Các loại bệnh ung thư nào đã có vắc xin phòng bệnh?

Tôi nhận được khá nhiều câu hỏi xoay quanh việc liệu y học hiện nay đã có vắc xin ngừa ung thư hay chưa, và nếu có thì những bệnh ung thư nào đã được phòng ngừa bằng vắc xin. Đây là thắc mắc hoàn toàn chính đáng, bởi phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh, đặc biệt với các bệnh lý ác tính. Dưới góc nhìn của một bác sĩ, tôi xin chia sẻ rõ ràng, dựa trên các bằng chứng khoa học hiện có để bạn đọc hiểu đúng và đủ về vấn đề này.

1. Hiểu đúng về vắc xin chống ung thư

1.1. Vắc xin có tiêu diệt tế bào ung thư không?

Trước hết, cần làm rõ rằng các loại vắc xin đang được sử dụng rộng rãi hiện nay không phải là vắc xin điều trị ung thư. Chúng không trực tiếp tiêu diệt tế bào ác tính đã hình thành. Thay vào đó, các vắc xin này giúp cơ thể phòng ngừa những virus có khả năng gây ung thư, từ đó làm giảm nguy cơ mắc bệnh trong tương lai.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 15% các ca ung thư trên toàn cầu có liên quan đến nhiễm virus, đặc biệt là các virus mạn tính có khả năng gây biến đổi tế bào.

1.2. Vì sao vắc xin lại có vai trò quan trọng trong phòng ngừa ung thư?

Nhiều nghiên cứu dịch tễ học đã chỉ ra nếu kiểm soát tốt các tác nhân gây nhiễm trùng, tỷ lệ mắc ung thư sẽ giảm đáng kể. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cũng nhấn mạnh rằng để giảm gánh nặng ung thư liên quan đến virus, tiêm chủng là một trong những biện pháp y tế công cộng hiệu quả nhất.

2. Các loại bệnh ung thư nào đã có vắc xin phòng bệnh?

2.1. Vắc xin ngừa ung thư cổ tử cung và các ung thư do HPV

Hiện nay, loại vắc xin ngừa ung thư được nhắc đến nhiều nhất chính là vắc xin HPV. Virus này là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư cổ tử cung, đồng thời liên quan đến ung thư hậu môn, âm vật, âm đạo, dương vật và vùng hầu họng.

Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), hơn 95% các ca ung thư cổ tử cung có liên quan đến nhiễm HPV nguy cơ cao. Chính vì vậy, vắc xin ung thư cổ tử cung được xem là bước tiến quan trọng trong chiến lược phòng bệnh chủ động cho nữ giới và cả nam giới.

2.2. Vắc xin viêm gan B – vắc xin ngừa ung thư gan

Một ví dụ điển hình khác của vắc xin ngừa ung thư là vắc xin viêm gan B. Virus viêm gan B mạn tính là yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến ung thư gan.

Bộ Y tế Việt Nam, dựa trên các khuyến cáo của WHO, đã khẳng định rằng tiêm vắc xin viêm gan B đầy đủ giúp giảm rõ rệt tỷ lệ ung thư biểu mô tế bào gan. Nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam, đã ghi nhận hiệu quả lâu dài của chương trình tiêm chủng này trong cộng đồng.

Tóm lại, cho đến thời điểm hiện nay, vắc xin ngừa ung thư đã được chứng minh hiệu quả trong việc phòng ngừa một số loại ung thư có liên quan đến virus, tiêu biểu là ung thư cổ tử cung và ung thư gan. Dù chưa có vắc xin chống ung thư theo nghĩa điều trị trực tiếp tế bào ác tính, nhưng tiêm chủng đủ và đúng lịch vẫn là một trong những biện pháp khoa học, an toàn và hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Tôi khuyến nghị bạn đọc nên chủ động trao đổi với bác sĩ để được tư vấn loại vắc xin phù hợp với độ tuổi và nguy cơ của bản thân.