Các dấu hiệu sớm ung thư đại trực tràng

Ung thư đại trực tràng là một trong những bệnh lý tiêu hóa nguy hiểm nhưng có tỉ lệ chữa khỏi rất cao nếu được phát hiện ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, các biểu hiện sớm của ung thư đại trực tràng thường âm thầm, dễ gây nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận diện chính xác các dấu hiệu sớm ung thư đại trực tràng để có kế hoạch thăm khám và điều trị kịp thời.

1. Giải đáp vì sao dấu hiệu sớm ung thư đại trực tràng thường bị bỏ qua 

Ở giai đoạn đầu, ung thư đại trực tràng thường không gây biểu hiện rõ ràng nên rất dễ bị xem nhẹ. Khối u thường bắt đầu từ polyp nhỏ trong lòng ruột và phát triển âm thầm suốt nhiều năm. Quá trình này có thể kéo dài từ 10 – 15 năm trước khi hình thành ung thư thực sự. Trong suốt thời gian đó, người bệnh gần như không cảm nhận được triệu chứng bất thường. 

Nhiều biểu hiện sớm của ung thư đại trực tràng lại trùng với rối loạn tiêu hóa thông thường như táo bón, tiêu chảy hoặc đầy hơi. Một số trường hợp còn nhầm lẫn triệu chứng với bệnh trĩ, hội chứng ruột kích thích hoặc viêm đại tràng mạn tính. Chính sự chủ quan này khiến thời điểm phát hiện bệnh bị chậm trễ. 

2. Các dấu hiệu sớm ung thư đại trực tràng thường gặp

2.1. Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài

Một trong những dấu hiệu sớm của ung thư đại trực tràng điển hình nhất là sự thay đổi bất thường trong việc đi ngoài. Người bệnh có thể bị tiêu chảy, táo bón hoặc xen kẽ cả hai tình trạng. Phân có thể nhỏ hơn bình thường, dẹt hoặc thay đổi hình dạng so với trước đây. Khối u trong đại tràng có thể làm hẹp lòng ruột, ảnh hưởng đến quá trình đào thải phân. Những biến đổi này thường kéo dài trên vài tuần và không cải thiện dù đã điều chỉnh chế độ ăn.

2.2. Cảm giác muốn đi ngoài dù không có nhu cầu

Nhiều người thường cảm thấy buồn đi ngoài nhưng khi vào nhà vệ sinh lại không thể đi được hoặc đi không hết. Cảm giác mót rặn, nặng nề ở vùng hậu môn là tín hiệu cảnh báo có thể có khối u đang cản trở lòng đại tràng. 

• Táo bón hoặc tiêu chảy mãn tính: Khối u gây bít tắc khiến phân khó đi qua, dẫn đến táo bón hoặc kích thích niêm mạc gây tiêu chảy.
• Phân mỏng như lá lúa: Khi lòng đại tràng bị thu hẹp do khối u chiếm chỗ, phân đi qua sẽ bị chèn ép dẫn đến hình dạng mảnh nhỏ.

Khi nhận thấy những thay đổi bất thường kèm theo mệt mỏi hoặc sụt cân, bạn nên kiểm tra sớm. Khám sức khỏe và tầm soát ung thư toàn diện tại Thu Cúc TCI giúp đánh giá chính xác nguyên nhân thay đổi đại tiện thông qua nội soi và xét nghiệm chuyên sâu.

2.3. Đau bụng hoặc co thắt vùng hạ vị

Đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc cảm giác co thắt kéo dài có thể liên quan đến bất thường trong đại tràng. Nhiều người nhầm lẫn triệu chứng này với rối loạn tiêu hóa thông thường. Khi khối u phát triển lớn dần, lòng ruột có thể bị chèn ép gây đau và đầy hơi kéo dài. Nếu cơn đau không giảm sau điều chỉnh ăn uống, bạn nên thăm khám chuyên khoa. Việc phát hiện sớm nguyên nhân đau bụng giúp loại trừ nguy cơ tiến triển thành biến chứng tắc ruột nguy hiểm.

3. Những dấu hiệu sớm của ung thư đại trực tràng ít được chú ý

3.1.Tiêu chảy hoặc táo bón không thuyên giảm 

Tiêu chảy hoặc táo bón thoáng qua là hiện tượng thường gặp trong đời sống hàng ngày. Tuy nhiên, khi tình trạng này kéo dài nhiều tuần, người bệnh cần phải cảnh giác. Khối u có thể gây kích thích hoặc làm hẹp lòng ruột, dẫn đến rối loạn đại tiện dai dẳng. Người bệnh thường nghĩ do chế độ ăn hoặc stress gây ra. Nếu triệu chứng đi kèm đầy hơi, chướng bụng hoặc đau khu trú một vị trí cố định, nguy cơ tổn thương thực thể cần được loại trừ.

3.2. Máu trong phân

Máu trong phân là dấu hiệu quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Máu có thể có màu đỏ tươi nếu tổn thương nằm ở đoạn thấp gần hậu môn hoặc trực tràng. Tuy nhiên, nếu máu có màu đen hoặc phân đen như nhựa đường, có thể máu đã chảy từ đoạn cao hơn của đại tràng. Dù lượng máu ít hay nhiều, đây cũng là tín hiệu cho thấy niêm mạc đại tràng đang bị tổn thương nghiêm trọng.

3.3. Sụt cân không rõ lý do

Sụt cân xảy ra dù không thay đổi chế độ ăn hoặc luyện tập có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý tiềm ẩn. Trong ung thư, tế bào ác tính tiêu hao nhiều năng lượng của cơ thể. Người bệnh có thể chán ăn, mệt mỏi và giảm cân nhanh trong thời gian ngắn. Đây là biểu hiện cần được thăm khám sớm để tìm nguyên nhân chính xác.

3.4. Cảm giác buồn nôn và nôn mửa

Buồn nôn và nôn kéo dài có thể xuất hiện khi khối u gây tắc nghẽn một phần đại tràng. Tình trạng này khiến thức ăn và chất thải không di chuyển bình thường. Người bệnh có thể cảm thấy đầy bụng, khó tiêu hoặc nôn sau bữa ăn. 

3.5. Thiếu máu không rõ nguyên nhân

Thiếu máu xảy ra khi cơ thể không có đủ hồng cầu khỏe mạnh để vận chuyển oxy. Trong ung thư đại trực tràng, thiếu máu thường do chảy máu âm thầm kéo dài trong lòng ruột. Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi kéo dài, chóng mặt hoặc da xanh xao. Một số trường hợp còn xuất hiện khó thở nhẹ khi vận động. Thiếu máu thiếu sắt tiến triển từ từ nên dễ bị bỏ qua nếu không xét nghiệm máu định kỳ.

4. Khi có dấu hiệu sớm nghi ngờ cần làm gì?

4.1. Thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán cần thiết

Ngay khi nghi ngờ các dấu hiệu ung thư đại trực tràng sớm, người bệnh cần đến cơ sở y tế để thực hiện kiểm tra chuyên sâu. 

• Nội soi đại tràng: Đây là phương pháp hiệu quả trong phát hiện polyp và ung thư giai đoạn sớm. Kỹ thuật nội soi phóng đại độ phân giải cao giúp quan sát rõ cấu trúc niêm mạc. Phần lớn polyp có thể được phát hiện và xử trí ngay trong quá trình nội soi.
• Xét nghiệm tìm máu trong phân (FIT/gFOBT): Phát hiện các dấu vết máu nhỏ mà mắt thường không thấy.
• Chụp CT đại tràng (Nội soi ảo): Sử dụng tia X để tạo hình ảnh chi tiết của đại trực tràng.
• Xét nghiệm chỉ số dấu ấn ung thư: Thông qua xét nghiệm máu để hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi.

4.2. Phòng ngừa nguy cơ gây bệnh ung thư đại trực tràng từ sớm 

Bên cạnh việc tầm soát, việc thay đổi lối sống đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa bệnh. Mặc dù các yếu tố như di truyền hay tuổi tác không thể thay đổi, người bệnh vẫn có thể chủ động giảm rủi ro bằng cách:

• Tăng cường chất xơ từ rau xanh, trái cây và các loại ngũ cốc nguyên hạt.
• Hạn chế tối đa các loại thịt đỏ, đồ ăn chế biến sẵn và các món chiên rán nhiều dầu mỡ.
• Duy trì thói quen tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày để tăng cường nhu động ruột.
• Tuyệt đối không hút thuốc lá và hạn chế bia rượu để bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa.

Các dấu hiệu sớm ung thư đại trực tràng thường diễn tiến âm thầm và dễ bị nhầm lẫn với rối loạn tiêu hóa thông thường. Chính sự chủ quan trước những thay đổi nhỏ khiến nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã bước sang giai đoạn muộn. Vì vậy, lắng nghe cơ thể và chủ động tầm soát định kỳ là cách hiệu quả nhất để phát hiện sớm, xử trí kịp thời và giảm thiểu nguy cơ biến chứng nguy hiểm.