Trĩ ngoại khi nào cần cắt và dấu hiệu nào cần lưu ý?
Một búi nhỏ xuất hiện ở rìa hậu môn của tôi đã hơn nửa năm. Bình thường không khó chịu, nhưng gần đây ngồi lâu lại thấy cộm và đau. Tôi phân vân trĩ ngoại khi nào cần cắt, nếu búi trĩ không chảy máu thì có nên can thiệp không? Cần khám những gì trước khi quyết định? Tôi cũng hay ngồi làm việc liên tục.

Chào bạn Thịnh, trĩ ngoại không nhất thiết phải cắt nếu búi nhỏ, không gây khó chịu đáng kể và không có biến chứng. Tuy nhiên, một khối ở rìa hậu môn đã tồn tại hơn nửa năm, gần đây gây cảm giác cộm và đau khi ngồi, cần được kiểm tra lại. Bác sĩ phải xác định đây là búi trĩ ngoại đang có triệu chứng, phần da thừa còn lại sau đợt tắc mạch trước đây hay một tổn thương khác. Việc không chảy máu không có nghĩa là không cần điều trị.
Trĩ ngoại khác trĩ nội như thế nào?
Trĩ ngoại nằm dưới đường lược, ở vùng da quanh hậu môn có nhiều đầu mút thần kinh cảm giác. Một búi trĩ ngoại có thể sưng, cộm hoặc gây khó chịu khi vệ sinh. Khi xảy ra huyết khối, cục máu đông làm tăng áp lực trong mô, dẫn tới một khối căng đau, có thể đổi màu xanh tím.
Theo NIDDK, trĩ ngoại có thể gây khó chịu vùng hậu môn, ngứa và đau khi ngồi. Không phải trường hợp nào cũng có máu. Nếu từng xảy ra huyết khối rồi tự tan, phần da giãn có thể còn lại thành nếp da thừa. Nếp da mềm không đau đôi khi chỉ cần theo dõi nếu không gây cản trở vệ sinh.
Khác với trĩ nội, trĩ ngoại không được phân loại độ 1 đến độ 4 dựa trên mức sa. Vì vậy, không nên nhìn kích thước khối ngoài rồi tự xếp thành trĩ độ cao hoặc mặc định phải mổ.
Trĩ ngoại khi nào cần cắt nếu búi trĩ tồn tại lâu ngày?
Một chỉ định có thể được xem xét là khi búi trĩ ngoại lớn hoặc có triệu chứng kéo dài, ảnh hưởng đáng kể sinh hoạt, gây khó khăn trong vệ sinh hoặc tái diễn các đợt đau sưng. Nếu điều trị bảo tồn không mang lại kết quả thích hợp, bác sĩ sẽ trao đổi lợi ích và nguy cơ của cắt bỏ mô trĩ.
Hiệp hội Phẫu thuật Đại trực tràng Hoa Kỳ (ASCRS) trong hướng dẫn năm 2024 đề xuất cân nhắc phẫu thuật cắt trĩ ở những bệnh nhân được lựa chọn có trĩ ngoại gây triệu chứng hoặc trĩ nội kết hợp trĩ ngoại độ cao. Không phải mọi búi trĩ ngoại đều cần can thiệp chỉ vì nằm ngoài hậu môn.
Với trường hợp của bạn, đau khi ngồi lâu có thể liên quan đến kích thích hoặc sưng tại vùng này. Tuy nhiên, cũng cần loại trừ tổn thương khác như nứt kẽ hậu môn, áp xe, da thừa hoặc bệnh liên quan đến tuyến hậu môn. Nếu là nếp da thừa đơn thuần, lợi ích của cắt bỏ phải được cân nhắc với nguy cơ đau và chậm lành của vết thương vùng hậu môn.
Trĩ ngoại tắc mạch có phải trường hợp cần cắt sớm không?
Khi cục xuất hiện đột ngột, rất đau, căng và đổi màu, khả năng huyết khối trĩ ngoại cần được đánh giá. ASCRS ghi nhận một số người bệnh có thể hưởng lợi từ việc cắt bỏ sớm khối trĩ ngoại tắc mạch. Mayo Clinic cũng đề cập xử lý huyết khối có thể giảm đau nhanh, đặc biệt khi được cân nhắc sớm sau khởi phát.
Tuy vậy, thời gian và mức độ đau, xu hướng cải thiện, bệnh nền và khả năng dùng thuốc ảnh hưởng đông máu đều quan trọng. Người đang giảm đau đáng kể có thể được lựa chọn điều trị bảo tồn. Không tự chích, nặn hay cắt cục trĩ tại nhà vì có nguy cơ chảy máu và nhiễm trùng.
Cần khám những gì trước khi quyết định can thiệp?
Quan sát vùng hậu môn giúp phân biệt những bệnh nào?
Bác sĩ cần hỏi thời điểm xuất hiện khối, các đợt đau, tình trạng chảy máu, dịch nhầy, táo bón, tiêu chảy và cảm giác khi đại tiện. Bạn nên mô tả rõ khối thay đổi kích thước thế nào, mềm hay cứng, đau liên tục hay chỉ khi ngồi hoặc đi ngoài.
Sau đó, bác sĩ quan sát vùng hậu môn, đánh giá vị trí, kích thước, màu sắc, mức độ viêm và các bất thường xung quanh. Khi phù hợp, thăm trực tràng và nội soi hậu môn có thể giúp xác định có trĩ nội đi kèm hay tổn thương khác. Nếu đau dữ dội, việc khám cần được điều chỉnh cho phù hợp, không cố thao tác gây thêm đau.
Cần xét nghiệm trước khi cắt trĩ không?
Nếu quyết định phẫu thuật, bác sĩ đánh giá toàn trạng, tiền sử bệnh tim mạch, đái tháo đường, dị ứng thuốc, các thuốc đang dùng và phương án vô cảm. Xét nghiệm được lựa chọn theo yêu cầu thủ thuật và tình trạng mỗi người. Bạn không nên tự ngưng thuốc chống đông hay thuốc chống kết tập tiểu cầu trước khi có hướng dẫn phối hợp.
Nếu xuất hiện chảy máu trực tràng, bác sĩ có thể cân nhắc đánh giá đại tràng tùy mức nguy cơ. Không mặc định máu là do khối trĩ ngoại nhìn thấy.
Trĩ ngoại chưa cần phẫu thuật có thể chăm sóc thế nào?
Các biện pháp bảo tồn hướng tới việc giảm kích thích, cải thiện đại tiện và kiểm soát triệu chứng. Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) hướng dẫn người bị trĩ duy trì phân mềm bằng chế độ ăn giàu chất xơ, uống đủ nước phù hợp và tránh rặn. Ngâm vùng hậu môn trong nước ấm sạch có thể giúp giảm khó chịu; cần thấm khô nhẹ nhàng thay vì chà xát.
Bạn làm việc với tư thế ngồi liên tục nên chủ động đứng dậy, đi lại giữa các phiên làm việc. Không cố ngồi bồn cầu lâu và tránh thói quen nhịn đại tiện. Nếu táo bón kéo dài, bác sĩ có thể xem xét điều trị nguyên nhân. Nếu cần thuốc giảm đau, nên trao đổi loại phù hợp với sức khỏe và tình trạng chảy máu.
Sau khi cắt trĩ ngoại có cần lưu ý gì?
Phẫu thuật vùng hậu môn có thể gây đau, chảy máu, khó đại tiện và cần thời gian lành thương. Bác sĩ sẽ giải thích kế hoạch giảm đau, vệ sinh, chế độ ăn và thời điểm tái khám. Duy trì phân dễ đi giúp hạn chế căng kéo vết thương. Không tự sử dụng dung dịch sát khuẩn mạnh hay bôi chế phẩm chưa được chỉ định.
Nếu đau tăng nhanh, sốt, chảy mủ, khối sưng lan hoặc mất máu nhiều, cần đi khám khẩn. Khối đau hậu môn kèm sốt có thể do áp xe và không nên tự điều trị như trĩ.
Tóm lại, trĩ ngoại khi nào cần cắt tùy mức độ ảnh hưởng, biến chứng và kết quả khám xác định bản chất khối. Bạn có thể đặt lịch tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn để kiểm tra khối cộm đau và trao đổi phương án điều trị phù hợp.








