Lý do tại sao bị nhiễm trùng máu?

Chào bạn,

Nhiễm trùng máu (hay còn gọi là nhiễm khuẩn huyết) là một phản ứng viêm toàn thân nguy hiểm xảy ra khi vi khuẩn hoặc các tác nhân gây bệnh xâm nhập vào máu và kích hoạt hệ miễn dịch quá mức. Đây là tình trạng cấp cứu y khoa, có thể dẫn đến sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan và tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Nguyên nhân nào dẫn đến nhiễm trùng máu?

Nhiễm trùng máu không phải là một bệnh riêng lẻ, mà là biến chứng nghiêm trọng của các ổ nhiễm trùng trong cơ thể. Một số nguyên nhân phổ biến bao gồm:

– Viêm phổi: Vi khuẩn từ phổi có thể xâm nhập vào máu, đặc biệt ở người già hoặc người suy giảm miễn dịch.

– Nhiễm trùng ổ bụng: Như viêm ruột thừa, thủng dạ dày, viêm túi mật…

– Nhiễm trùng đường tiểu: Đặc biệt ở người có đặt sonde tiểu lâu ngày.

– Nhiễm trùng da – mô mềm: Như viêm mô tế bào, áp-xe, vết thương hở nhiễm khuẩn.

– Nhiễm trùng thần kinh trung ương: Viêm màng não do vi khuẩn cũng có thể dẫn đến nhiễm trùng máu.

– Du khuẩn huyết: Vi khuẩn xâm nhập trực tiếp qua các thủ thuật y khoa như đặt catheter tĩnh mạch, thở máy…

Ngoài ra, sự đề kháng kháng sinh ngày càng gia tăng, lạm dụng thuốc kháng sinh không đúng chỉ định, và suy giảm miễn dịch (do HIV, hóa trị, thuốc ức chế miễn dịch…) cũng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng máu đáng kể.

Dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng máu cần đi khám ngay

Triệu chứng ban đầu của nhiễm trùng máu thường mơ hồ và dễ nhầm với cảm cúm hoặc mệt mỏi thông thường. Tuy nhiên, bạn cần cảnh giác nếu xuất hiện ít nhất 2 trong số các dấu hiệu sau:

– Sốt cao (>38,5°C) hoặc ngược lại, thân nhiệt giảm (<36°C)**

– **Nhịp tim nhanh (>90 lần/phút)

– Thở nhanh (>20 lần/phút)

– Huyết áp tụt, da lạnh, vã mồ hôi, nổi bông ở tay chân

– Lượng nước tiểu giảm rõ rệt hoặc vô niệu

– Rối loạn ý thức: lú lẫn, mê sảng, li bì, mất định hướng

– Buồn nôn, nôn ói, tiêu chảy kéo dài

Trong thực tế lâm sàng, tôi từng gặp nhiều bệnh nhân nhập viện muộn vì nghĩ mình “chỉ bị cảm”, nhưng khi đến nơi đã rơi vào sốc nhiễm trùng – lúc này việc cứu sống trở nên rất khó khăn.

Ai có nguy cơ cao mắc nhiễm trùng máu?

Mặc dù bất kỳ ai cũng có thể bị nhiễm trùng máu, nhưng một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn hẳn:

– Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, đặc biệt sinh non, nhẹ cân

– Người cao tuổi, do hệ miễn dịch suy giảm và thường mắc nhiều bệnh nền

– Người suy giảm miễn dịch: HIV/AIDS, đang hóa trị, dùng thuốc ức chế miễn dịch sau ghép tạng

– Bệnh nhân ICU: Đặt ống thở, catheter, sonde tiểu… tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập

– Người mắc bệnh mạn tính: tiểu đường, suy thận, xơ gan, ung thư

– Nạn nhân chấn thương nặng: Bỏng rộng, đa chấn thương, vết thương hở nhiễm khuẩn

Với những đối tượng này, mọi dấu hiệu nhiễm trùng dù nhỏ cũng cần được đánh giá y khoa khẩn trương.

Làm gì khi nghi ngờ nhiễm trùng máu?

Nếu bạn hoặc người thân có các triệu chứng nghi ngờ, đừng chần chừ – hãy đến cơ sở y tế ngay lập tức. Trong khi chờ đợi:

– Giữ ấm cơ thể, tránh để hạ thân nhiệt

– Không tự ý dùng kháng sinh – điều này có thể che lấp triệu chứng và làm chậm chẩn đoán

– Theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn: nhịp tim, nhịp thở, ý thức

– Cung cấp đủ nước nếu còn tỉnh táo và không nôn nhiều

Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ tiến hành xét nghiệm máu (cấy máu, CRP, procalcitonin), chẩn đoán hình ảnh và điều trị kháng sinh phổ rộng ngay trong giờ đầu tiên – đây là “giờ vàng” quyết định sống còn.

Nhiễm trùng máu là một cấp cứu nội khoa nghiêm trọng, khởi phát từ các ổ nhiễm trùng tưởng chừng đơn giản nhưng có thể tiến triển nhanh đến suy đa cơ quan. Phát hiện sớm – điều trị kịp thời – theo dõi sát sao là ba yếu tố then chốt giúp cứu sống bệnh nhân.

Là một bác sĩ hồi sức, tôi luôn khuyên bệnh nhân: Đừng xem nhẹ cơn sốt kéo dài, mệt mỏi bất thường hay thay đổi ý thức – đó có thể là tiếng kêu cứu thầm lặng của cơ thể bạn. Hãy tìm đến sự trợ giúp y tế ngay khi nghi ngờ, vì trong nhiễm trùng máu, mỗi phút đều quý giá.