Phát hiện u máu gan phải làm sao? Cách chẩn đoán và điều trị

Không ít người bất ngờ khi được thông báo có u máu gan sau một lần khám sức khỏe định kỳ. Tên gọi “u” dễ tạo cảm giác lo lắng, nhưng bệnh lý này phần lớn là tổn thương lành tính và ít khi gây vấn đề nghiêm trọng. Dù vậy, không nên bỏ qua việc kiểm tra vì cần xác định chính xác đặc điểm khối u và theo dõi những thay đổi theo thời gian. Vậy u máu gan có nguy hiểm không, khi nào cần điều trị và có phải phẫu thuật không? Hãy cùng tìm hiểu!

1. U máu gan là gì? Nguyên nhân gây bệnh

U máu gan (hemangioma gan) là một tổn thương lành tính của gan, được tạo thành từ các mạch máu bất thường. Đây là loại u lành tính thường gặp nhất tại gan và phần lớn không gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Nhiều trường hợp không có biểu hiện rõ ràng nên chỉ được phát hiện khi người bệnh thực hiện siêu âm hoặc kiểm tra hình ảnh vùng bụng vì một lý do khác.

Kích thước u máu gan có thể thay đổi từ vài milimét đến hơn 10cm. Với khối u nhỏ đa phần sẽ không gây triệu chứng. Khi u lớn hơn 5cm, đặc biệt đạt kích thước trên 10cm, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác đầy bụng, đau tức vùng bụng hoặc khó chịu do khối u chèn ép các cấu trúc lân cận.

Đến nay, nguyên nhân u máu gan vẫn chưa được xác định. Các yếu tố được cho là có thể liên quan gồm:

Sự phát triển bất thường của mạch máu: Đây được xem là cơ chế hình thành chủ yếu, khi các mạch máu trong gan phát triển và sắp xếp không bình thường.
Yếu tố bẩm sinh: Một số u máu có thể xuất hiện từ quá trình phát triển của thai nhi và tồn tại trong gan từ trước khi sinh.
Estrogen: Hormone này có thể thúc đẩy sự phát triển của u máu ở một số người. Đây cũng là lý do tổn thương này được ghi nhận nhiều hơn ở nữ giới và đôi khi tăng kích thước trong thai kỳ hoặc khi sử dụng hormone.
Di truyền: Tiền sử gia đình có người mắc u máu gan cũng là một yếu tố liên quan, nhưng bằng chứng về cơ chế di truyền vẫn còn hạn chế.
Chấn thương hoặc viêm: Một số giả thuyết đề cập đến vai trò của tổn thương và tình trạng viêm tại gan, nhưng chưa có cơ sở chắc chắn để xác định đây là nguyên nhân trực tiếp.

*Khái niệm u máu gan và nguyên nhân gây ra bệnh*

2. Dấu hiệu u máu gan gồm những gì?

Phần lớn người bị u máu gan không có dấu hiệu bất thường và chỉ tình cờ phát hiện khối u khi siêu âm, CT hoặc MRI ổ bụng. Các triệu chứng chỉ xuất hiện khi khối u có kích thước lớn hoặc gây chèn ép các cơ quan xung quanh. Những dấu hiệu cần lưu ý gồm:

Đau hoặc tức vùng bụng: Người bệnh sẽ cảm thấy đau âm ỉ, nặng hoặc tức ở vùng bụng, thường rõ hơn ở khu vực hạ sườn phải.
Đầy bụng, nhanh no: Khối u lớn tạo cảm giác chướng, đầy bụng hoặc ăn nhanh no dù lượng thức ăn không nhiều.
Buồn nôn, khó chịu ở bụng: Một vài người bệnh có thể xuất hiện cảm giác buồn nôn hoặc khó chịu do khối u gây áp lực lên các cơ quan lân cận.
Cảm giác có khối hoặc căng tức vùng bụng: Biểu hiện này gặp nhiều khi u phát triển đáng kể về kích thước.
Một số triệu chứng khác: Sụt cân không rõ nguyên nhân, gan phình to và có thể cảm nhận bằng cách sờ vào bụng trên bên phải, vàng da (vàng mắt), suy gan, chảy máu trong (trường hợp khối u bị vỡ).

3. Chẩn đoán u gan chính xác bằng cách nào?

Để xác định u máu gan và phân biệt với các tổn thương khác tại gan, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh. Trong đó, siêu âm dùng để phát hiện ban đầu, còn CT hoặc MRI có tiêm thuốc cản quang/đối quang từ giúp đánh giá đặc điểm của khối u rõ hơn.

*Phương pháp phát hiện bệnh u máu gan độ chính xác cao*

Siêu âm gan: Thường là phương pháp ban đầu, giúp phát hiện khối tăng âm, ranh giới rõ với mô gan xung quanh.
CT gan có tiêm thuốc cản quang: Đánh giá cấu trúc và kiểu ngấm thuốc đặc trưng của khối u.
MRI gan có tiêm thuốc đối quang từ: Cung cấp hình ảnh chi tiết, giúp xác định bản chất khối u khi cần thiết.
Xét nghiệm máu: Đánh giá chức năng gan và hỗ trợ phân biệt với các bệnh lý khác.

Lưu ý: Sinh thiết thường không được ưu tiên do nguy cơ chảy máu. Nếu hình ảnh trên CT hoặc MRI điển hình, bác sĩ có thể chẩn đoán mà không cần sinh thiết.

4. Điều trị và theo dõi u máu gan ra sao?

Phần lớn u máu gan là tổn thương lành tính, không gây triệu chứng nên người bệnh không cần điều trị ngay. Thay vào đó, bác sĩ sẽ chỉ định theo dõi định kỳ để kiểm tra sự thay đổi của khối u. Lịch tái khám phụ thuộc vào kích thước, đặc điểm hình ảnh và tình trạng cụ thể của từng người.

Theo dõi u máu:

Khối u nhỏ, không có triệu chứng (< 5cm): Tái khám và siêu âm định kỳ mỗi 6 đến 12 tháng để đánh giá kích thước và tốc độ phát triển của khối u.
U lớn (≥ 5cm) hoặc có nguy cơ: Người bệnh được yêu cầu tái khám sớm hơn, khoảng 3 – 6 tháng/lần tuỳ tình trạng thức tế.
Khi xuất hiện bất thường: Đau bụng dữ dội hoặc đột ngột, buồn nôn, chán ăn hay nhận thấy tình trạng khó chịu tăng lên cần đi khám sớm để được đánh giá.

Điều trị u máu gan chỉ được cân nhắc khi khối u gây triệu chứng rõ rệt, tiếp tục phát triển, chèn ép các cơ quan xung quanh hoặc có biến chứng. Tùy từng trường hợp, các phương pháp được lựa chọn bao gồm:

Thuyên tắc mạch: Đưa vật liệu qua đường mạch máu để làm giảm hoặc ngăn dòng máu đến khối u, từ đó hạn chế sự phát triển của tổn thương.
Đốt u bằng sóng cao tần (RFA): Sử dụng năng lượng nhiệt để phá hủy mô u, phù hợp với một số trường hợp được lựa chọn.
Phẫu thuật: Bóc tách nhân u hoặc cắt một phần gan chứa khối u khi tổn thương lớn, gây triệu chứng hoặc có nguy cơ biến chứng.
Ghép gan: Đây là phương án đặc biệt hiếm, chỉ được xem xét trong những trường hợp tổn thương rất lớn hoặc lan tỏa và không thể điều trị bằng các phương pháp khác.

*Tổng hợp những phương pháp điều trị u máu gan*

U máu gan đa phần là lành tính và ít gây triệu chứng nên người bệnh không cần quá lo lắng khi được phát hiện tình cờ. Điều quan trọng là xác định chính xác đặc điểm của khối u và thực hiện theo dõi theo hướng dẫn chuyên môn. Trường hợp tổn thương có kích thước lớn hoặc gây đau, chèn ép, bác sĩ có thể cân nhắc điều trị bằng nhiều phương pháp khác nhau. Người bệnh cũng cần chú ý những thay đổi bất thường của cơ thể và đi khám khi triệu chứng xuất hiện hoặc trở nên nghiêm trọng hơn.