Mề đay tái phát vào ban đêm là bệnh gì?
Tôi chỉ nổi mẩn ngứa lúc tối, ban ngày lại gần như hết. Mề đay tái phát vào ban đêm là bệnh gì?

Chào bạn! Nếu các nốt mẩn ngứa nổi thành từng mảng vào buổi tối rồi gần như biến mất vào ban ngày, tình trạng này có thể phù hợp với mề đay. Một số người bị mề đay dễ bùng phát khi cơ thể nóng lên, đổ mồ hôi, tiếp xúc với áp lực từ quần áo hoặc không tìm được yếu tố kích thích cụ thể. Tuy nhiên, ngứa vào ban đêm không phải dấu hiệu riêng của mề đay. Bạn cần quan sát đặc điểm tổn thương và thời gian tồn tại của từng nốt mẩn để phân biệt với ghẻ, viêm da, côn trùng đốt hoặc các bệnh khác.
Mề đay tái phát vào ban đêm là bệnh gì?
Mề đay là phản ứng trên da liên quan đến hoạt động của các tế bào mast và sự giải phóng histamine cùng những chất trung gian gây viêm. Phản ứng này làm các mạch máu nhỏ tăng tính thấm, tạo thành các vùng da nổi gồ, phù và ngứa. Nốt mề đay có thể có màu hồng, đỏ hoặc gần với màu da, đôi khi vùng trung tâm nhạt hơn.
Theo Học viện Dị ứng, Hen suyễn và Miễn dịch học Hoa Kỳ (AAAAI), mề đay đặc trưng bởi những sẩn phù ngứa có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau. Đặc điểm quan trọng là mỗi nốt thường biến mất trong vòng 24 giờ, không để lại sẹo hoặc vết bầm, trong khi nốt mới có thể nổi tại vị trí khác. Một số trường hợp còn xuất hiện phù mạch với biểu hiện sưng môi, mí mắt hoặc những vùng mô sâu hơn dưới da.
Mề đay được phân thành cấp tính và mạn tính tùy thời gian diễn biến. Nếu các đợt sẩn phù, phù mạch hoặc cả hai lặp lại kéo dài từ sáu tuần trở lên, bác sĩ có thể nghĩ đến mề đay mạn tính. Tình trạng xuất hiện gần như mỗi tối có thể thuộc dạng mạn tính nếu đáp ứng tiêu chí thời gian, nhưng không thể xác định chỉ dựa trên thời điểm ngứa.
Vì sao mẩn ngứa dễ xuất hiện khi đi ngủ?
Nhiệt độ và áp lực trên da ảnh hưởng như thế nào?
Khi tắm nước nóng, vận động vào cuối ngày, mặc quần áo dày hoặc nằm dưới chăn ấm, nhiệt độ cơ thể có thể tăng. Với người bị mề đay cảm ứng do nhiệt hoặc liên quan đến tăng thân nhiệt, những yếu tố này có thể khởi phát sẩn ngứa. Một số người lại có phản ứng tại vùng bị cọ xát hoặc đè ép bởi quần áo bó sát, dây thắt lưng, nệm và tư thế nằm.
Bạn nên để ý xem triệu chứng có thường xuất hiện sau khi tắm, khi lên giường hay khi da tiếp xúc với vật dụng nhất định. Mối liên quan rõ ràng và lặp lại là dữ liệu hữu ích cho bác sĩ. Tuy nhiên, không nên cố tạo lại phản ứng mạnh tại nhà để tự kiểm tra, đặc biệt nếu trước đó đã có phù mạch hoặc khó thở.
Có phải mề đay ban đêm luôn do thức ăn hoặc dị ứng chăn ga không?
Không nhất thiết. Người bệnh thường lo rằng bữa tối, bụi nhà hoặc chất liệu chăn ga là thủ phạm. Dị ứng thức ăn, thuốc và những yếu tố tiếp xúc nhất định có thể gây mề đay ở một số người, nhưng cần xem xét thời gian và biểu hiện phù hợp. Nếu ăn một thực phẩm nào đó nhiều lần, các đợt mề đay không nhất quán theo lần ăn, việc tự kết luận dị ứng có thể dẫn đến kiêng khem không cần thiết.
AAAAI lưu ý rằng mề đay mạn tính tự phát thường không có nguyên nhân dị ứng bên ngoài xác định được. Một số trường hợp liên quan đến cơ chế tự miễn. Căng thẳng, nhiễm trùng hoặc một số thuốc như thuốc kháng viêm không steroid có thể làm bệnh nặng hơn. Bạn cũng có thể cảm thấy ngứa rõ hơn khi nghỉ ngơi vì ít bị phân tán sự chú ý hơn so với ban ngày.
Làm sao phân biệt mề đay với những bệnh gây ngứa về đêm khác?
Nếu ngứa dữ dội về đêm, có các sẩn nhỏ dai dẳng ở kẽ ngón tay, cổ tay, vùng thắt lưng hoặc người sống cùng cũng ngứa, cần nghĩ tới khả năng mắc ghẻ. Tổn thương ghẻ không biến mất nhanh như từng nốt mề đay và bệnh có thể lây qua tiếp xúc gần. Việc sử dụng thuốc chống dị ứng đơn thuần không loại bỏ được nguyên nhân.
Viêm da tiếp xúc hoặc viêm da cơ địa thường gây vùng da đỏ ngứa, khô, bong vảy hoặc có mụn nước. Tổn thương có thể tồn tại nhiều ngày. Vết côn trùng đốt có thể xuất hiện theo cụm và để lại sẩn trong vài ngày. Những đặc điểm này khác với sẩn phù thoáng qua của mề đay.
Nếu một nốt nghi mề đay nằm nguyên vị trí trên 24 giờ, gây đau nhiều hơn ngứa hoặc để lại bầm tím, bác sĩ có thể cần đánh giá tình trạng viêm mạch hoặc những nguyên nhân khác. Không phải mọi phát ban nổi gồ đều là mề đay thông thường.
Người bị mề đay về đêm cần thăm khám và điều trị ra sao?
Bạn nên chụp ảnh mẩn ngay khi xuất hiện, ghi lại thời điểm, vị trí, thời gian biến mất cùng những hoạt động, thức ăn và thuốc đã sử dụng. Khi tới khám mà da đã bình thường, ảnh chụp và nhật ký triệu chứng vẫn có thể giúp định hướng chẩn đoán.
Hướng dẫn quốc tế về mề đay của EAACI, GA²LEN và các hiệp hội phối hợp đề cao việc khai thác bệnh sử, thăm khám và làm xét nghiệm có chọn lọc. Với mề đay mạn tính, có thể xét nghiệm công thức máu, các chỉ số viêm hoặc những xét nghiệm khác nếu có căn cứ từ biểu hiện lâm sàng. Không nhất thiết phải thực hiện một gói xét nghiệm dị ứng rộng cho mọi người.
Mayo Clinic giới thiệu thuốc kháng histamine ít gây buồn ngủ là một lựa chọn thường dùng để kiểm soát mề đay. Việc lựa chọn thuốc và điều chỉnh điều trị phụ thuộc tần suất xuất hiện triệu chứng, bệnh nền và đáp ứng thực tế. Bạn không nên tự phối hợp nhiều thuốc gây buồn ngủ, uống rượu cùng thuốc hoặc tự dùng corticoid kéo dài.
Tại nhà, giữ phòng ngủ thoáng, tránh tắm quá nóng, mặc quần áo rộng và thử chườm mát trên vùng ngứa nếu không bị mề đay do lạnh. Không gãi mạnh, không bôi các chất dễ kích ứng lên tổn thương và không kiêng ăn hàng loạt thực phẩm nếu chưa có căn cứ.
Khi nào mề đay cần cấp cứu?
Nếu nổi mề đay đi cùng sưng lưỡi hoặc họng, khó thở, thở rít, choáng, ngất hoặc diễn biến nhanh sau tiếp xúc tác nhân nghi ngờ, cần gọi cấp cứu ngay. Đây có thể là phản vệ hoặc phù mạch gây nguy hiểm đường thở. Thuốc uống chống ngứa không thể thay thế xử trí cấp cứu.
Nếu các đợt mẩn kéo dài nhiều ngày, làm mất ngủ thường xuyên hoặc tái diễn hơn sáu tuần, bạn nên được đánh giá ngay cả khi ban ngày da gần như không còn tổn thương.
Như vậy, mề đay tái phát vào ban đêm là bệnh gì cần được xác định qua đặc điểm sẩn phù, thời gian diễn biến và những yếu tố đi kèm. Bạn có thể mang ảnh tổn thương tới Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI để được kiểm tra nguyên nhân ngứa và tư vấn kiểm soát triệu chứng, đặt lịch trước qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn.







