3 mức độ suy hô hấp theo WHO

Suy hô hấp là tình trạng nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trao đổi oxy của cơ thể và có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Để đánh giá mức độ nặng nhẹ và định hướng điều trị phù hợp, WHO đã phân loại suy hô hấp thành 3 mức độ rõ ràng. Việc hiểu đúng 3 mức độ suy hô hấp theo WHO giúp nhân viên y tế và người bệnh nhận biết sớm nguy cơ, từ đó có hướng can thiệp hiệu quả.

1. Thông tin về 3 mức độ suy hô hấp theo WHO

Suy hô hấp là tình trạng hệ hô hấp không còn đáp ứng được nhu cầu trao đổi khí của cơ thể, dẫn đến thiếu oxy máu, ứ CO₂ hoặc đồng thời cả hai. Tình trạng này thường gặp trong các bệnh như viêm phổi, COPD, phù phổi cấp… Trên lâm sàng, suy hô hấp được chia thành 2 loại:

Type I: Thiếu oxy máu với PaO₂ < 60 mmHg, PaCO₂ bình thường hoặc giảm.
Type II: Tăng CO₂ máu với PaCO₂ > 50 mmHg, có thể kèm thiếu oxy.

Dựa trên hướng tiếp cận của WHO và các thang phân loại tương tự, 3 mức độ suy hô hấp theo WHO được xác định thông qua chỉ số khí máu động mạch kết hợp biểu hiện lâm sàng. Bao gồm:

Mức độ nhẹ: PaO₂ dao động khoảng 55 – 60 mmHg hoặc PaCO₂ 45 – 50 mmHg; người bệnh chỉ khó thở nhẹ khi gắng sức, chưa xuất hiện tím tái.
Mức độ trung bình: PaO₂ giảm còn 40 – 55 mmHg hoặc PaCO₂ tăng lên 50 – 60 mmHg; lúc này khó thở rõ rệt hơn, bệnh nhân thường phải dùng cơ hô hấp phụ và SpO₂ bắt đầu giảm.
Mức độ nặng: PaO₂ < 40 mmHg hoặc PaCO₂ > 60 mmHg, người bệnh có biểu hiện tím tái, rối loạn ý thức và đối mặt nguy cơ ngừng thở nếu không được can thiệp kịp thời.

2. Hướng dẫn xử lý suy hô hấp theo từng mức độ

Việc điều trị suy hô hấp cần được đánh giá mức độ suy hô hấp chính xác để lựa chọn biện pháp phù hợp, mục tiêu là cung cấp đủ oxy, hỗ trợ thông khí và hạn chế biến chứng nguy hiểm.

Suy hô hấp nhẹ:

Thở oxy qua ống thông mũi: Cung cấp oxy lưu lượng thấp khoảng 2–4 L/phút, giúp cải thiện tình trạng thiếu oxy máu.
Theo dõi sát: Theo dõi SpO₂, nhịp thở và biểu hiện lâm sàng nhằm phát hiện sớm dấu hiệu bệnh tiến triển nặng hơn.

Suy hô hấp trung bình:

Thở oxy qua mặt nạ: Dùng mặt nạ oxy với lưu lượng cao hơn (5–10 L/phút) để duy trì nồng độ oxy hít vào phù hợp.
Hỗ trợ hô hấp không xâm lấn (NIV): Áp dụng CPAP hoặc BiPAP khi bệnh nhân tăng công thở hoặc thông khí kém, giúp cải thiện trao đổi khí và giảm nguy cơ phải đặt nội khí quản sớm.

Suy hô hấp nặng:

Đặt nội khí quản: Thực hiện khi người bệnh không tự duy trì được đường thở hoặc suy hô hấp diễn tiến nhanh, đe dọa tính mạng.
Thông khí cơ học: Sử dụng máy thở để hỗ trợ hoặc thay thế chức năng hô hấp, đảm bảo trao đổi khí hiệu quả và ổn định tình trạng toàn thân.

Phân chia 3 mức độ suy hô hấp theo WHO dựa trên khí máu động mạch và biểu hiện lâm sàng là cơ sở quan trọng trong thực hành lâm sàng. Việc đánh giá sớm và chính xác mức độ suy hô hấp giúp bác sĩ can thiệp đúng thời điểm, từ hỗ trợ oxy đơn giản đến thông khí cơ học. Điều này đóng vai trò then chốt trong việc bảo toàn chức năng hô hấp và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

Nguồn tài liệu tham khảo: NCBI