Độ tuổi nào dễ mắc bệnh tay chân miệng nhất?

Chào bạn,

Nhóm trẻ dưới 5 tuổi chính là câu trả lời chính xác nhất cho thắc mắc độ tuổi nào dễ mắc bệnh tay chân miệng nhất, trong đó nhóm trẻ từ 1 đến 3 tuổi ghi nhận tỷ lệ nhiễm bệnh và chuyển nặng cao nhất. Trẻ lớn hơn và người trưởng thành vẫn có nguy cơ mắc tay chân miệng nếu tiếp xúc trực tiếp với nguồn lây mà chưa có kháng thể đặc hiệu bảo vệ.

Nhóm tuổi nào có tỷ lệ nhiễm cao nhất?

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ trong những năm đầu đời là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của căn bệnh truyền nhiễm cấp tính này.

Theo CDC Hoa Kỳ – Hand, Foot, and Mouth Disease Causes and Transmission, phần lớn các ca tay chân miệng ở trẻ em xảy ra ở độ tuổi dưới 5 tuổi, với đỉnh dịch tập trung rõ rệt ở trẻ nhũ nhi và trẻ tập đi. Thống kê dịch tễ học từ Bộ Y tế – Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh Tay – Chân – Miệng tại Việt Nam cũng chỉ ra rằng hơn 80% trường hợp nhập viện nằm trong nhóm tuổi này.

Sở dĩ có sự tập trung này là vì trẻ nhỏ chưa từng phơi nhiễm tự nhiên với các chủng virus đường ruột, khiến cơ thể hoàn toàn chưa có sự phòng vệ từ trước.

Vì sao trẻ nhỏ lại dễ mắc bệnh hơn?

Sự nhạy cảm vượt trội của trẻ nhỏ bắt nguồn từ hai yếu tố chính: sự non nớt về sinh học và thói quen sinh hoạt đặc thù của lứa tuổi.

• Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện: Ở lứa tuổi này, lượng kháng thể nhận từ mẹ truyền qua nhau thai hoặc sữa mẹ đã giảm dần sau 6 tháng đầu đời, trong khi cơ thể trẻ chưa tự tổng hợp đủ kháng thể chống lại các phân tuýp virus đường ruột.

• Môi trường sinh hoạt tập thể: Việc trẻ bắt đầu đi nhà trẻ, trường mầm non làm tăng tần suất tiếp xúc gần với bạn bè qua đồ chơi, bề mặt bàn ghế và sàn nhà nhiễm mầm bệnh.

• Hành vi khám phá bằng miệng: Trẻ nhỏ thường có thói quen mút tay, ngậm mút đồ chơi hoặc cho tay vào miệng sau khi bò trườn, tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh xâm nhập qua đường tiêu hóa.

Đặc tính kháng cự yếu cùng môi trường sống khép kín khiến chuỗi lây nhiễm bùng phát rất nhanh chóng tại các cơ sở giáo dục mầm non.

Người lớn và trẻ lớn có bị lây không?

Nhiều người lầm tưởng bệnh chỉ xảy ra ở trẻ con, nhưng thực tế tay chân miệng ở người lớn và trẻ vị thành niên vẫn hoàn toàn có thể xuất hiện.

Theo WHO – Hand, Foot and Mouth Disease Fact Sheet, người lớn tiếp xúc với dịch tiết mũi họng, phân hoặc các nốt bọng nước của người bệnh vẫn có thể bị nhiễm. Tuy nhiên, hệ thống đề kháng trưởng thành giúp hầu hết người lớn không có triệu chứng lâm sàng rõ rệt hoặc chỉ sốt nhẹ thoáng qua, đau rát họng như cảm cúm.

Chính vì biểu hiện thầm lặng này, người lớn dễ trở thành nguồn mang mầm bệnh trung gian, vô tình làm lây lan virus sang cho những đứa trẻ khác trong gia đình khi chăm sóc, bế bế hay thay tã lót.

Những tác nhân nào gây bệnh nguy hiểm?

Bệnh do một nhóm virus thuộc họ Enterovirus gây ra, trong đó mức độ tổn thương lâm sàng phụ thuộc chặt chẽ vào chủng virus cụ thể mà người bệnh mắc phải.

• Chủng Coxsackievirus A16: Là nguyên nhân phổ biến nhất gây thể bệnh nhẹ, các tổn thương da niêm mạc thường tự thoái lui sau 7 đến 10 ngày và rất hiếm khi để lại di chứng.

• Chủng Enterovirus 71 (EV71): Là tác nhân đặc biệt nguy hiểm với độc lực thần kinh cao, dễ dẫn đến các biến chứng tay chân miệng đe dọa tính mạng như viêm não, viêm màng não, viêm cơ tim và phù phổi cấp.

Do bệnh không tạo miễn dịch chéo giữa các phân nhóm, một người từng khỏi bệnh vẫn có thể tái nhiễm nhiều lần nếu mắc phải một chủng virus khác.

Đường lây lan của bệnh diễn ra thế nào?

Cơ chế lây truyền tay chân miệng chủ yếu diễn ra qua đường tiêu hóa (phân – miệng) và giọt bắn từ dịch tiết đường hô hấp.

• Tiếp xúc trực tiếp: Hít phải giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện ở khoảng cách gần.

• Dịch tiết tổn thương: Chạm tay vào dịch rỉ từ các vết loét miệng hoặc nốt phỏng nước vỡ ra của trẻ bệnh.

• Vật dụng nhiễm bẩn: Chạm vào bề mặt đồ chơi, tay nắm cửa, sàn nhà có dính virus rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng.

• Nguồn lây kéo dài: Virus có thể tiếp tục đào thải qua phân của người nhiễm bệnh trong vài tuần sau khi triệu chứng bên ngoài đã biến mất hoàn toàn.

Việc hiểu rõ các con đường phát tán này giúp gia đình thiết lập rào cản phòng ngừa hiệu quả thông qua việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng.

Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay?

Dù ở độ tuổi nào, khi trẻ đã được chẩn đoán mắc bệnh, việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo trở nặng là yếu tố sống còn để ngăn chặn biến chứng.

Bạn cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu xuất hiện một trong những biểu hiện sau:

• Cơn giật mình chới với: Trẻ giật nảy mình lúc thiu thiu ngủ hoặc ngay lúc tỉnh táo, xuất hiện từ 2 lần trở lên trong vòng 30 phút.

• Sốt cao khó hạ: Sốt trên 39°C liên tục, không đáp ứng tốt với các thuốc hạ sốt thông thường.

• Sốt kéo dài: Tình trạng sốt không dứt sau 48 giờ kể từ thời điểm khởi phát.

• Rối loạn tri giác và vận động: Trẻ quấy khóc dai dẳng, ngủ li bì, đi đứng loạng choạng, run giật chi, nôn ói nhiều lần.

• Biểu hiện suy hô hấp, tuần hoàn: Thở nhanh, thở khó, da nổi vân tím, vã mồ hôi, tay chân lạnh ngắt.

Khi phát hiện trẻ có biểu hiện bất thường hoặc cần bác sĩ chuyên khoa thăm khám trực tiếp để phân độ nguy cơ chính xác, bạn nên đưa bé đến các cơ sở y tế uy tín để được kiểm tra kịp thời. Bạn có thể chủ động lựa chọn khung giờ khám phù hợp để không phải xếp hàng chờ đợi lâu. Đặt lịch trên App TCI Hospital: app.thucuc.vn

Tóm lại, trẻ dưới 5 tuổi là nhóm giải đáp trực tiếp cho câu hỏi độ tuổi nào dễ mắc bệnh tay chân miệng nhất do hệ miễn dịch còn non yếu và môi trường học đường nhiều nguy cơ. Người lớn tuy ít phát bệnh rầm rộ nhưng hoàn toàn có thể là nguồn lây tiềm ẩn. Phụ huynh cần duy trì thói quen vệ sinh khử khuẩn bàn tay, đồ chơi mỗi ngày và theo dõi sát sao từng giấc ngủ của con nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu thần kinh cảnh báo nguy hiểm.