Sốt bao nhiêu độ là cao ở người bệnh?

Chào bạn,

Sốt bao nhiêu độ là cao được xác định khi thân nhiệt trung tâm đạt từ 39°C trở lên (hoặc đo nách từ 38,5°C trở lên). Mức nhiệt từ 38°C đến dưới 39°C (đo trực tràng hoặc miệng) là sốt vừa, trong khi sốt nhẹ nằm trong khoảng 37,5°C đến dưới 38°C. Ngoại lệ là ở trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi, mọi mức nhiệt từ 38°C đều được xem là nguy hiểm. Nếu thân nhiệt vượt quá 39,5°C, sốt kéo dài trên 3 ngày hoặc xuất hiện co giật, khó thở, bạn cần đến bệnh viện thăm khám ngay.

Thân nhiệt bình thường của cơ thể là bao nhiêu?

Thân nhiệt bình thường của một người khỏe mạnh dao động trong khoảng từ 36,5°C đến 37,5°C khi đo tại miệng hoặc trực tràng.

Theo thông tin y khoa từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, nhiệt độ cơ thể không cố định tuyệt đối mà thay đổi theo nhịp sinh học ngày đêm, thường thấp nhất vào sáng sớm và đạt đỉnh vào chiều tối với biên độ dao động khoảng 0,5°C.

Bảng đối chiếu các mức độ thân nhiệt theo vị trí đo:

Sự khác biệt về nhiệt độ giữa các vị trí xuất phát từ tưới máu mô. Đo trực tràng phản ánh sát nhất nhiệt độ cơ quan nội tạng, trong khi đo nách chịu ảnh hưởng nhiều từ môi trường bên ngoài nên thường thấp hơn nhiệt độ trung tâm từ 0,3°C đến 0,5°C.

Cơ chế nào làm tăng nhiệt độ cơ thể khi sốt?

Nhiệt độ cơ thể tăng lên là do vùng dưới đồi điều chỉnh điểm đặt nhiệt (set-point) lên mức cao hơn nhằm đáp ứng với các chất gây sốt nội sinh và ngoại sinh.

Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), khi vi khuẩn hoặc virus xâm nhập, các tế bào bạch cầu sẽ giải phóng các cytokine gây viêm như interleukin-1 và yếu tố hoại tử khối u (TNF). Các chất này kích thích tổng hợp prostaglandin E2 tại vùng dưới đồi, truyền tín hiệu khiến cơ thể tăng sinh nhiệt thông qua phản xạ run cơ và giảm thải nhiệt bằng cách co mạch ngoại vi.

Quá trình này ức chế sự nhân lên của nhiều loại vi sinh vật gây bệnh và thúc đẩy các phản ứng miễn dịch. Do đó, sốt là phản ứng bảo vệ có lợi, trừ khi nhiệt độ tăng quá mức gây quá tải hệ tuần hoàn và thần kinh.

Cách hạ sốt nhanh tại nhà thực hiện thế nào?

Cách hạ sốt nhanh và an toàn tại nhà bao gồm việc nghỉ ngơi trong không gian thoáng khí, bù nước liên tục và dùng thuốc hạ sốt khi nhiệt độ vượt ngưỡng cho phép.

Theo hướng dẫn từ Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), mục tiêu điều trị sốt là cải thiện sự thoải mái của người bệnh thay vì chỉ tập trung đưa nhiệt độ về mức bình thường bằng mọi giá.

Các biện pháp chăm sóc chuẩn y khoa gồm:

• Mặc quần áo rộng rãi, mỏng nhẹ, giữ nhiệt độ phòng duy trì ở mức 24°C – 26°C.

• Tăng cường uống nước lọc, nước oresol, nước trái cây hoặc dung dịch bù điện giải để bù lại lượng dịch mất qua mồ hôi và hơi thở.

• Lau người bằng nước ấm (nhiệt độ nước thấp hơn thân nhiệt khoảng 1°C – 2°C) tại các vùng nách, bẹn và trán; tuyệt đối không dùng nước đá, cồn hoặc dấm vì dễ gây co mạch đột ngột hoặc ngộ độc.

Người bệnh không nên đắp chăn dày khi đang rét run vì hành động này sẽ cản trở quá trình tỏa nhiệt, khiến nhiệt độ bên trong cơ thể tăng cao nhanh hơn.

Liều dùng paracetamol chuẩn được tính ra sao?

Liều dùng paracetamol đường uống chuẩn cho trẻ em là 10–15 mg/kg thể trọng cho mỗi lần dùng, cách nhau 4–6 giờ và không quá 60 mg/kg trong 24 giờ.

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến cáo đối với người lớn, liều thông thường là 500–1.000 mg mỗi lần, khoảng cách giữa các lần tối thiểu 4–6 giờ và tổng liều tối đa không vượt quá 3.000–4.000 mg trong một ngày để phòng tránh tổn thương gan.

Không nên tự ý phối hợp xen kẽ nhiều loại thuốc hạ nhiệt khi chưa có hướng dẫn chuyên môn từ bác sĩ.

Biến chứng co giật do sốt có nguy hiểm không?

Biến chứng co giật do sốt thường là dạng co giật lành tính ở trẻ nhỏ nhưng có thể gây tổn thương thứ phát nếu không được sơ cứu đúng tư thế.

Theo Viện Quốc gia về Rối loạn Thần kinh và Đột quỵ Hoa Kỳ (NINDS), co giật do sốt xảy ra ở khoảng 2%–5% trẻ em trong độ tuổi từ 6 tháng đến 5 tuổi, thường xuất hiện trong ngày đầu tiên khi thân nhiệt tăng vọt nhanh chóng lên trên 39°C.

Khi trẻ lên cơn co giật, người chăm sóc cần bình tĩnh đặt trẻ nằm nghiêng một bên trên mặt phẳng an toàn, nới lỏng cổ áo, không nhét bất kỳ vật cứng nào vào miệng trẻ và đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất sau khi cơn co giật kết thúc.

Khi nào người bệnh cần đi khám chuyên khoa ngay?

Người bệnh cần đi khám chuyên khoa ngay khi sốt cao không hạ sau khi dùng thuốc đúng liều hoặc xuất hiện các dấu hiệu mất nước và cảnh báo tổn thương cơ quan.

Bạn nên đến bệnh viện để được thăm khám nếu gặp các biểu hiện sau:

• Thân nhiệt đo tại nách từ 39,5°C trở lên hoặc sốt kéo dài trên 48–72 giờ.

• Trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi có thân nhiệt từ 38°C trở lên.

• Người bệnh li bì, lơ mơ, khó đánh thức, lú lẫn hoặc đau đầu dữ dội.

• Cổ cứng, phát ban xuất huyết dưới da, khó thở, thở nhanh nông hoặc đau ngực.

• Nôn liên tục, không thể uống nước hoặc có biểu hiện mất nước nặng (tiểu rất ít, mắt trũng, da khô).

Khi nhận thấy tình trạng sốt cao kéo dài không đáp ứng thuốc hoặc kèm theo các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, bạn nên thăm khám để bác sĩ xét nghiệm tìm ổ nhiễm trùng và có phác đồ can thiệp phù hợp. Để chủ động lựa chọn thời gian phù hợp, bạn có thể đặt lịch trên App TCI Hospital: app.thucuc.vn.

Hiểu rõ sốt bao nhiêu độ là cao giúp bạn chủ động theo dõi và xử trí đúng cách ngay tại nhà mà không rơi vào trạng thái hoang mang. Hãy luôn kiểm tra thân nhiệt bằng nhiệt kế chuẩn xác, sử dụng thuốc đúng liều lượng chỉ định, bù đủ nước và kịp thời đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường để bảo vệ an toàn sức khỏe.