Trĩ nội độ 3 có bắt buộc phải phẫu thuật không?

Tình trạng trĩ nội độ 3 với biểu hiện búi trĩ sa ra ngoài khi đi đại tiện và phải dùng tay mới đẩy lên được là dấu hiệu cho thấy các tổ chức mô liên kết và dây chằng treo búi trĩ đã bị giãn lỏng đáng kể, không còn khả năng tự co hồi cơ học.

1. Trĩ nội độ 3 có bắt buộc phải phẫu thuật không?

Theo hướng dẫn lâm sàng của Hiệp hội các nhà phẫu thuật Đại trực tràng Hoa Kỳ (ASCRS), bệnh trĩ nội độ 3 không bắt buộc phải phẫu thuật ngay lập tức trong mọi trường hợp.

Việc có cần can thiệp ngoại khoa (mổ) hay không phụ thuộc rất lớn vào mức độ ảnh hưởng của bệnh đối với chất lượng cuộc sống và các biến chứng đi kèm. Bác sĩ thường sẽ ưu tiên thử nghiệm các phương pháp bảo tồn hoặc thủ thuật ít xâm lấn trước, trừ các trường hợp đặc biệt.

Các trường hợp trĩ nội độ 3 có thể điều trị không phẫu thuật

Nếu búi trĩ sa ra ngoài nhưng không gây đau đớn dữ dội, không bị chảy máu ồ ạt, không bị viêm loét, nhiễm trùng và bạn vẫn có thể chịu đựng được sự bất tiện khi phải dùng tay đẩy búi trĩ lên, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị nội khoa bằng thuốc phối hợp với các biện pháp thay đổi lối sống. Thậm chí, các thủ thuật nhỏ tại phòng khám cũng mang lại hiệu quả rất cao ở giai đoạn này.

Các trường hợp trĩ nội độ 3 bắt buộc phải phẫu thuật cắt trĩ

Phẫu thuật sẽ trở thành chỉ định bắt buộc khi bệnh trĩ nội độ 3 đã xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng hoặc thất bại với điều trị nội khoa:

• Trĩ bị tắc mạch, xuất hiện cục máu đông gây đau đớn dữ dội, nghẹt búi trĩ không thể đẩy lên được nữa.

• Chảy máu đại tiện kéo dài, máu bắn thành tia dẫn đến tình trạng thiếu máu mãn tính (da xanh xao, chóng mặt).

• Búi trĩ bị loét, hoại tử hoặc nhiễm trùng nghiêm trọng vùng hậu môn.

• Người bệnh đã điều trị bằng thuốc đúng phác đồ từ 1 – 2 tháng nhưng không có cải thiện, triệu chứng ngày càng nặng hơn.

2. Các phương pháp điều trị trĩ nội độ 3 không cần phẫu thuật

Nếu tình trạng của bạn chưa có biến chứng cấp tính, bác sĩ chuyên khoa hậu môn trực tràng sẽ cân nhắc áp dụng các giải pháp thay thế phẫu thuật sau:

Phương pháp điều trị nội khoa bằng thuốc chuyên khoa

Bác sĩ sẽ kê đơn phối hợp các nhóm thuốc nhằm làm giảm kích thước búi trĩ và kiểm soát triệu chứng:

• Thuốc làm tăng trương lực tĩnh mạch (như Daflon): Giúp làm bền vững thành mạch, giảm tình trạng sung huyết và hỗ trợ co nhỏ búi trĩ từ bên trong.

• Thuốc đặt hoặc kem bôi tại chỗ: Chứa chất kháng viêm, giảm đau và làm dịu niêm mạc hậu môn, giúp việc đẩy búi trĩ lên dễ dàng hơn và giảm bớt cảm giác thốn rát.

• Thuốc nhuận tràng chống táo bón: Giúp làm mềm phân, giảm áp lực rặn khi đi đại tiện để tránh làm tổn thương thêm búi trĩ.

Phương pháp can thiệp bằng thủ thuật ít xâm lấn

Đây là cầu nối giữa điều trị bằng thuốc và phẫu thuật, được thực hiện nhanh chóng tại phòng khám mà không cần gây mê hay nằm viện:

• Thắt trĩ bằng vòng cao su (Rubber Band Ligation): Bác sĩ dùng một vòng cao su nhỏ thắt chặt vào gốc búi trĩ, cắt đứt nguồn máu nuôi dưỡng khiến búi trĩ tự teo rụng sau 5 – 7 ngày. Đây là thủ thuật có hiệu quả rất cao đối với trĩ nội độ 3 cơ học.

• Tiêm xơ búi trĩ (Sclerotherapy): Tiêm hóa chất chuyên dụng vào gốc búi trĩ để tạo phản ứng xơ hóa, làm giảm lưu lượng máu đến búi trĩ và giúp búi trĩ co nhỏ lại.

3. Các biện pháp chăm sóc và thay đổi lối sống tại nhà

Để hỗ trợ co hồi búi trĩ và ngăn chặn bệnh tiến triển lên độ 4, việc thiết lập các thói quen sinh hoạt cơ học hàng ngày là yếu tố quyết định:

Thiết lập chế độ ăn chống táo bón tối đa

Tăng cường chất xơ hòa tan và không hòa tan trong thực đơn hàng ngày (rau đay, mồng tơi, súp lơ, khoai lang, chuối). Đảm bảo uống đủ từ 2 – 2.5 lít nước mỗi ngày để làm mềm lòng phân. Hạn chế tối đa các thực phẩm cay nóng (ớt, tiêu), đồ ăn nhiều dầu mỡ và các chất kích thích như rượu, bia, cà phê vì chúng làm tăng áp lực sung huyết vùng chậu.

Thay đổi thói quen đi đại tiện khoa học

Tuyệt đối không ngồi rặn quá lâu khi đi vệ sinh. Bạn không nên mang điện thoại hoặc đọc sách trong nhà vệ sinh, giới hạn thời gian đi tiêu dưới 5 phút. Nên tập thói quen đi đại tiện vào một khung giờ cố định trong ngày. Khi đi tiêu, có thể kê một chiếc ghế nhỏ dưới hai chân để tạo góc ngồi 35 độ (tư thế ngồi xổm sinh lý), giúp trực tràng thẳng trục và phân thoát ra ngoài dễ dàng nhất.

Áp dụng liệu pháp ngâm hậu môn bằng nước ấm

Mỗi ngày từ 2 – 3 lần (đặc biệt là sau khi đi đại tiện), bạn nên ngâm vùng hậu môn vào một chậu nước ấm sạch trong khoảng 10 – 15 phút. Nước ấm giúp làm giãn nở các cơ thắt hậu môn, giảm tình trạng co thắt đau đớn, tăng cường tuần hoàn máu để giảm sưng nề và hỗ trợ quá trình co hồi búi trĩ tự nhiên.

Trĩ nội độ 3 chưa xuất hiện biến chứng tắc mạch hay xuất huyết cấp tính thì hoàn toàn không bắt buộc phải phẫu thuật cắt trĩ ngay. Bạn có thể ưu tiên điều trị bảo tồn bằng thuốc tĩnh mạch, kết hợp với các thủ thuật nhẹ nhàng như thắt vòng cao su và thay đổi chế độ ăn uống tại nhà. Tuy nhiên, để có một lộ trình điều trị chuẩn xác, bạn nên sớm đến phòng khám chuyên khoa Ngoại Tiêu hóa – Hậu môn trực tràng để được soi hậu môn, đánh giá chính xác độ đàn hồi của búi trĩ và nhận phác đồ điều trị trúng đích.