Người cao tuổi bị trĩ có phẫu thuật được không và cần chuẩn bị gì?
Bố tôi 77 tuổi, búi trĩ sa thường xuyên, mỗi lần đi đại tiện rất khó chịu. Ông đang điều trị tăng huyết áp và có thuốc dùng hằng ngày. Tôi muốn tìm hiểu người cao tuổi bị trĩ có phẫu thuật được không, bác sĩ sẽ đánh giá những bệnh nền và nguy cơ gì trước khi can thiệp? Ông rất ngại phải nằm viện lâu.

Chào bạn Huy, người cao tuổi 77 tuổi vẫn có thể được phẫu thuật trĩ nếu có chỉ định và sức khỏe cho phép. Tuổi cao và tăng huyết áp không tự động loại trừ khả năng can thiệp. Điều cần thiết là xem xét mức độ sa, ảnh hưởng đại tiện, các bệnh nền, thể trạng và khả năng hồi phục của bố bạn. Có những trường hợp phù hợp với điều trị bảo tồn hoặc thủ thuật ít xâm lấn; nếu sa lớn và triệu chứng đáng kể, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật sau khi đánh giá kỹ.
Người cao tuổi bị trĩ có phẫu thuật được không nếu đang dùng thuốc tăng huyết áp?
Hướng dẫn của Hiệp hội Phẫu thuật Đại trực tràng Hoa Kỳ (ASCRS) về đánh giá người cao tuổi trước phẫu thuật đại trực tràng nhấn mạnh mức độ suy yếu thể chất và chức năng có ý nghĩa hơn chỉ riêng số tuổi. Hai người cùng 77 tuổi có thể có khả năng đi lại, dinh dưỡng, nhận thức và dự trữ sức khỏe rất khác nhau.
Nếu bệnh tăng huyết áp được kiểm soát ổn định và bố bạn vẫn sinh hoạt, điều trị bệnh nền tốt, nhiều phương án có thể được xem xét. Nếu có huyết áp biến động, đau ngực, khó thở, phù, bệnh tim hoặc thận chưa ổn định, bác sĩ có thể cần phối hợp điều chỉnh trước can thiệp không cấp thiết.
Tuy nhiên, khi có trĩ sa nghẹt đau nặng, xuất huyết đáng kể hoặc biến chứng cần xử trí, tuổi cao không phải lý do để bỏ qua tình trạng cấp tính. Bác sĩ sẽ cân nhắc lợi ích, nguy cơ và thời điểm thích hợp.
Khi nào bố cần đánh giá khả năng phẫu thuật trĩ?
Các búi trĩ nội được phân độ dựa vào mức sa. Búi có thể tự co ở độ 2, phải dùng tay đưa vào ở độ 3 và không thể đưa trở lại ở độ 4. Trĩ ngoại hay thành phần trĩ hỗn hợp cũng có thể gây vướng, khó vệ sinh, đau hoặc huyết khối.
ASCRS năm 2024 cho biết cắt trĩ được cân nhắc ở những bệnh nhân được lựa chọn có trĩ ngoại gây triệu chứng hoặc trĩ hỗn hợp sa độ 3–4. Tuy nhiên, độ sa không phải yếu tố duy nhất. Bác sĩ cần xem bố bạn có chảy máu, thiếu máu, sa không co, đau, tiết dịch hay khó đi vệ sinh đến mức nào và đã áp dụng biện pháp bảo tồn ra sao.
Việc búi sa thường xuyên có thể ảnh hưởng sinh hoạt, khiến người lớn tuổi ngại đại tiện và giảm ăn. Nếu không điều trị nguyên nhân táo bón, tình trạng có thể tiếp tục. Mục tiêu là cải thiện chất lượng sống với mức can thiệp phù hợp, không mặc định phải dùng phương pháp lớn nhất.
Trước phẫu thuật người cao tuổi được đánh giá những gì?
Tim mạch, huyết áp và thuốc đang dùng có ý nghĩa gì?
Gia đình nên mang theo đơn thuốc tăng huyết áp, kết quả khám gần đây và thông tin về bệnh tim mạch, đái tháo đường, thận, phổi hoặc tiền sử đột quỵ nếu có. Hãy báo nếu bố từng đau ngực khi gắng sức, khó thở, ngất, phù chân hoặc gặp phản ứng bất thường trong lần gây mê trước.
Nếu đang dùng thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc thuốc lợi tiểu, bác sĩ cần biết tên và thời điểm dùng. Không tự dừng thuốc để chuẩn bị mổ; quyết định phải do người điều trị phối hợp với bác sĩ thực hiện thủ thuật và gây mê.
Có thể cần đo huyết áp, điện tim, xét nghiệm máu, chức năng thận hoặc khảo sát bổ sung dựa trên bệnh nền, triệu chứng và phương án can thiệp. Không phải người cao tuổi nào cũng làm mọi xét nghiệm giống nhau.
Thể trạng và chức năng đại tiện được đánh giá ra sao?
Hướng dẫn ASCRS về suy yếu ở người cao tuổi khuyến nghị xem xét khả năng vận động, dinh dưỡng, nhận thức và sự độc lập trong sinh hoạt. Gia đình nên cho bác sĩ biết bố có sụt cân, nhanh mệt, hay ngã, khó đi lại hoặc cần hỗ trợ dùng thuốc hay không.
Cũng cần hỏi về táo bón, tiêu chảy, khả năng giữ hơi và phân, tiền sử phẫu thuật hậu môn. Những thông tin này có ích khi lựa chọn kỹ thuật và xây dựng kế hoạch hỗ trợ sau điều trị. Nếu có chảy máu, bác sĩ có thể đánh giá thiếu máu và khảo sát thêm đường tiêu hóa.
Có lựa chọn nào giúp hạn chế thời gian nằm viện không?
Với trĩ nội độ thấp và một số độ 3, thủ thuật tại cơ sở y tế như thắt vòng cao su, tiêm xơ hoặc đông hồng ngoại có thể phù hợp khi biện pháp bảo tồn không đủ hiệu quả. Tuy nhiên, chúng không giải quyết mọi thành phần trĩ ngoại hoặc sa lớn.
Mayo Clinic mô tả phẫu thuật có nhiều lựa chọn vô cảm tùy kỹ thuật, chẳng hạn gây tê kết hợp an thần, gây tê vùng hoặc gây mê. Bác sĩ sẽ đánh giá phương án phù hợp với sức khỏe và khả năng theo dõi sau đó. Không nên mặc định gây tê luôn an toàn hơn gây mê trong mọi tình huống.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết một số người có thể về trong ngày hoặc hôm sau sau phẫu thuật trĩ, nhưng thời gian nằm viện phụ thuộc thủ thuật và toàn trạng. Với người cao tuổi, khả năng đi lại, tiểu tiện, kiểm soát đau và người hỗ trợ tại nhà là những tiêu chí cần xem xét.
Gia đình nên chuẩn bị điều gì cho giai đoạn hồi phục?
Cần thống nhất trước cách kiểm soát đau, thuốc hỗ trợ đại tiện, ăn uống theo bệnh nền và lịch tái khám. Nếu bố có nguy cơ táo bón, uống nước cần phù hợp với hướng dẫn tim mạch hoặc thận. Nên hỗ trợ đi lại an toàn và quan sát biểu hiện lơ mơ bất thường sau can thiệp.
Báo ngay khi có chảy máu nhiều, đau tăng bất thường, sốt, bí tiểu hoặc lú lẫn. Nếu choáng, khó thở hoặc ngất, cần cấp cứu.
Tóm lại, người cao tuổi bị trĩ có phẫu thuật được không căn cứ vào chỉ định và khả năng chịu đựng thủ thuật của mỗi người. Bạn có thể đặt lịch cho bố tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn, mang hồ sơ bệnh nền để được tư vấn phương án điều trị và kế hoạch hồi phục phù hợp.








