Trẻ 5 tháng bị sốt xử trí thế nào cho đúng?

Chào bạn,

Khi trẻ 5 tháng bị sốt, tình trạng thân nhiệt đo ở hậu môn từ 38°C trở lên (hoặc nách từ 37,5°C) là phản ứng miễn dịch tự nhiên giúp cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh. Trong đa số trường hợp, bạn có thể chăm sóc hạ sốt an toàn bằng cách cho bú đủ cữ, mặc quần áo thoáng mát và dùng thuốc hạ sốt cho trẻ đúng liều khi cần thiết. Tuy nhiên, nếu thân nhiệt vượt quá 38,5°C không đáp ứng thuốc hoặc bé có biểu hiện li bì, bỏ bú, bạn cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời.

Thân nhiệt trẻ 5 tháng bao nhiêu là sốt?

Thân nhiệt trẻ 5 tháng được xác định là sốt khi nhiệt độ đo tại trực tràng đạt từ 38°C trở lên hoặc đo tại nách từ 37,5°C trở lên.

Theo hướng dẫn từ Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), nhiệt độ đo ở trực tràng phản ánh chính xác nhất nhiệt độ trung tâm cơ thể của trẻ nhỏ dưới 1 tuổi. Khi đo tại nách, kết quả thường thấp hơn nhiệt độ trực tràng khoảng 0,3°C đến 0,5°C, vì vậy phụ huynh cần cộng thêm độ chênh lệch này để đánh giá chính xác mức độ sốt.

Bảng phân loại mức độ sốt và hướng xử trí theo khuyến cáo y khoa:

Sốt chỉ là một triệu chứng lâm sàng, không phải là một bệnh lý độc lập. Mức độ cao hay thấp của nhiệt độ không hoàn toàn phản ánh độ nghiêm trọng của bệnh mà cần kết hợp đánh giá toàn trạng của trẻ.

Đâu là nguyên nhân trẻ bị sốt ở 5 tháng tuổi?

Nguyên nhân trẻ bị sốt phổ biến nhất ở giai đoạn 5 tháng tuổi là do nhiễm virus đường hô hấp, phản ứng sau tiêm chủng hoặc nhiễm khuẩn cấp tính.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp trên và viêm dạ dày ruột do virus chiếm hơn 70% các đợt sốt cấp tính ở trẻ nhỏ. Ngoài ra, trẻ 5 tháng tuổi thường vừa tiếp nhận các mũi vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng, dẫn đến hiện tượng sốt phản ứng nhẹ tự giới hạn trong vòng 24 đến 48 giờ.

Các nhóm nguyên nhân cụ thể bao gồm:

• Nhiễm virus: Cảm lạnh thông thường, virus hợp bào hô hấp (RSV), cúm hoặc Adenovirus.

• Phản ứng sau tiêm chủng: Sốt nhẹ xuất hiện trong vòng 1–2 ngày sau khi tiêm vắc xin 6 trong 1 hoặc phế cầu.

• Nhiễm vi khuẩn: Viêm tai giữa, viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc nhiễm khuẩn huyết.

• Trẻ sốt mọc răng: Thường chỉ gây sốt nhẹ dưới 38°C kèm chảy nước dãi, sưng nướu, không gây sốt cao liên tục.

Nếu bé sốt trên 38,5°C kéo dài mà không kèm theo các dấu hiệu mọc răng rõ rệt, cha mẹ tuyệt đối không nên quy chụp do mọc răng để tránh bỏ sót các ổ nhiễm trùng nguy hiểm.

Cách hạ sốt cho trẻ 5 tháng an toàn tại nhà?

Cách hạ sốt cho trẻ 5 tháng tại nhà an toàn nhất là kết hợp chăm sóc hỗ trợ thân nhiệt, bù dịch đầy đủ và chỉ dùng thuốc khi trẻ quấy khóc nhiều hoặc sốt cao.

Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), mục tiêu chính của việc hạ sốt không phải là đưa nhiệt độ về mức bình thường ngay lập tức, mà là giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn và phòng ngừa tình trạng mất nước.

Phụ huynh nên thực hiện các bước chăm sóc tuần tự:

• Cho trẻ mặc đồ mỏng, chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt, giữ phòng ốc thông thoáng ở mức nhiệt 24–26°C.

• Tăng cường cho bé bú sữa mẹ hoặc sữa công thức nhiều cữ nhỏ trong ngày để bù lượng nước mất qua mồ hôi và hơi thở.

• Lau ấm hạ sốt: Sử dụng khăn mềm thấm nước ấm (khoảng 36–37°C, thấp hơn thân nhiệt trẻ 1–2°C) lau nhẹ nhàng ở các vị trí có mạch máu lớn đi qua như nách, bẹn và cổ.

Tuyệt đối không sử dụng nước đá lạnh, cồn hoặc chanh để chườm cho trẻ vì có thể gây co mạch ngoại vi, hạ thân nhiệt đột ngột hoặc ngộ độc qua da.

Khi nào nên dùng paracetamol cho trẻ em?

Paracetamol cho trẻ em chỉ nên sử dụng khi thân nhiệt của trẻ từ 38,5°C trở lên (đo nách) hoặc khi trẻ quấy khóc, đau đớn, khó chịu do sốt.

Hướng dẫn điều trị của Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) chỉ định liều dùng chuẩn của paracetamol đường uống là 10 đến 15 mg/kg thể trọng cho mỗi lần dùng, khoảng cách giữa hai lần uống tối thiểu từ 4 đến 6 giờ, và không vượt quá 60 mg/kg thể trọng trong vòng 24 giờ.

Ví dụ: Nếu bé 5 tháng tuổi nặng 7 kg, liều dùng mỗi lần sẽ dao động từ 70 mg đến 105 mg (thông dụng là gói 80 mg). Cha mẹ không được tự ý dùng ibuprofen cho trẻ dưới 6 tháng tuổi khi chưa có chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa, và tuyệt đối không bao giờ dùng aspirin cho trẻ nhỏ do nguy cơ hội chứng Reye.

Dấu hiệu trẻ mất nước do sốt nhận biết thế nào?

Dấu hiệu trẻ mất nước do sốt có thể nhận biết thông qua sự thay đổi về lượng nước tiểu, độ ẩm niêm mạc miệng và độ đàn hồi của da.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, sốt làm tăng tốc độ chuyển hóa cơ bản và mất nước qua đường hô hấp. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi có nguy cơ mất nước nhanh hơn nhiều so với người lớn do tỷ lệ diện tích bề mặt cơ thể trên khối lượng lớn.

Các dấu hiệu cảnh báo mất nước bao gồm:

• Tã khô hoặc không đi tiểu trong suốt 6–8 giờ liên tục.

• Môi khô, lưỡi khô, khóc không có nước mắt hoặc rất ít nước mắt.

• Mắt trũng sâu, thóp trước trên đầu có dấu hiệu hơi lõm xuống so với bình thường.

• Trẻ mệt mỏi, ngủ nhiều, phản ứng lờ đờ hoặc bú kém hơn một nửa so với lượng hàng ngày.

Khi phát hiện một trong các dấu hiệu này, việc bù dịch qua đường bú là ưu tiên hàng đầu, đồng thời cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá mức độ mất nước.

Khi nào cha mẹ cần đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay?

Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay khi sốt kèm theo các dấu hiệu nguy hiểm toàn thân hoặc sốt kéo dài không rõ nguyên nhân.

Bạn nên đưa bé đến bệnh viện để được thăm khám cấp tính nếu xuất hiện các biểu hiện sau:

• Sốt cao liên tục trên 39°C và không đáp ứng với thuốc hạ sốt sau 1–2 giờ dùng đúng liều.

• Trẻ xuất hiện cơn co giật do sốt, co cứng tay chân hoặc mắt nhìn ngược.

• Trẻ thở nhanh, thở gấp, rút lõm lồng ngực hoặc cánh mũi phập phồng.

• Bé li bì, khó đánh thức, khóc thét từng cơn hoặc bỏ bú hoàn toàn.

• Xuất hiện ban đỏ, chấm xuất huyết dưới da hoặc nôn trớ liên tục mọi thứ sau khi nuốt.

• Cơn sốt kéo dài liên tục trên 48–72 giờ dù mức độ sốt không quá cao.

Khi trẻ 5 tháng bị sốt kèm theo các dấu hiệu cảnh báo như bỏ bú, ngủ li bì hoặc thở bất thường, việc thăm khám sớm giúp xác định chính xác ổ nhiễm trùng và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm. Để chủ động lựa chọn thời gian phù hợp, bạn có thể đặt lịch trên App TCI Hospital: app.thucuc.vn.

Chăm sóc đúng cách khi trẻ 5 tháng bị sốt đòi hỏi sự bình tĩnh, theo dõi sát sao thân nhiệt và đánh giá đúng toàn trạng của bé. Hãy ưu tiên bổ sung đầy đủ dinh dưỡng qua sữa, sử dụng thuốc hạ sốt chuẩn liều lượng theo cân nặng và luôn chủ động đưa trẻ đi khám chuyên khoa khi có dấu hiệu bất thường để đảm bảo an toàn tối đa cho sức khỏe của con.