Cách trị ghẻ nước tận gốc và dấu hiệu nhận biết chuẩn y khoa

Chào bạn,

Cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi thắc mắc đến chuyên mục Da liễu của chúng tôi. Những dấu hiệu bạn vừa mô tả, đặc biệt là tình trạng nổi mụn nước li ti ở kẽ tay và cảm giác ngứa về đêm dữ dội, là những triệu chứng lâm sàng vô cùng điển hình của bệnh ghẻ nước (hay còn gọi là ghẻ ngứa). Đây là một bệnh lý da liễu cực kỳ phổ biến nhưng lại gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng giấc ngủ và tâm lý người bệnh. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ cơ chế gây bệnh của loại ký sinh trùng này và hướng dẫn cách trị ghẻ nước chuẩn y khoa để nhanh chóng lấy lại sự thoải mái trong sinh hoạt.

Bệnh ghẻ nước là gì và do tác nhân nào gây ra?

Dưới góc độ y khoa, bệnh ghẻ nước không phải là một tình trạng dị ứng hay nhiễm trùng do vi khuẩn thông thường. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh lý này được gây ra bởi một loại vi ký sinh trùng có tên khoa học là Sarcoptes scabiei (dân gian thường gọi là cái ghẻ).

Loài ký sinh trùng này có kích thước siêu nhỏ, mắt thường không thể nhìn thấy được. Sau khi bám vào bề mặt da con người, cái ghẻ sẽ tiết ra các enzyme để phân hủy lớp sừng, từ đó đào hầm (tạo thành các rãnh ghẻ) sâu xuống lớp biểu bì da để trú ngụ và đẻ trứng. Quá trình di chuyển, tiết dịch tiết và để lại phân dưới da của chúng chính là nguyên nhân trực tiếp kích hoạt phản ứng miễn dịch của cơ thể, dẫn đến tình trạng nổi sẩn và ngứa ngáy dữ dội.

Bệnh ghẻ nước lây truyền qua những con đường nào?

Một đặc điểm cần lưu tâm là khả năng lây nhiễm của bệnh lý này cực kỳ cao. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), Sarcoptes scabiei không thể bay hoặc nhảy, chúng chủ yếu lây lan thông qua tiếp xúc da kề da trực tiếp và kéo dài với người đang mang bệnh.

Bên cạnh đó, cái ghẻ có thể sống sót bên ngoài cơ thể con người từ 48 đến 72 giờ. Do đó, mầm bệnh hoàn toàn có thể lây nhiễm gián tiếp khi bạn dùng chung vật dụng cá nhân, chăn màn, quần áo, khăn tắm hoặc ngủ cùng giường với người bệnh. Đây là lý do tại sao bệnh thường bùng phát thành các ổ dịch nhỏ trong gia đình, ký túc xá học sinh, sinh viên hoặc viện dưỡng lão.

Những triệu chứng ghẻ nước nào giúp nhận biết bệnh sớm?

Nếu đây là lần đầu tiên bạn mắc bệnh, cơ thể có thể mất từ 4 đến 8 tuần để phát triển các phản ứng dị ứng. Tuy nhiên, nếu đã từng bị trước đó, triệu chứng sẽ bùng phát chỉ sau 1 đến 4 ngày. Theo Mayo Clinic, bạn có thể nhận diện bệnh thông qua các triệu chứng ghẻ nước đặc thù sau:

• Ngứa về đêm: Đây là dấu hiệu mang tính chất chỉ điểm. Cơn ngứa thường khởi phát và trở nên tồi tệ nhất vào ban đêm vì đây là thời điểm cái ghẻ hoạt động mạnh, di chuyển và đào hang dưới da.

• Vị trí tổn thương: Khác với nấm hay chàm, phát ban và mụn nước do ghẻ thường ưu tiên xuất hiện ở các nếp gấp mỏng của cơ thể như: kẽ ngón tay, nếp gấp cổ tay, nách, vùng quanh rốn, nếp lằn mông và cơ quan sinh dục.

• Rãnh ghẻ: Nếu quan sát kỹ bằng kính lúp, bạn có thể thấy các đường ngoằn ngoèo, mỏng, gờ lên mặt da, có màu xám nhạt hoặc hơi đỏ, dài khoảng vài milimet. Đây chính là tổ do cái ghẻ đào tạo thành.

Cách trị ghẻ nước bằng thuốc bôi được thực hiện thế nào?

Việc điều trị bắt buộc phải sử dụng thuốc diệt ký sinh trùng đặc hiệu. Theo phác đồ chuẩn y khoa, cách trị ghẻ nước chủ yếu dựa vào các loại thuốc bôi ghẻ nước toàn thân, điển hình nhất là kem Permethrin 5% hoặc các loại mỡ chứa lưu huỳnh, Benzyl Benzoate.

Chúng tôi hướng dẫn bạn cách bôi thuốc đúng chuẩn như sau: Hãy tắm rửa sạch sẽ và lau khô người hoàn toàn. Sau đó, bôi một lớp mỏng thuốc bôi ghẻ nước lên toàn bộ bề mặt da trên cơ thể (từ cổ xuống tận gót chân, không chỉ bôi ở những chỗ có mụn nước, vì cái ghẻ có thể đang ẩn nấp ở vùng da lành). Để thuốc trên da từ 8 đến 14 giờ (thường bôi qua đêm) rồi tắm sạch lại.

Có một lưu ý y khoa rất quan trọng: Cảm giác ngứa có thể vẫn kéo dài từ 2 đến 4 tuần ngay cả khi tất cả cái ghẻ và trứng đã bị tiêu diệt. Đây là phản ứng dị ứng của da với xác ký sinh trùng, không phải do thuốc kém hiệu quả. Bác sĩ có thể kê thêm thuốc kháng histamin đường uống để giúp bạn giảm ngứa trong giai đoạn này.

Người bệnh cần làm gì để diệt tận gốc cái ghẻ trong nhà?

Điều trị trên cơ thể thôi là chưa đủ. Nếu môi trường sống vẫn còn mầm bệnh, bạn sẽ bị tái nhiễm ngay lập tức. Để cắt đứt nguồn lây, quy trình vệ sinh cá nhân và làm sạch đồ dùng phải được thực hiện song song với việc dùng thuốc:

• Tất cả quần áo, khăn tắm, ga trải giường đã sử dụng trong vòng 3 ngày trước khi điều trị phải được giặt bằng nước nóng (từ 60 độ C trở lên) và sấy khô ở nhiệt độ cao hoặc phơi dưới ánh nắng gắt.

• Đối với những vật dụng không thể giặt bằng nước nóng (như gối bông, gấu bông, áo khoác dạ), bạn hãy bọc kín chúng trong túi nilon và buộc chặt lại, để cách ly trong vòng 72 giờ để cái ghẻ tự chết do thiếu nguồn thức ăn (máu người).

• Nguyên tắc sống còn: Tất cả các thành viên sống chung trong gia đình hoặc bạn cùng phòng đều phải bôi thuốc điều trị cùng một lúc, ngay cả khi họ chưa xuất hiện triệu chứng.

Khi nào tình trạng mụn nước ngứa ngáy cần bác sĩ can thiệp?

Mặc dù có thể tự xử trí ban đầu, nhưng việc gãi ngứa quá nhiều có thể làm vỡ mụn nước, tạo điều kiện cho vi khuẩn tụ cầu hoặc liên cầu trên da xâm nhập, gây ra tình trạng chàm hóa, nhiễm trùng sinh mủ, sưng tấy hoặc lở loét. Khi đó, việc điều trị sẽ phức tạp hơn rất nhiều, đòi hỏi phải sử dụng thêm kháng sinh đường uống hoặc đường bôi.

Nếu có triệu chứng kéo dài hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, bạn nên chủ động đặt lịch khám với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và đánh giá phù hợp. Người bệnh có thể đặt lịch qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn hoặc liên hệ 0936388288 để được hỗ trợ lựa chọn thời gian thăm khám và quản lý lịch khám thuận tiện hơn.

Chúc bạn áp dụng đúng phác đồ, thực hiện tốt công tác vệ sinh và nhanh chóng thoát khỏi những phiền toái do bệnh lý này gây ra!