Điều trị và phòng ngừa viêm mô tế bào thế nào?

Viêm mô tế bào có thể khởi phát từ một vết trầy xước rất nhỏ nhưng nhanh chóng khiến vùng da sưng, nóng, đỏ, đau và lan rộng. Điều trị viêm mô tế bào không chỉ nhằm kiểm soát nhiễm trùng tại vùng da tổn thương mà còn giúp ngăn vi khuẩn lan rộng và hạn chế biến chứng. Chủ động chăm sóc vết thương đúng cách và kiểm soát các yếu tố nguy cơ có vai trò quan trọng trong phòng bệnh, đặc biệt ở những người dễ bị nhiễm trùng da.

1. Viêm mô tế bào có lây không? Có nguy hiểm không?

Viêm mô tế bào là tình trạng nhiễm trùng cấp tính ở da và mô dưới da, thường biểu hiện bằng vùng da sưng, nóng, đỏ, đau và có thể lan rộng. Bệnh xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập qua hàng rào bảo vệ của da và phát triển trong các mô bên dưới.

Viêm mô tế bào thường không lây trực tiếp từ người sang người qua tiếp xúc thông thường. Tuy nhiên, vi khuẩn gây bệnh có thể xâm nhập vào cơ thể nếu vùng da đang bị trầy xước, nứt hoặc có vết thương hở tiếp xúc với vùng tổn thương nhiễm khuẩn. Người có bệnh lý làm tổn thương hàng rào bảo vệ da hoặc suy giảm miễn dịch cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Nếu được phát hiện và điều trị sớm, viêm mô tế bào thường đáp ứng tốt. Ngược lại, nhiễm trùng có thể lan rộng và gây các biến chứng như:

Áp xe tại chỗ, hình thành ổ mủ và có thể cần dẫn lưu.
Nhiễm khuẩn huyết khi vi khuẩn xâm nhập vào máu, trường hợp nặng có thể dẫn đến sốc nhiễm trùng.
Viêm mạch bạch huyết hoặc lan nhiễm trùng đến các mô, cơ quan khác.
Nhiễm trùng xương, van tim hoặc hoại tử mô trong những trường hợp nghiêm trọng.

*Viêm mô tế bào có thể lan rộng và gây biến chứng nếu không được điều trị kịp thời*

2. Vì sao bị viêm mô tế bào?

Nguyên nhân viêm mô tế bào chủ yếu là liên cầu (Streptococcus) và tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus). Đây là những vi khuẩn có thể hiện diện trên da nhưng thường không gây bệnh. Khi da bị tổn thương, chúng có thể đi vào mô và gây nhiễm trùng. Những trường hợp ít gặp hơn có thể liên quan đến trực khuẩn Gram âm như Pseudomonas aeruginosa hoặc vi khuẩn truyền qua vết cắn của động vật.

Vi khuẩn thường xâm nhập qua:

Vết cắt, trầy xước, nứt da hoặc vết thương hở.
Vết côn trùng hoặc động vật cắn.
Vết thương sau phẫu thuật.
Vùng da bị tổn thương do eczema, nấm bàn chân hoặc bệnh da khác.

Bên cạnh đó, một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm suy giảm miễn dịch, tuổi cao, tiểu đường, tiền sử từng bị viêm mô tế bào hoặc sử dụng thuốc tiêm tĩnh mạch. Những tình trạng này có thể khiến da dễ tổn thương hoặc làm giảm khả năng chống lại vi khuẩn.

3. Triệu chứng viêm mô tế bào như thế nào?

Triệu chứng viêm mô tế bào thường bắt đầu tại một vùng da rồi lan nhanh sang các khu vực xung quanh. Tổn thương có thể gặp ở nhiều vị trí nhưng thường xuất hiện ở chân, đặc biệt là cẳng chân.

Các biểu hiện thường gặp gồm:

Da sưng, đỏ, nóng và đau, bề mặt có thể căng bóng; đôi khi kèm ngứa hoặc cảm giác rát.
Vùng da tổn thương lan rộng nhanh, ranh giới thường không rõ.
Có thể xuất hiện mụn nước, bọng nước, mụn mủ, rỉ dịch hoặc hình thành áp xe.
Người bệnh có thể sốt, ớn lạnh, mệt mỏi, đau nhức cơ và vã mồ hôi.
Hạch bạch huyết gần vùng nhiễm trùng sưng đau có thể xuất hiện.

*Viêm mô tế bào thường gây sưng đau và có thể kèm sốt*

Khi nhiễm trùng tiến triển nặng hoặc lan rộng, người bệnh có thể sốt cao, rét run, tim đập nhanh, chóng mặt, mê sảng, lơ mơ, hạ huyết áp. Phồng rộp da, xuất hiện các đường đỏ lan dọc theo chi hoặc rối loạn ý thức là những dấu hiệu đáng lo ngại, cần được thăm khám và xử trí y tế sớm.

4. Chẩn đoán và điều trị viêm mô tế bào bằng cách nào?

Viêm mô tế bào được nhận diện chủ yếu qua khám lâm sàng, kết hợp xét nghiệm khi cần để đánh giá mức độ nhiễm trùng và xác định tác nhân gây bệnh. Hướng xử trí phụ thuộc vào phạm vi tổn thương, triệu chứng toàn thân và bệnh lý đi kèm.

4.1. Chẩn đoán viêm mô tế bào

Bác sĩ sẽ kiểm tra vùng da tổn thương, đánh giá tình trạng sưng, nóng, đỏ, đau, mức độ lan rộng và các biểu hiện toàn thân như sốt, rét run, mệt mỏi. Tiền sử bệnh cũng được khai thác, đặc biệt các yếu tố như suy giảm miễn dịch, tiểu đường, vết cắn, vết thương hoặc phẫu thuật gần đây.

Một số trường hợp có thể được chỉ định:

Xét nghiệm máu: đánh giá tình trạng viêm, nhiễm trùng qua bạch cầu, CRP và một số chỉ số khác.
Cấy máu: thực hiện khi nghi ngờ nhiễm khuẩn lan vào máu hoặc có biểu hiện nhiễm trùng nặng.
Nuôi cấy dịch, mủ hoặc mô tổn thương: giúp xác định vi khuẩn và lựa chọn kháng sinh phù hợp, nhất là khi bệnh diễn tiến nặng hoặc không đáp ứng điều trị.
Chẩn đoán phân biệt: cần loại trừ một số bệnh có biểu hiện tương tự như viêm quầng, viêm da tiếp xúc, viêm da ứ đọng hoặc nhiễm nấm da.

4.2. Điều trị viêm mô tế bào như thế nào?

Điều trị viêm mô tế bào chủ yếu bằng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ. Trường hợp nhẹ, người bệnh có thể dùng thuốc đường uống và theo dõi tại nhà; bệnh nặng hoặc nghi ngờ nhiễm khuẩn huyết có thể cần nhập viện để dùng kháng sinh đường tĩnh mạch.

Một số biện pháp hỗ trợ và cách chữa viêm mô tế bào có thể gồm:

Nghỉ ngơi, hạn chế vận động vùng tổn thương; kê cao chi bị bệnh để giảm sưng.
Uống đủ nước, ăn uống đầy đủ và giữ vùng da tổn thương sạch sẽ.
Dùng thuốc giảm đau khi cần theo hướng dẫn của bác sĩ.
Nếu có áp xe hoặc ổ mủ, có thể cần trích rạch, dẫn lưu và làm sạch tổn thương.
Trường hợp xuất hiện mô hoại tử hoặc nhiễm trùng sâu, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp ngoại khoa để loại bỏ mô tổn thương.

Người bệnh cần tái khám nếu tổn thương tiếp tục lan rộng, sốt cao, nôn mửa hoặc triệu chứng không cải thiện sau điều trị. Việc dùng kháng sinh cần đúng loại, đúng liều và đủ thời gian theo đơn, không tự ý ngừng thuốc khi thấy triệu chứng giảm.

5. Phòng ngừa viêm mô tế bào cần lưu ý gì?

Phòng ngừa viêm mô tế bào chủ yếu tập trung vào việc bảo vệ da và xử lý đúng cách các tổn thương ngay từ sớm. Nên giữ da sạch sẽ, dưỡng ẩm thường xuyên để hạn chế khô nứt. Khi có vết cắt, trầy xước hoặc vết thương hở, cần rửa sạch bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý, che phủ bằng băng gạc phù hợp và thay băng định kỳ cho đến khi vết thương lành.

Bên cạnh đó, các bệnh lý dễ làm tổn thương da như nấm bàn chân cần được điều trị sớm. Khi làm việc hoặc chơi thể thao, nên sử dụng thiết bị bảo hộ để giảm nguy cơ xây xát, chấn thương. Người có nguy cơ cao cũng nên kiểm tra da và bàn chân mỗi ngày. Nếu vết thương xuất hiện sưng, nóng, đỏ, đau, chảy dịch hoặc mủ, cần đi khám sớm để tránh nhiễm trùng lan rộng.

Viêm mô tế bào không nên xem nhẹ dù tổn thương ban đầu có thể chỉ khu trú trên một vùng da nhỏ. Điều trị cần được thực hiện theo mức độ bệnh, kết hợp chăm sóc tổn thương đúng cách; trong khi đó, giữ da khỏe, xử lý sớm vết thương và kiểm soát các yếu tố nguy cơ sẽ giúp hạn chế bệnh xuất hiện hoặc tái diễn. Khi vùng da sưng đỏ lan nhanh, đau nhiều hoặc kèm sốt, người bệnh nên thăm khám sớm để được đánh giá và xử trí phù hợp.