So sánh triệu chứng đau thắt ngực và khó thở khác nhau thế nào?

Chào bạn,

Về mặt y khoa, so sánh triệu chứng đau thắt ngực và khó thở phản ánh hai hiện tượng bất thường riêng biệt: một bên là cảm giác đau đè nén do tổn thương hoặc thiếu máu nuôi cơ quan, một bên là tình trạng rối loạn thông khí gây thiếu oxy. Tuy nhiên, hai dấu hiệu này rất hay xuất hiện cùng nhau trong các bệnh lý tim mạch và hô hấp cấp tính.

So sánh triệu chứng đau thắt ngực và khó thở có gì khác biệt về bản chất?

Hai hiện tượng này khác nhau hoàn toàn về cơ chế phát sinh, vị trí cảm nhận cũng như cách thức mô tả của người bệnh.

Đau thắt ngực là cảm giác đè nặng, bóp nghẹt, thắt chặt hoặc đau nhói tập trung tại khu vực lồng ngực, thường liên quan đến hiện tượng thiếu máu cơ tim hoặc tổn thương thành ngực. Trong khi đó, khó thở là cảm giác ngột ngạt, hụt hơi, không đủ không khí để hít thở, buộc người bệnh phải tăng tần số hô hấp hoặc gắng sức để hít vào.

Theo American Heart Association (AHA), đau ngực xuất phát từ tín hiệu thần kinh cảm giác khi các cơ quan vùng ngực bị thiếu máu nuôi hoặc viêm nhiễm, còn khó thở xảy ra khi nồng độ oxy trong máu giảm hoặc áp lực trong phổi tăng cao. Việc nhận biết rõ từng cảm giác giúp bác sĩ định hướng nhanh chóng nguyên nhân gây bệnh thuộc về tim, phổi hay cơ quan khác.

Vì sao đau thắt ngực và khó thở thường hay xuất hiện cùng lúc?

Hai dấu hiệu này thường đi kèm vì tim và phổi hoạt động trong một hệ thống tuần hoàn – hô hấp khép kín và phụ thuộc lẫn nhau.

Khi tim bị suy giảm chức năng bơm máu, máu sẽ bị ứ trệ tại phổi gây ra tình trạng khó thở, ngược lại khi phổi bị tổn thương không thể trao đổi oxy, cơ tim sẽ rơi vào tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng và gây ra cơn đau thắt ngực.

Nguyên nhân do bệnh lý tim mạch nguy hiểm là gì?

Các căn nguyên từ tim thường đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh nếu không được can thiệp kịp thời.

Sự suy giảm lưu lượng máu qua động mạch vành khiến tim không nhận đủ oxy, kích thích các dây thần kinh gây đau đồng thời làm giảm khả năng co bóp của tim.

Theo Cleveland Clinic, các bệnh lý tim mạch điển hình bao gồm:

• Bệnh mạch vành: Gây ra cơn đau thắt ngực ổn định hoặc cơn đau thắt ngực không ổn định khi mạch máu bị hẹp do mảng xơ vữa.

• Nhồi máu cơ tim: Tắc nghẽn hoàn toàn động mạch vành dẫn đến hoại tử cơ tim, xuất hiện hiện tượng đau đè nén dữ dội kèm vã mồ hôi và ngột ngạt.

• Suy tim cấp: Tim mất khả năng co bóp hiệu quả làm tăng áp lực lồng ngực và trào dịch vào phế nang.

Nguyên nhân xuất phát từ hệ hô hấp biểu hiện ra sao?

Tổn thương tại nhu mô phổi, màng phổi hoặc đường dẫn khí cũng gây ra cảm giác đau ngực kết hợp với thiếu hơi.

Tình trạng cản trở luồng khí hoặc viêm nhiễm làm màng phổi co sát, kích hoạt các thụ thể cảm giác đau mỗi khi lồng ngực giãn nở.

Theo như National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI), các nguyên nhân hô hấp phổ biến gồm:

• Thuyên tắc phổi: Cục máu đông làm tắc động mạch phổi gây thở nông, đau ngực nhói khi hít vào và khó thở đột ngột.

• Tràn khí màng phổi: Khí rò rỉ vào khoang màng phổi gây sụp phổi, đè nén lồng ngực.

• Viêm phế quản và hen suyễn: Gây co thắt đường thở, xuất hiện tiếng thở khò khè kèm cảm giác nặng ngực.

Làm sao phân biệt đau thắt ngực do tim và nguyên nhân khác?

Đau ngực do tim thường có tính chất đè nén, lan rộng và liên quan đến mức độ vận động thể lực.

Nhiều trường hợp đau ngực không xuất phát từ tim mà do trào ngược dạ dày thực quản, rối loạn thần kinh thực vật hoặc viêm cơ xương sườn. Bác sĩ cần khai thác kỹ tính chất đau để đưa ra định hướng chẩn đoán ban đầu.

Theo Mayo Clinic, các điểm biệt chính giữa đau ngực do tim và không do tim gồm:

• Đau do tim: Cảm giác như có vật nặng đè lên giữa ngực, đau hãm dưới xương ức, có xu hướng đau lan ra tay trái, cổ, hàm hoặc lưng; thường khởi phát khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi.

• Đau không do tim: Cảm giác đau nhói như dao đâm, đau tăng lên khi ấn vào thành ngực, khi xoay người hoặc khi hít thở sâu; thường kéo dài vài giây hoặc dai dẳng nhiều ngày không đổi.

Triệu chứng đau thắt ngực và khó thở cảnh báo nguy hiểm khi nào?

Sự kết hợp đột ngột của hai dấu hiệu này kèm theo biểu hiện toàn thân là tín hiệu báo động đỏ cấp cứu.

Người bệnh không nên tự theo dõi tại nhà khi các biểu hiện lâm sàng có xu hướng tăng dần về cường độ hoặc xuất hiện ở trạng thái nghỉ ngơi.

Theo Centers for Disease Control and Prevention (CDC), bạn cần gọi cấp cứu ngay lập tức khi ghi nhận các dấu hiệu cảnh báo:

• Đau thắt ngực kéo dài trên 15 phút không giảm dù đã nghỉ ngơi.

• Khó thở dữ dội, tím tái môi hoặc các đầu ngón tay.

• Cảm giác chóng mặt, choáng váng, buồn nôn hoặc ngất xỉu.

• Nguy cơ rơi vào biến chứng ngưng tuần hoàn hoặc suy hô hấp.

Người bệnh nên làm gì khi xuất hiện cơn đau ngực kèm khó thở?

Ngay khi gặp tình trạng này, người bệnh cần dừng mọi hoạt động, giữ bình tĩnh và áp dụng các bước xử trí ban đầu.

Việc sơ cứu đúng cách giúp giảm tải áp lực cho tim và duy trì lượng oxy cung cấp cho não trong thời gian chờ nhân viên y tế.

Bác sĩ khuyến cáo các bước xử trí như sau:

• Dừng ngay việc đang làm, ngồi tựa lưng ở tư thế thoải mái hoặc nằm kê cao đầu.

• Nới lỏng quần áo, cúc áo vùng cổ và thắt lưng để dễ thở.

• Mở cửa thông thoáng, duy trì nhịp thở chậm và sâu.

• Không tự ý uống các loại thuốc hạ huyết áp hay thuốc trợ tim khi chưa có chỉ định.

• Thực hiện chụp CT cắt lớp vi tính, điện tâm đồ, siêu âm tim hoặc xét nghiệm Troponin tại bệnh viện để xác định nguyên nhân.

Để chủ động theo dõi và tầm soát sức khỏe tim mạch – hô hấp, bạn có thể thực hiện đăng ký lịch khám qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn hoặc liên hệ tổng đài 0936388288 để lựa chọn thời gian thăm khám phù hợp.

Qua việc so sánh triệu chứng đau thắt ngực và khó thở, có thể thấy đây là hai biểu hiện lâm sàng tuy mang bản chất khác nhau nhưng lại có mối liên quan khăng khít trong các bệnh lý nguy hiểm. Người bệnh tuyệt đối không nên xem nhẹ hoặc tự chẩn đoán tại nhà khi hai biểu hiện này xuất hiện đồng thời. Việc thực hiện các thăm dò chuyên sâu sớm sẽ giúp phát hiện nguyên nhân gốc rễ và phòng ngừa rủi ro biến chứng nguy hiểm.