Bệnh sùi mào gà là gì?

Tình trạng xuất hiện các nốt nhỏ màu hồng tại vùng kín, dù không gây cảm giác đau đớn nhưng có xu hướng gia tăng về số lượng, là một biểu hiện lâm sàng quan trọng cần được theo dõi sát sao. Triệu chứng này hoàn toàn có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của các bệnh lý lây truyền qua đường tình dục (STDs), khiến nhiều người phải tìm hiểu xem bệnh sùi mào gà là gì để đối chiếu với tình trạng của bản thân.

1. Tìm hiểu sùi mào gà là bệnh gì?

Để hiểu rõ sùi mào gà là gì, chúng ta cần tiếp cận dưới góc độ y học về tác nhân và con đường lây truyền. Bản chất của bệnh sùi mào gà là bệnh gì? Theo hướng dẫn lâm sàng từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), đây là một bệnh lý nhiễm trùng biểu mô lành tính ngoài da nhưng có tốc độ lây lan rất mạnh qua đường tình dục.

Tác nhân gây bệnh

Khi phân tích sâu về việc bệnh sùi mào gà là bệnh gì, các tài liệu y khoa từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định bệnh do Human Papillomavirus (HPV) gây ra. Có hơn 40 chủng virus HPV có thể gây tổn thương ở vùng sinh dục. Trong đó, hơn 90% các trường hợp mắc bệnh là do HPV chủng 6 và chủng 11 gây ra. Đây là các chủng virus nhóm nguy cơ thấp, chủ yếu gây ra các tổn thương u nhú ngoài da, hoàn toàn khác với các chủng HPV 16 và 18 gây ung thư.

Con đường lây truyền

Theo số liệu từ Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), virus HPV có khả năng lây lan rất mạnh, chủ yếu qua các con đường sau:

• Quan hệ tình dục không an toàn: Đây là con đường lây nhiễm chính (chiếm trên 95%), bao gồm cả quan hệ qua đường âm đạo, đường hậu môn hoặc đường miệng.

• Tiếp xúc cơ học gián tiếp: Virus có thể lây truyền qua các vết xước nhỏ trên da khi có sự tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ búi sùi của người bệnh, hoặc vô tình dùng chung đồ lót, khăn tắm khi còn chứa dịch tiết tươi của nguồn lây.

2. Các biểu hiện điển hình giúp nhận biết sùi mào gà là bệnh gì

Bệnh sùi mào gà có thời gian ủ bệnh rất muộn và thay đổi tùy theo cơ địa, thường kéo dài từ 2 đến 9 tháng sau khi tiếp xúc với virus. Theo hướng dẫn chẩn đoán của Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD), biểu hiện lâm sàng của bệnh tiến triển qua các giai đoạn đặc trưng:

Biểu hiện ở giai đoạn khởi phát

Tại vùng niêm mạc sinh dục (với nữ giới là âm hộ, âm đạo, cổ tử cung; với nam giới là bao quy đầu, thân dương vật, bìu) xuất hiện các nốt mụn sùi nhỏ, kích thước khoảng 1 – 2mm. Các nốt này có màu hồng nhạt, bề mặt mềm, nhô cao hẳn lên khỏi bề mặt da giống như những nhú gai đơn độc. Đặc điểm rất quan trọng ở giai đoạn đầu là chúng hoàn toàn không đau, không ngứa và không gây ra bất kỳ cảm giác khó chịu nào nên người bệnh rất dễ bỏ sót.

Biểu hiện ở giai đoạn toàn phát

Nếu không được can thiệp điều trị, các nốt sùi màu hồng này sẽ nhanh chóng sinh sôi, phát triển lớn hơn và liên kết lại với nhau thành từng cụm, từng mảng lớn. Hình thái của các mảng sùi lúc này có bề mặt sần sùi, thô ráp, trông rất giống như bông cải súp lơ hoặc mào gà. Khi ấn vào giữa các cụm sùi, người bệnh có thể thấy dịch mủ lỏng hoặc máu tươi rỉ rả ra ngoài. Do cấu trúc lỏng lẻo, búi sùi rất dễ bị trầy xước, chảy máu khi có ma sát cơ học (như khi mặc quần lót chật hoặc khi có quan hệ tình dục), từ đó dẫn đến tình trạng nhiễm trùng thứ phát, gây mùi hôi, ngứa ngáy và đau rát tại chỗ.

3. Các phương pháp thăm khám lâm sàng và cận lâm sàng cần thiết

Để chẩn đoán chính xác nốt hồng vùng kín là bệnh gì, bạn cần thực hiện các thăm dò chuyên sâu theo Phác đồ của Bộ Y tế Việt Nam:

Phương pháp chẩn đoán lâm sàng tại chỗ

• Nghiệm pháp chấm dung dịch Acid Acetic 3% – 5%: Bác sĩ sẽ thoa dung dịch này lên vùng da có nốt sùi. Sau khoảng 2 – 5 phút, nếu tổn thương chuyển sang màu trắng bợt thì có khả năng cao đó là sùi mào gà (dấu hiệu dương tính).

• Soi cổ tử cung / Soi biểu mô vùng kín phóng đại: Sử dụng máy soi kỹ thuật cao để quan sát rõ cấu trúc mạch máu và hình thái nhú gai ở những vị trí khuất sâu như bên trong ống âm đạo, cổ tử cung hoặc trong ống hậu môn.

Phương pháp xét nghiệm sinh học phân tử

Xét nghiệm HPV-PCR định chủng (Genotype): Bác sĩ sẽ lấy mẫu dịch tiết hoặc quẹt trực tiếp tại vị trí nốt sùi để thực hiện kĩ thuật PCR khuếch đại gen. Xét nghiệm này không chỉ khẳng định chính xác bạn có nhiễm virus HPV hay không, mà còn định danh cụ thể bạn đang nhiễm chủng HPV nào (nguy cơ thấp gây sùi hay nguy cơ cao gây ung thư) để có kế hoạch quản lý sức khỏe dài hạn.

Các nốt nhỏ màu hồng không đau xuất hiện tại vùng kín và có xu hướng tăng lên là dấu hiệu lâm sàng có độ đặc hiệu cao của bệnh sùi mào gà giai đoạn đầu. Do bệnh hoàn toàn không tự khỏi mà sẽ tiến triển thành các khối sùi lớn gây hoại tử, nhiễm trùng, bạn tuyệt đối không được tự ý mua các loại thuốc bôi có tính axit mạnh tại nhà để tự chấm vì dễ gây bỏng loét niêm mạc sinh dục. Hãy sắp xếp thời gian đến ngay bệnh viện có chuyên khoa Da liễu hoặc Sản phụ khoa/Nam học để được làm xét nghiệm HPV-PCR định chủng và có hướng xử lý bằng các công nghệ hiện đại kịp thời.