Trẻ sơ sinh sốt 38 độ nên làm gì?

Chào bạn,

Khi trẻ sơ sinh sốt 38 độ, đặc biệt với bé dưới 3 tháng tuổi, bạn nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám cấp cứu ngay, không nên tự theo dõi hay dùng thuốc hạ sốt tại nhà trước. Đây là một trong số ít tình huống trong nhi khoa mà sốt dù chỉ ở mức 38 độ C cũng được xem là dấu hiệu cần đánh giá y tế khẩn cấp, vì hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh chưa đủ khả năng khống chế các ổ nhiễm trùng tiềm ẩn. Phần dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vì sao ngưỡng nhiệt độ này lại quan trọng đến vậy.

Sốt 38 độ ở trẻ sơ sinh được xác định như thế nào?

Một trẻ sơ sinh được xem là sốt khi nhiệt độ đo ở hậu môn đạt từ 38 độ C trở lên.

Theo Mayo Clinic, đo nhiệt độ ở hậu môn (trực tràng) là phương pháp chính xác nhất để xác định sốt ở trẻ dưới 3 tháng tuổi, vì phản ánh sát nhiệt độ trung tâm cơ thể hơn so với đo ở nách hay trán. Bệnh viện Nhi Philadelphia (CHOP) cũng xác nhận ngưỡng 38 độ C (100,4 độ F) đo ở hậu môn là mốc xác định sốt chính thức ở trẻ sơ sinh, khác với cảm giác “bé hơi ấm người” mà cha mẹ tự đánh giá bằng tay.

Đo nhiệt độ đường nào chính xác nhất cho trẻ sơ sinh?

Với trẻ dưới 3 tháng tuổi, đo nhiệt độ ở hậu môn được khuyến nghị thay vì đo ở tai, trán hoặc nách.

Nhiệt kế đo tai không phù hợp với trẻ sơ sinh do ống tai còn quá nhỏ để cho kết quả chính xác. Nhiệt độ đo ở nách có thể thấp hơn nhiệt độ thực tế khoảng 0,3-0,5 độ C, dễ khiến cha mẹ đánh giá thấp mức độ sốt của bé. Vì vậy, nếu nghi ngờ bé sốt, bạn nên đo lại bằng nhiệt kế điện tử ở hậu môn để có kết quả tin cậy trước khi quyết định bước tiếp theo.

Vì sao sốt ở trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi luôn cần đi khám ngay?

Ở giai đoạn này, sốt có thể là dấu hiệu duy nhất cho thấy trẻ đang mắc nhiễm trùng nghiêm trọng, ngay cả khi bé chưa có triệu chứng nào khác.

Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi chưa đủ khả năng ngăn nhiễm trùng lan vào máu, nên bất kỳ sốt nào ở nhóm tuổi này đều cần được đánh giá y tế đầy đủ, bao gồm xét nghiệm máu và nước tiểu để loại trừ nhiễm khuẩn huyết. Mayo Clinic khuyến cáo cần liên hệ hoặc đưa trẻ đi khám ngay với bất kỳ mức sốt nào ở trẻ dưới 3 tháng tuổi, thay vì chờ theo dõi thêm như với trẻ lớn hơn. CHOP cũng nêu rõ, với trẻ dưới 2 tháng tuổi có nhiệt độ hậu môn trên 38 độ C, gia đình nên đến khoa cấp cứu ngay lập tức.

Có nên tự dùng thuốc hạ sốt cho trẻ sơ sinh tại nhà không?

Không nên tự ý cho trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi dùng thuốc hạ sốt khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

NHS (Vương quốc Anh) khuyến cáo không dùng paracetamol cho trẻ dưới 2 tháng tuổi và không dùng ibuprofen cho trẻ dưới 3 tháng tuổi (hoặc dưới 5kg) trừ khi có chỉ định của bác sĩ. Việc tự hạ sốt tại nhà còn có thể che lấp diễn tiến bệnh, khiến bác sĩ khó đánh giá đúng mức độ nghiêm trọng khi thăm khám. Do đó, với trẻ sơ sinh sốt 38 độ, ưu tiên hàng đầu là đưa trẻ đi khám thay vì tìm cách hạ sốt trước.

Trong lúc chờ đến viện, cha mẹ nên chăm sóc bé thế nào?

Trong thời gian di chuyển đến cơ sở y tế, bạn có thể thực hiện một số biện pháp chăm sóc đơn giản để bé dễ chịu hơn mà không làm chậm trễ việc thăm khám.

• Mặc quần áo mỏng, thoáng cho bé, tránh ủ ấm quá mức.
• Tiếp tục cho bé bú mẹ hoặc bú bình bình thường để tránh mất nước.
• Không lau người bằng nước lạnh, cồn hoặc chườm đá cho trẻ sơ sinh.
• Theo dõi và ghi lại các biểu hiện đi kèm như bỏ bú, li bì, phát ban, nôn trớ để cung cấp thông tin cho bác sĩ.

Sau khi thực hiện các bước chăm sóc tạm thời này, bạn vẫn cần đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt, vì đây chỉ là biện pháp hỗ trợ chứ không thay thế cho đánh giá y khoa.

Sốt ở trẻ sơ sinh có thể là dấu hiệu của bệnh gì?

Sốt ở trẻ sơ sinh có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân, từ nhiễm virus thông thường đến nhiễm khuẩn nghiêm trọng cần điều trị tích cực.

Vì bảng phân loại trên cho thấy nguyên nhân gây sốt ở trẻ sơ sinh rất đa dạng, kể cả các tình trạng nặng, nên việc thăm khám và làm xét nghiệm là cách duy nhất để xác định chính xác nguyên nhân, thay vì tự phán đoán tại nhà.

Khi nào cần gọi cấp cứu ngay lập tức?

Bạn cần đưa trẻ đến khoa cấp cứu ngay khi bé sốt kèm theo các dấu hiệu bất thường về ý thức, hô hấp hoặc da.

Theo CHOP, các dấu hiệu cần cấp cứu ngay gồm: trẻ quấy khóc không dỗ được, khó đánh thức, thở bất thường, xuất hiện phát ban, co giật, hoặc có bệnh lý nền như suy giảm miễn dịch. NHS cũng lưu ý da tái nhợt, xanh tái hoặc nổi vân tím, cùng với sốt cao không đáp ứng thuốc hạ sốt (ở trẻ đủ tuổi dùng thuốc) là dấu hiệu cảnh báo cần cấp cứu khẩn. Với trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi, bạn không cần chờ đủ các dấu hiệu trên mới đi khám — riêng việc đo được nhiệt độ hậu môn từ 38 độ C đã là đủ điều kiện để đến cơ sở y tế ngay. Sau khi tình trạng cấp cứu đã được xử trí, bạn có thể chủ động lựa chọn thời gian tái khám phù hợp và quản lý lịch khám cho bé thuận tiện hơn qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn, hoặc liên hệ 0936388288 để được hỗ trợ đặt lịch.

Với câu hỏi trẻ sơ sinh sốt 38 độ nên làm gì, câu trả lời quan trọng nhất là đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay, đặc biệt với bé dưới 3 tháng tuổi, thay vì tự theo dõi hoặc dùng thuốc hạ sốt tại nhà. Ở giai đoạn sơ sinh, sốt dù nhẹ vẫn có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng nghiêm trọng cần được xét nghiệm và điều trị kịp thời. Trong lúc chờ đến viện, bạn chỉ nên áp dụng các biện pháp chăm sóc hỗ trợ đơn giản và tuyệt đối không tự ý cho bé dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.