Trĩ gây thiếu máu có cần can thiệp không và bác sĩ sẽ đánh giá ra sao?
Tôi thường xuyên đi ngoài có máu, gần đây xét nghiệm cho thấy hemoglobin giảm. Bác sĩ yêu cầu tìm nguyên nhân trước khi quyết định điều trị. Nếu xác định do trĩ, trĩ gây thiếu máu có cần can thiệp không? Tôi muốn biết cần xử trí tình trạng mất máu và búi trĩ theo thứ tự nào. Tôi đã mang theo kết quả xét nghiệm.

Chào bạn Lan, nếu xét nghiệm đã cho thấy hemoglobin giảm và xác định búi trĩ là nguồn mất máu, việc cân nhắc can thiệp là cần thiết, đặc biệt khi máu tiếp tục xuất hiện dù đã điều trị bảo tồn. Tuy nhiên, trước khi quyết định thủ thuật hay phẫu thuật, bác sĩ phải đánh giá mức độ thiếu máu, tình trạng tuần hoàn và loại trừ các nguyên nhân khác. Điều trị thiếu máu và kiểm soát nguồn chảy máu thường được phối hợp; không nhất thiết phải đợi chỉ số máu hoàn toàn bình thường mới xử trí trĩ nếu đang mất máu đáng kể.
Vì sao trĩ có thể làm hemoglobin giảm?
Máu từ búi trĩ nội thường xuất hiện khi đại tiện do niêm mạc bị tổn thương, đặc biệt khi phân cứng hoặc rặn nhiều. Nếu chỉ thấy một ít máu trong mỗi lần nhưng tình trạng lặp lại lâu ngày, lượng sắt và hồng cầu mất đi có thể vượt khả năng bù đắp của cơ thể. Khi thiếu nguyên liệu tạo hemoglobin, tế bào hồng cầu không vận chuyển oxy hiệu quả như bình thường.
Theo Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Hoa Kỳ (NIDDK), xuất huyết tiêu hóa mạn tính có thể dẫn đến thiếu máu. Người bệnh có thể thấy mệt, nhợt nhạt, hụt hơi khi vận động, tim đập nhanh hoặc chóng mặt. Mức độ biểu hiện tùy tốc độ mất máu, mức thiếu máu và sức khỏe nền.
Tuy nhiên, hemoglobin giảm không đồng nghĩa chắc chắn là do thiếu sắt hay do trĩ. Các bệnh mạn tính, thiếu dinh dưỡng, mất máu qua kinh nguyệt, bệnh thận hoặc nguyên nhân huyết học có thể ảnh hưởng chỉ số. Cần xem xét kết quả đầy đủ.
Bác sĩ cần xác định nguồn thiếu máu như thế nào?
Có cần kiểm tra thêm ferritin khi đã có kết quả công thức máu không?
Công thức máu cho biết mức hemoglobin và đặc điểm hồng cầu, nhưng không trực tiếp xác định mọi nguyên nhân thiếu máu. Khi nghi mất máu kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm ferritin và những thông số liên quan dự trữ hoặc sử dụng sắt. Ferritin cũng có thể bị ảnh hưởng bởi tình trạng viêm, nên kết quả phải được giải thích trong bối cảnh bệnh lý.
Hiệp hội Tiêu hóa Hoa Kỳ (AGA) có hướng dẫn về việc đánh giá thiếu máu thiếu sắt, trong đó nhấn mạnh xác định tình trạng thiếu sắt và tìm nguyên nhân xuất huyết tiêu hóa ở người phù hợp. Bạn nên mang cả kết quả công thức máu cũ để so sánh xu hướng, không chỉ một lần xét nghiệm gần nhất.
Vì sao cần loại trừ bệnh đại trực tràng dù đã phát hiện trĩ?
Hiệp hội Phẫu thuật Đại trực tràng Hoa Kỳ (ASCRS) lưu ý chảy máu trực tràng không được tự quy cho trĩ. Polyp, viêm đại tràng, tổn thương mạch máu và ung thư đại trực tràng có thể gây mất máu. Một người có búi trĩ vẫn có thể đồng thời có bệnh khác.
Bác sĩ sẽ hỏi đặc điểm máu, đau bụng, thay đổi đại tiện, sụt cân, tiền sử gia đình và nếu phù hợp là đặc điểm kinh nguyệt. Khám hậu môn, thăm trực tràng và nội soi hậu môn giúp xác định tổn thương tại chỗ. Nội soi đại tràng hoặc khảo sát đường tiêu hóa trên có thể được cân nhắc dựa trên mức độ thiếu máu, triệu chứng, tuổi và nguy cơ. Không nên chỉ điều trị trĩ rồi bỏ qua tình trạng thiếu máu chưa rõ nguyên nhân.
Trĩ gây thiếu máu có cần can thiệp không khi đã xác định trĩ là nguồn máu?
Nếu mất máu ít, người bệnh ổn định và đáp ứng điều trị bằng cải thiện thói quen đại tiện cùng thuốc phù hợp, bác sĩ có thể theo dõi sát. Nhưng khi chảy máu lặp lại gây giảm hemoglobin, đặc biệt không cải thiện sau điều trị bảo tồn, cần thảo luận các biện pháp kiểm soát nguồn xuất huyết.
Hướng dẫn ASCRS năm 2024 ghi nhận thắt vòng cao su, tiêm xơ hoặc đông hồng ngoại có thể được lựa chọn ở người có trĩ nội độ thấp và một số trường hợp độ 3. Nếu búi lớn, sa nhiều, trĩ hỗn hợp có thành phần ngoại gây triệu chứng hoặc thủ thuật không đủ hiệu quả, phẫu thuật được cân nhắc. Không thể xác định kỹ thuật chỉ từ chỉ số hemoglobin, bởi mức độ sa, vị trí chảy máu và bệnh đi kèm cũng quan trọng.
Nếu đang chảy máu nhiều và huyết động không ổn định, mục tiêu trước hết là cấp cứu, ổn định tình trạng mất máu và kiểm soát xuất huyết theo chỉ định. Phương án điều trị có thể thay đổi tùy kết quả khám.
Cần điều trị thiếu máu trước hay xử lý búi trĩ trước?
Hai vấn đề có liên quan và thường cần xử trí song song. Khi thiếu sắt đã được xác định, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung sắt bằng đường uống hoặc đường tĩnh mạch tùy khả năng hấp thu, mức độ thiếu và dung nạp. AGA khuyến nghị chọn đường bổ sung phù hợp, đặc biệt cân nhắc sắt tĩnh mạch nếu người bệnh không dung nạp hoặc đáp ứng không tốt với sắt uống.
Sắt uống đôi khi gây khó chịu đường tiêu hóa và táo bón, điều này cần được giải quyết để tránh rặn và làm nặng triệu chứng trĩ. Không tự tăng liều hay dùng kéo dài mà không có kế hoạch kiểm tra lại.
Nếu thiếu máu rất nặng, có triệu chứng đáng kể hoặc mất máu cấp, cơ sở y tế có thể cân nhắc các biện pháp hồi sức và truyền máu theo tình trạng. Không có một mức hemoglobin duy nhất để tự quyết định truyền máu tại nhà; cần đánh giá tình trạng lâm sàng và bệnh đồng mắc.
Bạn cần theo dõi gì sau khi được điều trị?
Hãy theo dõi tình trạng chảy máu, mức độ mệt và thực hiện xét nghiệm kiểm tra theo lịch. Hemoglobin có thể cần thời gian hồi phục sau khi nguồn máu đã được kiểm soát. Nếu vẫn có máu hoặc không cải thiện thiếu máu như dự kiến, bác sĩ cần đánh giá lại nguyên nhân.
NHS khuyến cáo cấp cứu khi máu chảy nhiều hoặc liên tục, có cục máu lớn, đặc biệt nếu kèm choáng, ngất hoặc khó thở. Không chờ uống hết thuốc mới đi viện trong tình huống này.
Tóm lại, trĩ gây thiếu máu có cần can thiệp không tùy mức độ mất máu, nguyên nhân và đáp ứng điều trị. Bạn có thể đặt lịch tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn, mang theo kết quả xét nghiệm để được đánh giá và tư vấn kế hoạch; nếu có dấu hiệu mất máu cấp, hãy đến cấp cứu ngay.








