Áp xe liên cơ thắt: Dấu hiệu, nguyên nhân và điều trị
Áp xe liên cơ thắt là tình trạng tích tụ mủ giữa cơ thắt trong và cơ thắt ngoài hậu môn, gây đau nhức, khó chịu và có thể dẫn đến nhiễm trùng lan rộng. Nhận biết sớm dấu hiệu áp xe liên cơ thắt, chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời giúp hạn chế biến chứng, nguy cơ hình thành đường rò và tái phát.
1. Áp xe liên cơ thắt là gì và hình thành do đâu?
Áp xe liên cơ thắt là tình trạng tích tụ mủ trong khoang giữa cơ thắt trong và cơ thắt ngoài hậu môn. Nguyên nhân áp xe liên cơ thắt chủ yếu do các tuyến hậu môn bị tắc nghẽn và nhiễm trùng, khiến vi khuẩn phát triển, hình thành ổ mủ nằm sâu giữa hai lớp cơ thắt.
Ngoài ra, bệnh có thể liên quan đến bệnh Crohn, chấn thương hoặc viêm nhiễm vùng hậu môn – trực tràng. Nếu không được điều trị kịp thời, ổ áp xe có thể lan rộng sang các khoang lân cận, gây nhiễm trùng kéo dài, hình thành đường rò hậu môn hoặc tái phát.
2. Dấu hiệu áp xe liên cơ thắt dễ nhận biết là gì?
Dấu hiệu áp xe liên cơ thắt thường gặp là đau nhức sâu bên trong hậu môn – trực tràng, đau tăng khi ngồi lâu, đi lại hoặc đại tiện. Người bệnh có thể cảm thấy căng tức, khó chịu vùng hậu môn nhưng không xuất hiện khối sưng đỏ rõ rệt bên ngoài do ổ mủ nằm sâu giữa hai lớp cơ thắt.
Khi nhiễm trùng tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện sốt, ớn lạnh, mệt mỏi hoặc khó tiểu. Một số trường hợp đau tăng nhanh, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Nếu xuất hiện các triệu chứng trên, người bệnh cần thăm khám sớm để xác định vị trí ổ áp xe và điều trị kịp thời, tránh nhiễm trùng lan rộng.
3. Chẩn đoán áp xe liên cơ thắt được thực hiện như thế nào?
Chẩn đoán áp xe liên cơ thắt dựa trên thăm khám lâm sàng kết hợp chẩn đoán hình ảnh khi cần thiết, nhằm xác định vị trí, kích thước và mức độ lan rộng của ổ mủ.
3.1. Kiểm tra lâm sàng để nhận diện vị trí và phạm vi tổn thương
Bác sĩ kiểm tra vùng hậu môn, thăm trực tràng bằng tay khi phù hợp để phát hiện vị trí đau, sưng nề và các dấu hiệu nhiễm trùng.
3.2. Đánh giá kích thước và độ sâu của ổ áp xe
Kích thước, độ sâu và mức độ liên quan đến cơ thắt hậu môn được đánh giá để xác định phạm vi tổn thương và hướng điều trị phù hợp.
3.3. Chẩn đoán hình ảnh bằng MRI hoặc siêu âm hậu môn
MRI vùng chậu hoặc siêu âm hậu môn giúp xác định ổ mủ nằm sâu, đánh giá mức độ lan rộng và phát hiện đường rò đi kèm nếu có.
4. Điều trị áp xe liên cơ thắt bằng phương pháp nào?
Điều trị áp xe liên cơ thắt chủ yếu bằng phẫu thuật rạch dẫn lưu mủ nhằm kiểm soát nhiễm trùng và hạn chế biến chứng. Phương pháp can thiệp được lựa chọn dựa trên vị trí, kích thước và mức độ lan rộng của ổ áp xe.
4.1. Lựa chọn phương pháp dựa trên đặc điểm ổ áp xe
Bác sĩ đánh giá vị trí, độ sâu, mức độ nhiễm trùng và mối liên quan giữa ổ áp xe với cơ thắt hậu môn để lựa chọn đường dẫn lưu phù hợp, hạn chế tổn thương cơ thắt.
4.2. Phẫu thuật rạch và dẫn lưu ổ áp xe
Bác sĩ rạch mở và dẫn lưu mủ qua đường tiếp cận phù hợp, thường là qua ống hậu môn đối với áp xe khu trú trong khoang liên cơ thắt. Quá trình can thiệp cần bảo vệ cơ thắt và kiểm tra tổn thương liên quan nếu có.
4.3. Sử dụng thuốc và chăm sóc sau dẫn lưu
Người bệnh có thể được chỉ định thuốc giảm đau, kháng sinh khi có nhiễm trùng lan rộng hoặc yếu tố nguy cơ. Sau phẫu thuật, cần vệ sinh vết thương, ăn đủ chất xơ, tránh táo bón và tái khám theo hướng dẫn để theo dõi quá trình hồi phục.
5. Biến chứng áp xe liên cơ thắt và cách theo dõi ra sao?
Áp xe liên cơ thắt nếu không được điều trị kịp thời có thể gây nhiễm trùng lan rộng, hình thành đường rò hậu môn hoặc tái phát. Theo dõi sau điều trị giúp phát hiện sớm bất thường và hạn chế biến chứng.
5.1. Nguy cơ nhiễm trùng lan rộng và hình thành đường rò
Ổ mủ có thể lan sang các khoang quanh hậu môn, hố ngồi – trực tràng hoặc vùng trên cơ nâng. Trường hợp nặng có nguy cơ nhiễm trùng huyết. Ngoài ra, nhiễm trùng kéo dài có thể hình thành đường rò hậu môn, gây chảy mủ dai dẳng.
5.2. Nguy cơ áp xe tái phát
Áp xe liên cơ thắt có thể tái phát khi ổ nhiễm trùng chưa được kiểm soát hoàn toàn hoặc tồn tại đường rò hậu môn. Người mắc bệnh Crohn, đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch cũng có nguy cơ tái phát cao hơn.
5.3. Theo dõi sau điều trị và dấu hiệu cần tái khám
Người bệnh cần vệ sinh vết thương, dùng thuốc và tái khám theo hướng dẫn. Nếu xuất hiện sốt, đau hậu môn tăng, sưng trở lại hoặc chảy mủ kéo dài, cần thăm khám sớm để kiểm tra nguy cơ nhiễm trùng và tái phát.
Tại Thu Cúc TCI, người bệnh được bác sĩ chuyên khoa Ngoại – Hậu môn thăm khám, đánh giá tình trạng áp xe liên cơ thắt và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.
Đặt lịch khám qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn
