Nên khám phụ khoa trước hay sau kỳ kinh?

Chào bạn Lê Thị Hồng (28 tuổi) và quý bạn đọc đang băn khoăn về thời điểm đi khám phụ khoa!

Việc lên kế hoạch đi khám sức khỏe phụ khoa nhưng lại nhận thấy ngày hành kinh đã cận kề là một tình huống rất thường gặp khiến chị em phụ nữ vô cùng phân vân: “Nên đi khám phụ khoa trước hay sau kỳ kinh nguyệt? Đi khám lúc nào thì kết quả chuẩn xác nhất? Và đặc biệt, nếu hiện tại vùng kín đang bị ngứa rát dữ dội hoặc khí hư ra nhiều bất thường thì có nên cố cắn răng chờ đợi đến khi sạch kinh mới đi khám hay không?”.

Đây là câu hỏi mang tính thực tiễn lâm sàng rất cao. Việc lựa chọn sai thời điểm khám không chỉ khiến bạn cảm thấy khó chịu, bất tiện mà còn có thể làm sai lệch hoàn toàn kết quả của các xét nghiệm tế bào học, vi sinh và chẩn đoán hình ảnh. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết cơ sở sinh lý học của chu kỳ kinh nguyệt và hướng dẫn bạn thời điểm thăm khám chuẩn mực nhất cho từng tình huống cụ thể.

Nguyên tắc vàng: NÊN KHÁM PHỤ KHOA SAU KHI SẠCH KINH HOÀN TOÀN TỪ 3 ĐẾN 5 NGÀY

Đối với các trường hợp đi khám phụ khoa định kỳ tổng quát, khám tiền hôn nhân hoặc tầm soát ung thư cổ tử cung thường quy, các hiệp hội sản phụ khoa quốc tế đều khuyến nghị thời điểm lý tưởng nhất là: SAU KHI KỲ KINH NGUYỆT ĐÃ KẾT THÚC HOÀN TOÀN TỪ 3 ĐẾN 5 NGÀY. Tại sao thời điểm sau sạch kinh 3–5 ngày lại là “thời điểm vàng”?

• Về mặt quan sát lâm sàng: Khi đã sạch kinh hoàn toàn, lòng âm đạo và bề mặt cổ tử cung không còn ứ đọng máu kinh. Bác sĩ khi đặt mỏ vịt có thể quan sát một cách rõ ràng và trung thực nhất màu sắc niêm mạc, tình trạng xung huyết, các vết trợt loét vi thể, nang naboth hay các tổn thương polyp cổ tử cung.
• Về mặt xét nghiệm vi sinh và tế bào học (Pap/ThinPrep/HPV): Hồng cầu trong máu kinh là “kẻ thù” lớn nhất của các kỹ thuật xét nghiệm trong phòng lab. Máu kinh làm vón cục mẫu dịch, che lấp các tế bào biểu mô trên lam kính soi tế bào học, và các enzyme phân hủy trong máu có thể ức chế phản ứng nhân bản chuỗi DNA (PCR) của máy xét nghiệm virus HPV. Khám sau sạch kinh 3–5 ngày đảm bảo mẫu bệnh phẩm thu được có độ tinh khiết cao nhất, tránh nguy cơ phải lấy mẫu lại.
• Về mặt siêu âm tử cung – phần phụ: Đây là thời điểm niêm mạc nội mạc tử cung đã bong sạch hoàn toàn và bắt đầu tái tạo mới, đạt độ mỏng lý tưởng nhất (khoảng 3–5 mm). Lớp niêm mạc mỏng giúp bác sĩ nhìn thấu rõ nét các bất thường nằm bên trong lòng buồng tử cung (như nhân xơ tử cung dưới niêm mạc, polyp nội mạc tử cung, dính buồng tử cung) – những tổn thương rất dễ bị bỏ sót nếu siêu âm vào thời điểm niêm mạc quá dày ở cuối chu kỳ.

Tại sao KHÔNG NÊN ĐI KHÁM NGAY TRƯỚC KỲ KINH (Trừ trường hợp khẩn cấp)?

Nếu bạn đi khám vào thời điểm 1–3 ngày ngay trước khi hành kinh:

• Niêm mạc âm đạo và tử cung lúc này đang ở trạng thái tích tụ nhiều máu, xung huyết mạnh và rất nhạy cảm dưới tác động của nồng độ progesterone cao. Việc đặt mỏ vịt hay lấy mẫu có thể gây cảm giác căng tức, khó chịu nhiều hơn bình thường.
• Cổ tử cung có thể bắt đầu rỉ ra những giọt máu kinh đầu tiên lẫn trong dịch nhầy, làm nhòe mẫu xét nghiệm.
• Niêm mạc tử cung lúc này rất dày (có thể lên tới 12–16 mm), làm cản trở sóng siêu âm và rất khó phân biệt giữa niêm mạc tăng sinh sinh lý với polyp buồng tử cung.

ĐANG BỊ NGỨA RÁT, KHÍ HƯ BẤT THƯỜNG CÓ NÊN ĐỢI SẠCH KINH KHÔNG?

Đây là câu hỏi cốt lõi mà bạn Lê Thị Hồng (28 tuổi) đang rất trăn trở. Câu trả lời của bác sĩ được chia làm 2 tình huống rõ rệt:

Tình huống 1: Bạn đang bị ngứa rát, khí hư bất thường NHƯNG CHƯA ĐẾN NGÀY RA MÁU KINH (Kỳ kinh còn cách 3–5 ngày):

• HƯỚNG XỬ TRÍ: BẠN NÊN ĐI KHÁM NGAY LẬP TỨC, TUYỆT ĐỐI KHÔNG ĐƯỢC CHỜ ĐỢI KỲ KINH ĐẾN RỒI MỚI ĐI!
• Lý do: Lúc này máu kinh chưa chảy ra, bác sĩ hoàn toàn có thể lấy mẫu dịch âm đạo để soi tươi tìm nấm men Candida, trùng roi Trichomonas hay vi khuẩn và kê đơn thuốc điều trị cấp tốc cho bạn. Nếu bạn trì hoãn chờ qua kỳ kinh (mất từ 7 đến 10 ngày nữa), ổ viêm nhiễm sẽ bùng phát dữ dội, vi khuẩn có cơ hội bơi ngược dòng theo máu kinh qua cổ tử cung đang hé mở để xâm nhập vào buồng tử cung và vòi trứng, gây viêm nội mạc tử cung và viêm vùng chậu cấp tính rất nguy hiểm!

Tình huống 2: Bạn đang bị ngứa rát, khí hư bất thường VÀ MÁU KINH ĐÃ THỰC SỰ BẮT ĐẦU CHẢY RA:

• Nếu triệu chứng viêm ở mức độ vừa phải: Bạn nên đợi máu kinh chảy hết, sau khi sạch kinh hoàn toàn 1–2 ngày thì đến bệnh viện khám ngay.
• NẾU XUẤT HIỆN CÁC DẤU HIỆU CẤP CỨU: Vùng kín đau rát bỏng dữ dội, khí hư lẫn máu có mùi hôi thối nồng nặc, kèm theo ĐAU QUẶN BỤNG DƯỚI VÀ SỐT CAO: BẠN PHẢI ĐẾN NGAY KHOA CẤP CỨU SẢN PHỤ KHOA, BẤT KỂ BẠN ĐANG CÓ KINH HAY KHÔNG! Trong trường hợp cấp cứu, bác sĩ có quy trình thụt rửa chuyên dụng để xử lý ổ nhiễm trùng khẩn cấp bảo vệ tính mạng cho bạn.

Lời khuyên cho bạn Lê Thị Hồng tại thời điểm này

Nếu hiện tại bạn chỉ còn 1–2 ngày nữa là đến kỳ kinh nguyệt và triệu chứng khó chịu chưa quá dữ dội, bạn hãy kiên nhẫn đợi chu kỳ kinh diễn ra. Trong những ngày hành kinh, hãy chú ý thay băng vệ sinh đều đặn mỗi 3–4 tiếng một lần, rửa vùng kín bằng nước sạch và thấm khô ráo. Ngay sau khi sạch kinh được 3 ngày, hãy đến ngay bệnh viện để được bác sĩ kiểm tra và làm xét nghiệm dịch âm đạo chính xác nhất.

Bạn có thể chủ động đặt trước lịch hẹn khám sau ngày sạch kinh trên App TCI Hospital: app.thucuc.vn.