Rò hậu môn là gì? Có thể tự khỏi mà không cần phẫu thuật không?

Bệnh rò hậu môn làm tổn thương niêm mạc hậu môn và ảnh hưởng nặng nề đến sinh hoạt. Căn bệnh này gần như không thể tự khỏi nếu không can thiệp ngoại khoa. Cùng tìm hiểu chi tiết về bệnh rò hậu môn để biết cách điều trị và phòng ngừa hiệu quả.

1. Rò hậu môn là gì?

Rò hậu môn là một đường hầm nhỏ bất thường nối liền giữa tuyến bị nhiễm trùng bên trong ống hậu môn với vùng da bên ngoài. Khoảng 75% trường hợp rò hậu môn khởi phát từ ổ áp-xe hậu môn bị tụ mủ rồi vỡ ra hoặc do dẫn lưu mủ không hoàn toàn.

Nhiều người thắc mắc bệnh rò hậu môn có tự khỏi không? Bác sĩ khẳng định rò hậu môn không thể tự lành nếu không phẫu thuật. Thuốc kháng sinh hay ngâm rửa chỉ giảm sưng đau tạm thời chứ không xóa được đường rò. Can thiệp ngoại khoa là cách duy nhất triệt tiêu hoàn toàn đường rò hậu môn và bảo vệ cơ thắt.

2. Dấu hiệu rò hậu môn nhận biết sớm như thế nào?

Phát hiện sớm các dấu hiệu rò hậu môn giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả cao và ít xâm lấn hơn:

• Đau nhức liên tục: Dấu hiệu rò hậu môn điển hình là cảm giác đau rát quanh hậu môn, tăng mạnh khi ngồi, vận động, ho hoặc đi tiêu.

• Rỉ dịch mủ hôi: Xuất hiện lỗ rò ngoài rỉ mủ, dịch nhầy lẫn máu gây bẩn nội y.

• Sưng đỏ và kích ứng: Vùng da xung quanh vết rò hậu môn bị sưng tấy, đỏ rát và ngứa ngáy.

• Sốt và ớn lạnh: Đây là dấu hiệu rò hậu môn khi có ổ áp-xe tái phát hoặc nhiễm trùng tiến triển.

3. Chẩn đoán rò hậu môn được thực hiện bằng những phương pháp nào?

Quy trình chẩn đoán rò hậu môn đòi hỏi thăm khám kỹ lưỡng để xác định chính xác đường đi đường rò:

• Thăm khám lâm sàng: Bác sĩ quan sát lỗ rò ngoài và thăm khám trực tràng bằng tay (DRE) để đánh giá độ tấy sưng cùng trương lực cơ thắt.

• Nội soi ống hậu môn: Dùng kính soi hậu môn để tìm lỗ rò trong.

• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Phương pháp chẩn đoán rò hậu môn hiện đại giúp dựng lại bản đồ chi tiết đường rò và mối liên quan với cơ thắt.

• Siêu âm qua hậu môn: Kỹ thuật chẩn đoán rò hậu môn hỗ trợ tìm các ổ mủ ẩn sâu và nhánh rò phụ.

4. Kích thước rò hậu môn ảnh hưởng như thế nào đến quá trình điều trị?

Độ dài, vị trí và kích thước rò hậu môn quyết định trực tiếp đến phương pháp phẫu thuật:

• Kích thước rò hậu môn nhỏ, đơn giản: Ít liên quan cơ thắt (dưới 30%), bác sĩ mổ cắt mở đường rò (fistulotomy) để vết thương tự lành từ đáy lên, tỷ lệ khỏi đạt 95%.

• Kích thước rò hậu môn lớn, phức tạp: Đường rò sâu xuyên qua cơ thắt, cần điều trị nhiều giai đoạn. Bác sĩ đặt dây thắt Seton để dẫn lưu mủ trong 2-3 tháng, sau đó mới áp dụng phẫu thuật LIFT, chuyển vạt niêm mạc hoặc bơm keo sinh học đóng đường rò hậu môn để bảo tồn cơ thắt.

5. Biến chứng rò hậu môn nguy hiểm ra sao nếu không điều trị kịp thời?

Nếu ngần ngại không chữa trị, các biến chứng rò hậu môn sẽ ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe:

• Tái phát áp-xe: Biến chứng rò hậu môn làm tích tụ mủ tạo thành các ổ áp-xe mới đau dữ dội.

• Hình thành rò phức tạp: Biến chứng rò hậu môn kéo dài khiến đường rò ăn sâu, đẻ ra nhiều nhánh phụ ngoằn ngoèo rất khó can thiệp.

• Mất tự chủ đại tiện: Nhiễm trùng lan rộng gây biến chứng rò hậu môn làm tổn thương cơ thắt, dẫn đến són phân hoặc không giữ được hơi.

• Ung thư hóa: Tuy hiếm, biến chứng rò hậu môn mạn tính tồn tại nhiều năm có thể dẫn đến biến đổi tế bào ác tính.

6. Cách theo dõi rò hậu môn và chăm sóc sau điều trị như thế nào để tránh tái phát?

Sau phẫu thuật, việc chăm sóc vết mổ và theo dõi rò hậu môn đóng vai trò quyết định để tránh bệnh tái phát:

• Ngâm hậu môn nước ấm: Ngâm 1-2 lần/ngày và sau khi đại tiện giúp làm sạch, giảm đau tấy vùng mổ rò hậu môn.

• Ăn nhiều chất xơ: Bổ sung rau xanh, uống 2 – 2,5 lít nước/ngày tránh táo bón, không mót rặn làm tổn thương vết mổ rò hậu môn.

• Giữ vết thương khô thoáng: Thay gạc thấm dịch thường xuyên theo chỉ dẫn bác sĩ.

• Theo dõi rò hậu môn sát sao: Tái khám ngay nếu vết mổ rò hậu môn có dấu hiệu sốt cao, đau tăng, chảy máu hoặc rỉ mủ hôi.

Tóm lại, bệnh rò hậu môn không thể tự lành nếu không điều trị ngoại khoa. Khi thấy bất kỳ dấu hiệu rò hậu môn nào, bạn cần đi khám để được chẩn đoán rò hậu môn sớm, đánh giá đúng kích thước rò hậu môn để phẫu thuật kịp thời, tránh các biến chứng rò hậu môn nguy hiểm và thực hiện theo dõi rò hậu môn đúng cách sau mổ.