– Tim mạch: Đau thắt ngực hoặc phình tách động mạch chủ cũng có thể biểu hiện dưới dạng đau ngực lan ra sau lưng, đặc biệt ở người hút thuốc, tăng huyết áp nặng như trường hợp bạn nêu.
– Phổi: Viêm màng phổi, ung thư phổi đỉnh (Pancoast tumor) đôi khi gây đau vùng ngực trên hoặc giữa lưng.

– U tủy sống hoặc di căn xương: Ở người có tiền sử nghiện rượu nặng, hút thuốc nhiều, sụt cân nhanh (BMI < 20), đau cột sống ngực dai dẳng có thể là dấu hiệu sớm của di căn ung thư (phổi, vú, thận…) vào thân đốt sống. U tủy sống nguyên phát (hiếm) cũng gây chèn ép tủy, dẫn đến yếu chi, rối loạn tiểu tiện.

– Nhiễm trùng cột sống (viêm đĩa đệm – thân đốt sống): Thường xảy ra ở người suy giảm miễn dịch, nghiện rượu, hoặc có thủ thuật xâm lấn gần đây. Đau tăng về đêm, kèm sốt nhẹ, không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường.

Dấu hiệu cảnh báo: Khi nào cần đi khám ngay?

Không phải mọi cơn đau cột sống ngực đều nguy hiểm, nhưng có những “cờ đỏ” (red flags) bạn tuyệt đối không nên bỏ qua. Trong hơn 15 năm làm lâm sàng, tôi đã gặp nhiều bệnh nhân trì hoãn khám vì nghĩ “chỉ là đau lưng”, đến khi phát hiện u di căn hoặc tách động mạch chủ thì đã quá muộn.

Bạn nên đi khám ngay lập tức nếu có bất kỳ dấu hiệu sau:

– Đau tăng khi nằm ngửa hoặc về đêm, không giảm khi nghỉ ngơi — khác với đau cơ thông thường (thường đỡ khi nghỉ).
– Sụt cân không rõ nguyên nhân (>5% trọng lượng cơ thể trong 6 tháng), đặc biệt kèm chán ăn, mệt mỏi.
– Rối loạn thần kinh: tê bì, yếu chân, đi lại loạng choạng, tiểu không tự chủ hoặc bí tiểu — đây có thể là dấu hiệu chèn ép tủy sống cấp.
– Tăng huyết áp nặng (huyết áp tâm thu >180 mmHg) kèm đau ngực lan ra sau lưng — cần loại trừ phình tách động mạch chủ.
– Khó nuốt, ợ thức ăn chưa tiêu, nuốt vướng — gợi ý bệnh lý thực quản, có thể liên quan đến ung thư ở người hút thuốc, nghiện rượu.
– Tiền sử ung thư trước đó, dù đã điều trị — nguy cơ di căn xương rất cao.

Chẩn đoán đau cột sống ngực: Bác sĩ sẽ làm gì?

Khi bạn đến khám với triệu chứng đau vùng ngực sau, tôi sẽ bắt đầu bằng hỏi bệnh sử chi tiết: thời gian khởi phát, tính chất đau (nhói, âm ỉ, bỏng rát?), yếu tố làm nặng/giảm, các triệu chứng kèm theo (khó nuốt, sụt cân, sốt…), và tiền sử hút thuốc, uống rượu, bệnh lý nền.

Sau đó là khám lâm sàng toàn diện:

• Ấn dọc cột sống ngực để xác định điểm đau khu trú.
• Đánh giá phản xạ, sức cơ, cảm giác — để phát hiện tổn thương tủy sống.
• Nghe tim, phổi, khám bụng — loại trừ nguyên nhân nội tạng.

Cận lâm sàng thường được chỉ định tùy theo nghi ngờ:
– Chụp X-quang cột sống ngực: đánh giá biến dạng, gãy lún, tổn thương xương. Tuy nhiên, X-quang không phát hiện được tổn thương tủy hoặc đĩa đệm nhỏ.
– MRI cột sống ngực: là tiêu chuẩn vàng để phát hiện thoát vị đĩa đệm, u tủy, viêm nhiễm, hoặc di căn. Tôi thường yêu cầu MRI nếu có dấu hiệu thần kinh hoặc đau kéo dài >2 tuần.
– CT ngực có cản quang: nếu nghi ngờ phình tách động mạch chủ hoặc u trung thất.
– Nội soi thực quản: khi có triệu chứng tiêu hóa rõ rệt (ợ, nuốt vướng, đau sau xương ức).
– Xét nghiệm máu: công thức máu, CRP, ESR (đánh giá viêm), chức năng gan/thận, men tim nếu cần.

Hướng dẫn giảm đau và phòng ngừa tái phát

Nếu nguyên nhân là cơ xương (chiếm đa số các trường hợp lành tính), bạn hoàn toàn có thể cải thiện tại nhà với những biện pháp sau:

– Điều chỉnh tư thế sinh hoạt:
Tránh ngồi gù, cúi nhìn điện thoại lâu. Khi làm việc tại bàn, đảm bảo màn hình ngang tầm mắt, ghế có tựa lưng hỗ trợ cột sống ngực. Mỗi 30–45 phút, đứng dậy giãn cơ 2–3 phút.

– Tập luyện tăng cường cơ lưng và cơ bụng:
Các bài như cat-cow stretch, thoracic extension over foam roller, hoặc bơi lội giúp cải thiện độ linh hoạt và giảm áp lực lên cột sống ngực. Tránh các động tác vặn xoắn mạnh nếu đang đau cấp.

– Chườm ấm hoặc lạnh:
– Chườm ấm (túi chườm 40°C) trong 15–20 phút giúp giãn cơ, tăng lưu thông máu — phù hợp với đau cơ mạn tính.
– Chườm lạnh (gói đá bọc khăn) trong 10–15 phút giúp giảm viêm cấp tính sau chấn thương.

– Kiểm soát cân nặng và bỏ thuốc lá:
Hút thuốc làm giảm lưu lượng máu đến đĩa đệm, thúc đẩy thoái hóa. Rượu bia quá mức (như 500 ml whiskey/ngày) không chỉ tổn thương gan, mà còn gây loãng xương, tăng nguy cơ gãy lún đốt sống.

– Không tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài:
NSAIDs (như ibuprofen) có thể dùng ngắn ngày, nhưng lạm dụng gây loét dạ dày, suy thận — đặc biệt nguy hiểm ở người nghiện rượu. Nếu đau kéo dài >1 tuần, hãy đi khám thay vì “chữa mẹo”.

Đau cột sống ngực tuy ít gặp hơn đau thắt lưng hay cổ, nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguyên nhân nghiêm trọng — từ chèn ép tủy sống, u di căn, đến bệnh lý tim mạch hoặc thực quản. Đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ cao như hút thuốc nặng, nghiện rượu, tăng huyết áp không kiểm soát và sụt cân nhanh, triệu chứng này không bao giờ nên bị xem nhẹ.

Trong trường hợp bạn mô tả — đau ngực lan ra sau lưng, ợ thức ăn chưa tiêu, sụt 50 cân, huyết áp 198/110 — tôi khuyến nghị bạn đi khám chuyên khoa ngay, ưu tiên chụp CT ngực có cản quang và MRI cột sống ngực để loại trừ các tình trạng đe dọa tính mạng như phình tách động mạch chủ, ung thư thực quản hoặc di căn cột sống.

Hãy nhớ: Cột sống ngực không “im lặng” vô cớ. Khi nó “lên tiếng”, cơ thể đang gửi một tín hiệu — và bạn xứng đáng được lắng nghe, chẩn đoán chính xác, và điều trị kịp thời.