Dấu hiệu dị vật đâm thủng ruột và mức độ nguy hiểm?

Chào bạn,

Hiện tượng dị vật đâm thủng ruột là một cấp cứu ngoại khoa nghiêm trọng xảy ra khi các vật sắc nhọn như xương cá, tăm tre hoặc mảnh xương động vật đi qua ống tiêu hóa và xuyên rách thành ống tiêu hóa. Tình trạng này đe dọa trực tiếp đến tính mạng do dịch tiêu hóa, phân và vi khuẩn rò rỉ vào khoang ổ bụng, dẫn tới áp xe ổ bụng, sốc nhiễm khuẩn hoặc viêm phúc mạc toàn thể. Nếu phát hiện sớm, người bệnh cần can thiệp phẫu thuật khẩn cấp để lấy dị vật và khâu phục hồi tổn thương.

Nguyên nhân và cơ chế tổn thương thành ruột diễn ra sao?

Theo Hội Ngoại khoa Hoa Kỳ (ACS), có hơn 80% trường hợp dị vật đường tiêu hóa đào thải tự nhiên qua phân trong 4 đến 6 ngày mà không để lại di chứng, nhưng khoảng 1% các ca nuốt dị vật sắc nhọn dẫn đến thủng đường tiêu hóa, tập trung chủ yếu ở đoạn cuối hồi tràng (chiếm khoảng 83%) do góc hồi manh tràng hẹp và nhu động ruột chậm lại.

• Các vật thể sắc nhọn như tăm xỉa răng, xương cá hoặc mảnh xương gia cầm dễ mắc lại tại các góc gấp tự nhiên của quai ruột.

• Lực co bóp cơ học của thành ruột đẩy đầu nhọn đâm xuyên qua lớp niêm mạc, lớp cơ rồi thủng thanh mạc.

• Dịch tiêu hóa và vi khuẩn đường ruột tràn ra khoang phúc mạc gây phản ứng viêm cấp tính và hoại tử mô lân cận.

Triệu chứng lâm sàng nhận biết thủng ống tiêu hóa?

Biểu hiện của tình trạng thủng ruột do dị vật thường xuất hiện muộn từ vài ngày đến vài tuần sau khi nuốt, khiến người bệnh dễ nhầm lẫn với các bệnh lý nội khoa thông thường.

• Cơn đau bụng âm ỉ kéo dài sau đó tăng dần thành đau nhói dữ dội, khu trú rõ tại một điểm ở vùng bụng dưới hoặc hố chậu phải.

• Xuất hiện phản ứng thành bụng, bụng chướng hơi và cảm giác đau nhói tăng lên khi chạm nhẹ hoặc di chuyển.

• Hội chứng nhiễm trùng toàn thân với biểu hiện sốt cao từ 38.5°C đến 39°C, môi khô, lưỡi bẩn và mạch nhanh.

Nhiều trường hợp người bệnh không nhớ rõ tiền sử hóc dị vật trước đó, chỉ đến viện khi ổ viêm đã hình thành khối áp xe lớn chèn ép xung quanh.

Phương pháp chẩn đoán và phác đồ xử lý ngoại khoa?

Theo Hội Nội soi Tiêu hóa Hoa Kỳ (ASGE), chụp cắt lớp vi tính (CT scanner) ổ bụng có tiêm thuốc cản quang là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán dị vật tiêu hóa đâm xuyên, đạt độ nhạy trên 95% và độ đặc hiệu tới 100%, giúp xác định chính xác vị trí lỗ thủng và các biến chứng áp xe lân cận trước khi can thiệp.

• Chụp CT scanner ổ bụng dựng hình đa bình diện nhằm định vị đầu nhọn của dị vật và phát hiện khí tự do trong ổ phúc mạc.

• Phẫu thuật nội soi ổ bụng cấp cứu để tiếp cận tổn thương, gắp bỏ dị vật và làm sạch khoang màng bụng.

• Tiến hành khâu bảo tồn lỗ thủng ruột non nếu tổn thương mới, bờ mềm mại và không có dấu hiệu hoại tử.

• Cân nhắc cắt đoạn ruột thủng và đưa hai đầu ra ngoài làm hậu môn nhân tạo trong trường hợp viêm phúc mạc muộn hoặc ổ áp xe phức tạp.

Khi nào người bệnh cần đến bệnh viện cấp cứu ngay?

Việc chần chừ điều trị khi bị dị vật đâm thủng ruột khiến nguy cơ nhiễm khuẩn huyết tăng vọt, tỷ lệ biến chứng nặng lên tới trên 30% nếu can thiệp sau 24 giờ kể từ khi xuất hiện phản ứng thành bụng.

• Đau bụng quặn thắt liên tục, mức độ đau tăng dần và thành bụng co cứng như gỗ.

• Xuất hiện các cơn rét run, sốt cao dao động không hạ sau khi dùng thuốc hạ sốt thông thường.

• Nôn mửa liên tục, bí trung đại tiện kèm theo tụt huyết áp, vã mồ hôi lạnh hoặc lơ mơ.

Nếu bạn đang gặp các cơn đau bụng bất thường sau khi nghi ngờ nuốt phải xương hay vật nhọn, bạn có thể đặt lịch trên App TCI Hospital: app.thucuc.vn để được bác sĩ ngoại khoa thăm khám và xử lý kịp thời.

Tình trạng dị vật đâm thủng ruột là biến cố nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh bằng thói quen ăn uống cẩn trọng, nhai kỹ và bỏ thói quen ngậm tăm khi nằm nghỉ. Khi có biểu hiện đau bụng nghi ngờ, việc thăm khám hình ảnh học chuyên sâu tại cơ sở y tế uy tín là bước thiết yếu để bảo toàn tính mạng.