Tai biến lần 2 – 3 có chữa được không?
Tai biến lần 2 là nỗi lo lớn của nhiều người bệnh sau đột quỵ, bởi nguy cơ tái phát thường cao hơn nếu không kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ. Không ít trường hợp tiếp tục gặp tai biến lần 3 với biến chứng nặng nề, ảnh hưởng nghiêm trọng đến vận động, trí nhớ và khả năng sinh hoạt. Vậy tai biến tái phát có chữa được không và làm thế nào để phòng ngừa hiệu quả?
1. Nguy cơ tái phát lần 2-3 sau tai biến có cao không?
1.1 Tai biến mạch máu não dễ tái phát nếu không kiểm soát tốt nguy cơ
Đột quỵ hay tai biến mạch máu não xảy ra khi dòng máu nuôi não bị gián đoạn do tắc mạch hoặc vỡ mạch. Sau lần đầu mắc bệnh, não bộ và hệ mạch máu thường đã tồn tại những tổn thương nền nhất định. Nếu người bệnh không kiểm soát huyết áp, mỡ máu, đường huyết hoặc duy trì lối sống không lành mạnh thì nguy cơ tái phát sẽ tăng lên đáng kể.
Theo nhiều nghiên cứu, nguy cơ tái phát đột quỵ cao nhất trong những tháng đầu sau cơn tai biến đầu tiên. Một số trường hợp có thể tái phát nhiều lần nếu không điều trị dự phòng đúng cách.
Các yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ tái phát gồm:
- Tăng huyết áp kéo dài
- Đái tháo đường
- Rối loạn mỡ máu
- Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia
- Bệnh tim mạch, rung nhĩ
- Ít vận động, thừa cân béo phì
- Không tuân thủ thuốc điều trị sau đột quỵ
1.2 Nhiều người chủ quan sau lần tai biến đầu tiên
Không ít bệnh nhân sau khi hồi phục tương đối đã tự ý ngừng thuốc hoặc không tái khám định kỳ. Đây là nguyên nhân khiến mạch máu tiếp tục tổn thương âm thầm và làm tăng nguy cơ tai biến tái phát.
Ngoài ra, một số trường hợp không có triệu chứng rõ ràng trước khi đột quỵ xảy ra lần tiếp theo. Người bệnh chỉ xuất hiện các dấu hiệu thoáng qua như đau đầu, tê yếu tay chân, chóng mặt, nói khó hoặc mất thăng bằng nhưng dễ bỏ qua.
2. Tai biến lần 2- 3 có nguy hiểm không? Vì sao?
2.1 Mức độ tổn thương não thường nặng hơn ở những trường hợp tai biến lần 2-3
Sau một lần đột quỵ, tế bào não đã bị tổn thương hoặc mất chức năng ở một số vùng nhất định. Khi xảy ra đột quỵ lần tiếp theo, não bộ phải chịu thêm tổn thương mới khiến khả năng hồi phục giảm đi rõ rệt.
Nhiều trường hợp sau lần thứ hai hoặc thứ ba có thể gặp các biến chứng như:
- Liệt nửa người nặng hơn
- Rối loạn ngôn ngữ
- Suy giảm trí nhớ
- Rối loạn nuốt
- Mất khả năng tự chăm sóc bản thân
- Tăng nguy cơ tử vong
Đặc biệt, nếu tổn thương xảy ra ở vùng não quan trọng như thân não hoặc diện tích nhồi máu lớn, người bệnh có thể rơi vào hôn mê hoặc để lại di chứng nặng nề lâu dài.
2.2 Khả năng hồi phục thường chậm hơn lần đầu
Ở lần đột quỵ đầu tiên, não bộ vẫn còn khả năng “bù trừ” tương đối tốt. Tuy nhiên sau nhiều lần tổn thương, chức năng thần kinh sẽ suy giảm dần, khiến quá trình phục hồi vận động và nhận thức trở nên khó khăn hơn.
Theo ghi nhận từ một số trường hợp điều trị thực tế, vẫn có những bệnh nhân phục hồi tốt sau nhiều lần đột quỵ nếu được cấp cứu sớm, điều trị tích cực và phục hồi chức năng đúng cách.
Tuy nhiên, tiên lượng hồi phục còn phụ thuộc vào:
- Thời gian cấp cứu
- Vị trí và mức độ tổn thương não
- Tuổi tác và bệnh nền
- Khả năng đáp ứng điều trị
- Chế độ phục hồi chức năng
3. Tai biến lần 2 – 3 có chữa được không?
3.1 Điều trị càng sớm, cơ hội hồi phục càng cao
Nhiều người thắc mắc tai biến lần 3 có chữa được không khi người bệnh đã trải qua nhiều lần đột quỵ trước đó. Thực tế, khả năng điều trị vẫn có nếu bệnh nhân được phát hiện sớm và xử trí đúng phác đồ.
Hiện nay, y học hiện đại có nhiều phương pháp hỗ trợ điều trị đột quỵ như:
- Thuốc tiêu sợi huyết trong giai đoạn sớm
- Can thiệp lấy huyết khối
- Kiểm soát huyết áp, đường huyết
- Điều trị chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu
- Phục hồi chức năng thần kinh – vận động
“Thời gian vàng” trong đột quỵ vẫn đóng vai trò quyết định. Người bệnh được đưa đến bệnh viện càng sớm thì càng giảm nguy cơ tử vong và di chứng.
3.2 Người bệnh tai biến lần 2, 3 vẫn có thể phục hồi chức năng nếu kiên trì điều trị
Sau giai đoạn cấp cứu, phục hồi chức năng là bước rất quan trọng giúp người bệnh cải thiện vận động, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt. Quá trình này thường bao gồm:
- Tập vận động phục hồi cơ lực
- Tập đi lại, giữ thăng bằng
- Phục hồi ngôn ngữ
- Điều trị tâm lý nếu có trầm cảm sau đột quỵ
- Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt
Một số bệnh nhân từng trải qua nhiều lần đột quỵ vẫn có thể quay trở lại sinh hoạt gần như bình thường nhờ phát hiện sớm và kiên trì điều trị phục hồi.
Tuy nhiên, điều quan trọng là không nên chủ quan vì mỗi lần tái phát đều làm tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng hơn.
4. Cách phòng ngừa tai biến tái phát
4.1 Kiểm soát tốt các bệnh lý nền
Phần lớn các trường hợp đột quỵ tái phát liên quan đến việc kiểm soát chưa tốt huyết áp, tiểu đường hoặc bệnh tim mạch. Vì vậy, người bệnh cần:
- Dùng thuốc đúng chỉ định
- Theo dõi huyết áp thường xuyên
- Kiểm soát đường huyết, mỡ máu
- Hạn chế muối, rượu bia, thuốc lá
- Duy trì vận động phù hợp
Ngoài ra, cần ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng kéo dài vì stress cũng có thể làm tăng nguy cơ biến cố mạch máu não.
4.2 Chủ động khám thần kinh và tầm soát định kỳ
Nhiều bất thường mạch máu não có thể tiến triển âm thầm trước khi gây đột quỵ. Vì vậy, việc khám chuyên khoa Nội thần kinh và tầm soát sớm đóng vai trò rất quan trọng, đặc biệt với những người đã từng bị tai biến, có tăng huyết áp, tiểu đường hoặc tiền sử gia đình mắc đột quỵ.
Tại Thu Cúc TCI, khách hàng có thể thăm khám với chuyên gia Nội thần kinh kết hợp thực hiện các gói khám chức năng và bệnh lý từ cơ bản đến chuyên sâu nhằm phát hiện sớm nguy cơ bất thường mạch máu não, tổn thương thần kinh và các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn.
Các gói khám bao gồm các danh mục:
- Khám chuyên khoa Nội thần kinh
- Xét nghiệm đánh giá yếu tố nguy cơ
- Chụp MRI não – mạch não
- Kiểm tra chức năng thần kinh
- Đánh giá nguy cơ đột quỵ và bệnh lý não mạch máu
Đặc biệt, gói khám chuyên sâu còn hỗ trợ phát hiện sớm nhiều bất thường não – thần kinh ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng.
Nếu thường xuyên đau đầu, chóng mặt, tê yếu tay chân, mất ngủ hoặc từng có tiền sử đột quỵ, người bệnh nên chủ động thăm khám sớm để được đánh giá nguy cơ và điều trị kịp thời.
