Khám trĩ có cần nội soi hậu môn không?
Tôi có lịch khám hậu môn vào cuối tuần, gần đây thường thấy máu đỏ tươi sau khi đại tiện. Do chưa từng làm nội soi vùng này, tôi muốn hỏi khám trĩ có cần nội soi hậu môn không? Khi nào bác sĩ chỉ định thêm xét nghiệm hoặc nội soi khác để xác định nguyên nhân chảy máu? Tôi chưa từng nội soi hậu môn.

Chào anh Sơn! Khám trĩ có thể cần nội soi hậu môn, nhất là khi bác sĩ muốn quan sát búi trĩ nội hoặc tìm vị trí máu đỏ tươi xuất hiện sau đại tiện. Tuy nhiên, không phải mọi người bệnh đều phải làm thủ thuật này ngay trong buổi khám. Bác sĩ sẽ căn cứ vào triệu chứng, kết quả quan sát bên ngoài, thăm trực tràng và nguy cơ mắc bệnh khác để quyết định. Với biểu hiện ra máu gần đây của anh, việc đến khám theo lịch là phù hợp; nếu máu chảy nhiều hoặc kèm choáng, anh cần đến cơ sở cấp cứu sớm hơn.
Khám trĩ có cần nội soi hậu môn không trong trường hợp ra máu đỏ tươi?
Trĩ nội hình thành phía trong ống hậu môn. Nếu búi trĩ chưa sa ra ngoài, người bệnh khó tự nhận biết bằng quan sát. Máu có thể dính trên giấy vệ sinh, phủ ngoài phân hoặc nhỏ xuống bồn cầu sau khi rặn. Tuy vậy, những biểu hiện này cũng gặp ở nứt hậu môn, viêm trực tràng và các tình trạng khác. Màu máu không đủ để xác định chắc chắn nguồn chảy.
NIDDK cho biết bác sĩ có thể chẩn đoán trĩ bằng hỏi bệnh, kiểm tra trực tiếp và các phương tiện quan sát bên trong hậu môn, trực tràng. Nội soi hậu môn hay anoscopy cho phép nhìn rõ vùng mà ngón tay hoặc mắt thường không tiếp cận đầy đủ. Điều này giúp bác sĩ nhận diện búi trĩ nội, đánh giá đặc điểm niêm mạc và xác định có tổn thương nào khác đáng nghi hay không.
Nếu tổn thương là một búi trĩ ngoại thấy rõ, việc quan sát có thể đã cung cấp nhiều thông tin. Dù vậy, khi ra máu đi kèm, bác sĩ vẫn có thể cần khảo sát bên trong để tránh bỏ sót tổn thương đồng thời. Mỗi chỉ định nên giải quyết một câu hỏi chẩn đoán cụ thể chứ không đơn thuần thực hiện thật nhiều kiểm tra.
Nội soi hậu môn khác nội soi đại tràng như thế nào?
Bác sĩ thực hiện nội soi hậu môn ra sao?
Dụng cụ nội soi hậu môn thường là ống ngắn có nguồn sáng hoặc được hỗ trợ chiếu sáng để quan sát ống hậu môn và phần trực tràng thấp. Bác sĩ bôi trơn dụng cụ, đưa vào nhẹ nhàng khi người bệnh nằm ở tư thế thích hợp. Sau đó, bác sĩ quan sát các vùng cần đánh giá trong quá trình kiểm tra. Anh có thể cảm thấy căng tức hoặc buồn đi vệ sinh nhưng thường không cần gây mê toàn thân cho nội soi hậu môn đơn thuần.
Nếu phát hiện đau nhiều, tình trạng viêm nặng hoặc nghi nứt kẽ cấp, bác sĩ sẽ điều chỉnh cách khám. Anh chưa từng nội soi có thể hỏi trước xem dụng cụ được sử dụng như thế nào, cần nằm ở tư thế gì và có phải chuẩn bị đường ruột hay không. Anh nên báo ngay nếu cảm giác khó chịu vượt quá khả năng chịu đựng.
Nội soi hậu môn chủ yếu phục vụ chẩn đoán. Phát hiện có búi trĩ trong buổi khám không đồng nghĩa bác sĩ sẽ tự động thực hiện thủ thuật điều trị. Nếu cần thắt vòng cao su, phẫu thuật hay kỹ thuật khác, anh sẽ được tư vấn chỉ định, lợi ích và nguy cơ trước khi quyết định.
Khi nào nội soi đại tràng có giá trị hơn?
Nội soi đại tràng sử dụng ống mềm dài để kiểm tra trực tràng và đại tràng, phạm vi rộng hơn nhiều so với nội soi hậu môn. Mayo Clinic cho biết đây là phương tiện hữu ích khi triệu chứng có thể liên quan đến bệnh ở phần khác của đường ruột, nguy cơ ung thư đại trực tràng hoặc người bệnh có những đặc điểm cần tầm soát.
Hiệp hội Phẫu thuật Đại trực tràng Hoa Kỳ (ASCRS) trong hướng dẫn quản lý bệnh trĩ năm 2024 nhấn mạnh rằng không nên tự động quy mọi trường hợp ra máu trực tràng cho trĩ. Chỉ định khảo sát đại tràng được cân nhắc ở người chưa rõ nguồn chảy máu, có các biểu hiện ở bụng, thay đổi đại tiện mới xuất hiện hoặc tăng dần, có triệu chứng kéo dài sau điều trị hay đến hạn tầm soát ung thư.
Anh nên cung cấp thông tin tuổi, tiền sử từng có polyp, bệnh viêm ruột, kết quả nội soi cũ và gia đình có người mắc ung thư đại trực tràng hay không. Những dữ kiện này ảnh hưởng đến quyết định nội soi ngay cả khi bác sĩ đã nhìn thấy búi trĩ.
Bác sĩ có thể cần làm xét nghiệm gì ngoài nội soi?
Nếu anh đã ra máu nhiều lần, xét nghiệm công thức máu có thể được chỉ định để đánh giá tình trạng thiếu máu. Khi cần, bác sĩ có thể kiểm tra thêm các chỉ số liên quan đến thiếu sắt hoặc khả năng đông máu tùy theo bệnh sử. Những xét nghiệm này không dùng để xác nhận trực tiếp trĩ mà nhằm đánh giá ảnh hưởng của chảy máu và tình trạng sức khỏe chung.
Người đang sử dụng thuốc chống đông, thuốc kháng kết tập tiểu cầu cần cung cấp tên thuốc, liều dùng và chỉ định điều trị. Anh không nên tự ngừng thuốc, vì việc ngừng không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ huyết khối, đột quỵ hoặc biến cố khác. Bác sĩ sẽ cân nhắc kế hoạch kiểm tra và can thiệp dựa trên mức độ chảy máu cũng như lý do anh phải sử dụng thuốc.
Nếu triệu chứng kèm đau bụng, tiêu chảy kéo dài hoặc tiết nhầy, bác sĩ có thể đánh giá thêm khả năng viêm ruột. Khi phát hiện niêm mạc bất thường trong nội soi đại tràng, việc lấy mẫu mô có thể cần thiết để phân biệt các bệnh lý khác nhau. Các bước kiểm tra không nhất thiết phải tiến hành hết trong một lần.
Nên chuẩn bị gì cho lịch khám hậu môn cuối tuần?
Nếu mới chỉ đặt lịch khám thông thường, anh có thể ăn uống và sinh hoạt như thường lệ trừ khi cơ sở đã có hướng dẫn cụ thể khác. Vệ sinh vùng hậu môn sạch sẽ bằng phương pháp nhẹ nhàng là đủ. Không nên tự thụt tháo bằng dung dịch không rõ thành phần hoặc sử dụng thuốc kích thích đại tiện mạnh chỉ vì muốn ruột sạch trước khi khám.
Hãy ghi nhận thời điểm xuất hiện máu, tần suất, máu có lẫn trong phân không, triệu chứng đau hoặc ngứa đi kèm, cũng như những thay đổi về số lần đi ngoài. Nếu từng điều trị trĩ hoặc đã tự dùng thuốc đặt, thuốc bôi, nên mang thông tin loại thuốc để bác sĩ biết. Trường hợp được chỉ định nội soi đại tràng, anh sẽ cần hướng dẫn riêng về làm sạch đại tràng, ăn uống và việc có người đưa về nếu sử dụng an thần.
Những biểu hiện nào cần được xử trí trước ngày hẹn?
Máu chảy ồ ạt, xuất hiện cục máu đông lớn, chóng mặt, da tái, khó thở hoặc ngất là các dấu hiệu không nên chờ đến cuối tuần. Đau bụng dữ dội, sốt, đau hậu môn tăng nhanh hay phân đen cũng cần được đánh giá khẩn tùy mức độ. Dù chảy máu chỉ ít, tình trạng tái diễn vẫn cần khám để tìm nguyên nhân.
Sau khi có kết quả, nếu xác định trĩ không biến chứng, hướng xử trí có thể bắt đầu từ tăng chất xơ, điều chỉnh thói quen đại tiện, giảm rặn và điều trị triệu chứng. Những can thiệp khác được cân nhắc tùy mức độ sa, chảy máu và đáp ứng với chăm sóc ban đầu. Điều đó có nghĩa nội soi không đồng nghĩa với việc anh nhất thiết phải mổ.
Tóm lại, khám trĩ có cần nội soi hậu môn không là quyết định dựa trên từng trường hợp; mục tiêu quan trọng nhất đối với anh là xác định đúng nguồn máu chảy. Anh có thể đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn để được giải thích về quy trình kiểm tra và chuẩn bị phù hợp trước buổi khám.








