Rụng tóc từng mảng ở người lớn là bệnh gì?
Tôi phát hiện vài vùng da đầu rụng sạch tóc gần đây. Xin hỏi rụng tóc từng mảng ở người lớn là bệnh gì?

Chào bạn! Việc xuất hiện vài vùng da đầu rụng sạch tóc trong thời gian gần đây có thể gợi ý rụng tóc từng mảng (alopecia areata), một bệnh liên quan đến hoạt động tự miễn của cơ thể. Tuy nhiên, nấm da đầu, hành vi kéo giật tóc hoặc một số bệnh viêm gây sẹo cũng có thể làm tóc rụng theo vùng. Bạn nên đi khám sớm để bác sĩ kiểm tra tình trạng da đầu và nang tóc, bởi khả năng mọc tóc trở lại cũng như cách điều trị phụ thuộc rất nhiều vào nguyên nhân thực sự.
Rụng tóc từng mảng ở người lớn là bệnh gì?
Rụng tóc từng mảng do tự miễn là tình trạng hệ miễn dịch tấn công các nang tóc đang hoạt động, làm gián đoạn chu kỳ phát triển của sợi tóc. Bệnh thường xuất hiện dưới dạng vùng rụng tóc tròn hoặc bầu dục, bề mặt tương đối nhẵn, không có sẹo rõ. Có người chỉ bị một vùng nhỏ, nhưng cũng có trường hợp xuất hiện nhiều mảng, lan rộng hoặc ảnh hưởng vùng lông mày, lông mi, râu và những vùng có lông khác.
Viện Quốc gia về Viêm khớp, Bệnh Cơ xương và Da Hoa Kỳ (NIAMS) giải thích rằng alopecia areata là một bệnh của hệ miễn dịch, không phải nhiễm trùng và không lây từ người này sang người khác. Nang tóc thường không bị phá hủy như trong một số bệnh rụng tóc có sẹo, vì thế tóc có khả năng mọc lại. Tuy nhiên, mức độ và tốc độ hồi phục rất khác nhau, và bệnh vẫn có thể tái phát.
Một số người bị rụng tóc từng mảng còn có bất thường móng tay như các vết lõm nhỏ. Bệnh có thể xảy ra ở người không có tiền sử bệnh trước đó. Căng thẳng được nhiều người nhắc tới khi xuất hiện rụng tóc, nhưng không nên quy toàn bộ nguyên nhân cho tâm lý hoặc thiếu dinh dưỡng.
Làm sao phân biệt rụng tóc từng mảng với nấm da đầu và các bệnh khác?
Vùng tóc rụng nhẵn có phải luôn là rụng tóc tự miễn không?
Không phải. Hình ảnh vùng da tương đối nhẵn, không đỏ nhiều, không bong vảy thường phù hợp với rụng tóc từng mảng do tự miễn, nhưng chưa thể khẳng định chỉ qua mô tả. Khi kiểm tra kỹ, bác sĩ có thể phát hiện các sợi tóc ngắn với hình dạng thay đổi ở rìa mảng, dấu hiệu hỗ trợ chẩn đoán. Nếu bề mặt tổn thương có vảy, tóc gãy, chấm đen, ngứa hoặc mụn mủ, cần cân nhắc nấm da đầu.
Nấm da đầu có thể lây qua tiếp xúc và sử dụng chung vật dụng. Khi xác định nhiễm nấm tại nang tóc, thường cần thuốc kháng nấm đường uống theo chỉ định, không thể điều trị hiệu quả chỉ bằng dầu gội. Sử dụng nhầm thuốc chống viêm mạnh trong tình huống này có thể che lấp biểu hiện nhiễm nấm.
Rụng tóc do kéo tóc hoặc rụng tóc có sẹo có gì khác?
Khi tóc bị tác động bởi lực kéo kéo dài, kiểu buộc tóc quá chặt hoặc hành vi giật tóc, sợi tóc có thể gãy ở các độ dài khác nhau. Hình thái mảng rụng và đường viền thường khác với rụng tóc từng mảng do tự miễn. Một số bệnh viêm gây rụng tóc có sẹo có thể làm biến mất lỗ nang tóc, da bóng, đỏ, đau hoặc bong vảy quanh nang.
Khả năng mọc lại tóc ở những vùng nang tóc đã bị phá hủy có thể hạn chế. Vì vậy, nếu có triệu chứng đau rát da đầu, mụn mủ, đỏ rõ hoặc dấu hiệu sẹo, việc đánh giá sớm đặc biệt quan trọng để hạn chế tổn thương tiến triển.
Bác sĩ cần kiểm tra những gì khi tóc rụng thành mảng?
Thông tin về thời điểm rụng tóc, số lượng mảng, tốc độ lan rộng, các bệnh gần đây, thuốc đang dùng và tiền sử gia đình có thể giúp định hướng nguyên nhân. Bác sĩ kiểm tra da đầu, tóc, lỗ nang tóc và có thể dùng thiết bị soi da đầu để quan sát các đặc điểm khó nhìn bằng mắt thường.
Học viện Da liễu Hoa Kỳ (AAD) cho biết trong quá trình chẩn đoán, bác sĩ có thể xem xét thêm xét nghiệm tùy tình trạng, chẳng hạn kiểm tra bệnh tuyến giáp hoặc những nguyên nhân liên quan khác nếu có dấu hiệu gợi ý. Nếu nghi nhiễm nấm, việc lấy mẫu tóc hoặc vảy da để xét nghiệm có thể cần thiết. Sinh thiết da đầu được cân nhắc khi chưa xác định được loại rụng tóc.
Hiệp hội Da liễu Anh (BAD) cũng lưu ý rằng đa số trường hợp rụng tóc từng mảng điển hình không cần thực hiện nhiều xét nghiệm để xác nhận. Do đó, không nên tự mua các gói xét nghiệm thiếu chất hoặc xét nghiệm nội tiết rộng khi chưa được thăm khám.
Rụng tóc từng mảng có thể điều trị bằng những gì?
Đối với mảng rụng tóc giới hạn do tự miễn, bác sĩ có thể cân nhắc theo dõi hoặc điều trị tại chỗ. Tiêm corticosteroid vào vùng tổn thương là một phương pháp được sử dụng ở những bệnh nhân trưởng thành phù hợp. Một số thuốc bôi hoặc biện pháp hỗ trợ mọc tóc có thể được lựa chọn tùy mức độ. Không nên tự mua thuốc chứa corticoid mạnh bôi lâu ngày hay tự dùng thiết bị chích vào da đầu.
Ở trường hợp rụng tóc lan rộng hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, các phương pháp khác bao gồm điều trị miễn dịch tại chỗ hoặc thuốc toàn thân có thể được xem xét. NIAMS đề cập thuốc ức chế JAK là một lựa chọn dành cho một số người bị alopecia areata nặng. Thuốc cần được chỉ định sau đánh giá nguy cơ nhiễm trùng, bệnh nền và có kế hoạch theo dõi thích hợp.
Không phương pháp nào bảo đảm tóc sẽ mọc lại hoàn toàn hoặc không tái phát. Tóc mới đôi khi mọc mảnh hoặc khác màu lúc đầu. Bạn nên ghi nhận tiến triển qua ảnh chụp định kỳ thay vì đánh giá hiệu quả chỉ sau vài ngày sử dụng thuốc.
Cần chăm sóc da đầu và theo dõi như thế nào?
Chọn sản phẩm chăm sóc tóc dịu nhẹ, tránh kéo tóc, tránh hóa chất gây kích ứng và bảo vệ vùng da đầu không còn tóc khỏi ánh nắng bằng mũ hoặc biện pháp phù hợp. Duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, không tự dùng liều cao vitamin hay khoáng chất khi chưa xác định thiếu hụt. Nếu rụng tóc lan nhanh, ảnh hưởng lông mày, móng tay hoặc khiến bạn căng thẳng, mất ngủ, nên trao đổi với bác sĩ.
Như vậy, rụng tóc từng mảng ở người lớn là bệnh gì cần được xác định qua khám da đầu để phân biệt rụng tóc tự miễn với các nguyên nhân khác. Bạn có thể đặt lịch tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn để được đánh giá nang tóc và tư vấn hướng kiểm soát rụng tóc phù hợp.







