Vì sao trẻ sơ sinh hay vặn mình
Chào bác sĩ, bé nhà em mới được 3 tuần tuổi. Lúc ngủ hay lúc thức con đều rất hay vươn vai, gồng người đỏ cả mặt. Bà nội bảo trẻ con vặn mình là để mau lớn nhưng em vẫn thấy lo lo. Bác sĩ giải thích giúp em vì sao trẻ sơ sinh hay vặn mình ạ? Có cách nào nhận biết khi nào con bị bệnh để cho đi khám không bác sĩ?

Chào bạn,
Với thắc mắc vì sao trẻ sơ sinh hay vặn mình, hiện tượng này phần lớn xuất phát từ sự điều chỉnh của cơ thể để làm quen với môi trường mới. Tình trạng trẻ sơ sinh vặn mình đa số là biểu hiện sinh lý tự nhiên, tuy nhiên đôi khi cũng là dấu hiệu cảnh báo một vài rắc rối về tiêu hóa hoặc thiếu hụt dưỡng chất. Chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các nguyên nhân vặn mình ở trẻ ngay dưới đây để bạn an tâm theo dõi sức khỏe cho con.
Vì sao trẻ sơ sinh hay vặn mình trong những tháng đầu đời?
Trẻ hay vặn vẹo cơ thể chủ yếu do hệ thần kinh chưa hoàn thiện, khiến não bộ chưa thể kiểm soát hoàn toàn các cử động tự chủ. Đồng thời, việc làm quen với không gian rộng lớn ngoài tử cung cũng kích hoạt các phản ứng phòng vệ này.
Theo Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), não bộ của trẻ sơ sinh rất nhạy cảm với các yếu tố bên ngoài như âm thanh, ánh sáng hay sự thay đổi nhiệt độ. Những kích thích dù rất nhỏ cũng có thể tạo ra các phản xạ tự nhiên làm bé giật mình, vươn vai hoặc gồng cứng tay chân để tự xoa dịu bản thân và điều chỉnh lại tư thế.
Hiện tượng vặn mình sinh lý bắt nguồn từ những yếu tố nào?
Sự chuyển giao giữa các giai đoạn ngủ và hoạt động bài tiết của đường ruột là hai yếu tố cốt lõi khiến bé hay gồng mình đỏ mặt. Những động tác này giúp cơ thể bé giải phóng năng lượng và thúc đẩy tuần hoàn máu.
Chu kỳ giấc ngủ của trẻ sơ sinh tác động ra sao?
Trong những tháng đầu, giấc ngủ của bé có tỷ lệ ngủ nông (REM) chiếm thời lượng rất lớn, khiến bé dễ trằn trọc và cử động nhiều.
Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), chu kỳ ngủ của trẻ ngắn hơn người lớn rất nhiều. Việc bé vặn vẹo cơ thể, chép miệng hay rên rỉ nhẹ trong lúc chuyển giấc là biểu hiện sinh lý hoàn toàn khỏe mạnh. Đây là cách bé tự đưa mình trở lại trạng thái ngủ sâu mà không cần cha mẹ phải bế bồng.
Hệ tiêu hóa non nớt gây ra phản xạ vặn mình như thế nào?
Dạ dày và thành ruột của bé đang trong quá trình học cách co bóp để đẩy khí thừa và phân ra ngoài. Thao tác gồng người chính là cách để bé tạo áp lực lên cơ bụng.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khi dung nạp sữa, quá trình tiêu hóa có thể tạo ra nhiều bọt khí. Trẻ thường có xu hướng uốn cong người, vặn mình đỏ mặt để tống hơi (ợ hơi, xì hơi) hoặc rặn đi tiêu. Hiện tượng này sẽ tự động thuyên giảm khi cấu trúc ruột của bé phát triển ổn định hơn.
Vặn mình bệnh lý ở trẻ sơ sinh có những dấu hiệu nhận biết nào?
Nếu tình trạng trằn trọc đi kèm với việc đổ mồ hôi trộm, khóc thét từng cơn, lười bú hoặc nôn trớ vọt, đây là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý. Các vấn đề này thường liên quan đến sự thiếu hụt vi chất hoặc tổn thương niêm mạc dạ dày.
Tình trạng thiếu canxi ảnh hưởng đến trẻ ra sao?
Chứng thiếu canxi ở trẻ sơ sinh hoặc thiếu hụt Vitamin D làm tăng tính kích thích của hệ thần kinh cơ, khiến trẻ thường xuyên co gồng, trằn trọc và ngủ không sâu giấc.
Theo Mayo Clinic, canxi đóng vai trò sống còn trong việc truyền dẫn xung thần kinh. Khi bị thiếu hụt, bé không chỉ vặn mình mà còn hay rụng tóc sau gáy, đổ mồ hôi nhiều ở vùng đầu dù trời không nóng. Tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của hệ xương và chiều cao.
Trào ngược dạ dày thực quản gây khó chịu cho bé như thế nào?
Chứng trào ngược dạ dày khiến axit và sữa chưa tiêu hóa trào lên thực quản gây nóng rát, làm bé đau đớn và phải uốn cong lưng để tìm tư thế dễ chịu hơn.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), nếu bé vặn mình liên tục ngay sau khi ăn, kèm theo nôn trớ dịch vàng, ho sặc sụa hoặc khóc khàn cả tiếng, cha mẹ cần đặc biệt lưu tâm. Đây là bệnh lý cần được bác sĩ can thiệp để bảo vệ hệ hô hấp và niêm mạc thực quản của bé.
Khi nào tình trạng vặn mình cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám?
Bạn cần đưa trẻ đi khám ngay nếu bé vặn vẹo kèm theo da dẻ tím tái, nhịp thở ngắt quãng, hoặc tình trạng co gồng cơ bắp có biểu hiện cứng đơ giống như co giật.
Việc phát hiện và can thiệp y tế sớm sẽ giúp loại trừ các biến chứng nguy hiểm liên quan đến hệ thần kinh trung ương hoặc nhiễm trùng. Để tiết kiệm thời gian và chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe cho con, phụ huynh hãy đặt lịch khám thông qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn hoặc gọi trực tiếp đến số điện thoại 0936388288.
Tóm lại, để trả lời cho thắc mắc vì sao trẻ sơ sinh hay vặn mình, đây phần lớn là cách cơ thể bé tự vận động, rèn luyện cơ bắp và thích nghi với môi trường sống. Tuy nhiên, phụ huynh cần quan sát tỉ mỉ để phân biệt rõ giữa sinh lý bình thường và bệnh lý do thiếu hụt vi chất hay trào ngược. Hãy luôn giữ không gian ngủ thoáng mát cho con và chủ động tìm kiếm sự trợ giúp từ bác sĩ nếu nhận thấy bé có dấu hiệu quấy khóc đau đớn kéo dài.








